MEMO H1, 2 en 3 (§1.3, §1.4, §2.1, §2.2, §2.3, §3.1, §3.3, §3.4)

Stig

Publiek

Woorden in deze lijst (60)

Origineel

bestuur: Het maken van regels en wetten en het controleren of iedereen zich daaraan houdt.
staat: Een land met duidelijke grenzen, één bestuur en overal dezelfde wetten en regels.
ambtenaar: Iemand die in dienst is van het bestuur en zorgt voor het uitvoeren van besluiten, bijvoorbeeld het innen van belasting en het handhaven van de orde.
belasting: Het betalen van geld of goederen aan een bestuur.
hiërogliefenschrift: Egyptisch schrift dat bestaat uit een groot aantal tekeningen, die elk een woord of klank uitbeelden.
polytheïsme: Het geloof in meer dan één god.
natuurgodsdienst: Godsdienst waarin natuurkrachten als de zon en het water worden aanbeden.
tempel: Een gebouw waarin een of meer goden vereerd.
priester: Iemand die namens de groep contact heeft met een god of goden.
irrigatielandbouw: Landbouw waarbij met kanalen en andere waterwerken de akkers worden bevloeid.
nijverheid: Het (handmatig) maken van producten of onderdelen daarvan met behulp van grondstoffen.
specialisatie: Een verandering waarbij mensen niet alles zelf maken, maar zich toeleggen op één product en dus één beroep uitoefenen.
handel: Kopen en verkopen van allerlei goederen.
stedelijke gemeenschap: Stad waar mensen met verschillende beroepen samenwonen.
sociale laag: Groep mensen die van andere groepen mensen verschilt in rijkdom, macht en aanzien.
slavernij: Systeem waarin mensen het eigendom zijn van iemand anders en dus onvrij zijn en geen rechten hebben.
farao: Koning van Egypte.
Mesopotamië: Letterlijk: Tweestromenland. Het gebied tussen en rond de rivieren Eufraat en Tigris, in het huidige Irak.
mythe: Een verhaal over goden of halfgoden – of een verhaal dat voor waar wordt aangenomen, maar niet helemaal op feiten berust.
wetenschap: Het verzamelen van kennis door een verschijnsel te bestuderen. Wetenschappers zoeken naar verklaringen en proberen bewijzen te vinden.
filosofie: Zoeken naar wijsheid en kennis om de wereld en de mens beter te begrijpen.
sofist: Leraar in de redevoeringkunst en de welsprekendheid.
burgerrecht (bij de Romeinen): Romeinse burgers hadden bepaalde voorrechten, zoals het recht om niet zonder proces te worden veroordeeld.
dictator: Alleenheerser.
keizer: Hoogste bestuurder in het Romeinse Keizerrijk.
pax Romana: Een lange periode van rust en vrede in het Romeinse Rijk in de 1e en 2e eeuw n.C. (letterlijk: Romeinse vrede).
jodendom: Geloof van de joden, een volk dat in één god gelooft.
monotheïsme: Het geloof in één god.
christendom: Geloof in één god volgens de leer van Jezus Christus.
Bijbel: Het heilige boek van de christenen.
Oude Testament: Het eerste deel van de Bijbel, waarin de heilige boeken van de joden zijn opgenomen.
Nieuwe Testament: Het tweede deel van de Bijbel, waarin de verhalen staan over het leven van Jezus en zijn eerste volgelingen.
paus: De hoogste bestuurder van de christelijke (katholieke) kerk.
kerk: Gebouw waarin christenen bij elkaar komen om te bidden./Het geheel van alle christelijke gelovigen en hun bestuurders.
republiek: Een land waar geen koning of keizer aan het hoofd staat.
senaat: Een vergadering die de Romeinse Republiek bestuurde. De leden kwamen uit de rijkste en belangrijkste Romeinse families.
consul: Belangrijkste bestuurder en legeraanvoerder in de Romeinse Republiek.
vetorecht: Het recht om een beslissing tegen te houden.
volkstribuun: Een bestuurder die het Romeinse volk vertegenwoordigde en de armen moest beschermen tegen de rijken.
Romeinse Rijk: Groot gebied dat ongeveer van 300 v.C. tot 1450 n.C. heeft bestaan. Toen het rijk rond 200 n.C. op zijn grootst was, omvatte het de delen van Europa, Noord-Afrika en het Midden-Oosten.
imperium: Groot rijk, waarin verschillende volken onder één bestuur zijn gebracht.
Romeins recht: Wetten in het Romeinse Rijk.
Germanen: Verzameling volken die oorspronkelijk in het gebied van Duitsland en Nederland leefden, zoals de Friezen en de Bataven.
West-Romeinse Rijk: Deel van het Romeinse Rijk dat vanaf de 4e eeuw vanuit Italië werd bestuurd en in 476 ten onder ging.
Oost-Romeinse Rijk: Deel van het Romeinse Rijk dat vanaf de 4e eeuw n.C. vanuit Constantinopel werd bestuurd. Dit rijk bleef bestaan tot 1453.
volksverhuizing: Grote verplaatsing van volken vanuit Noord- en Oost-Europa naar het zuiden en westen (in de 4e en 5e eeuw n.C.).
Byzantijnse Rijk: Het Oost-Romeinse Rijk.
stadstaat: Een stad (met het omringend gebied) die zichzelf bestuurt.
polis (meervoud: poleis): Griekse woord voor stadstaat: een stad (met het omringend gebied) die zichzelf bestuurt.
akropolis: Hoogstgelegen punt in een Griekse stadstaat, waar oorspronkelijk een burcht stond, en later de tempel van de god of godin van de stad.
ongelijkheid: Verschillen tussen mensen in bezit, macht of rechten.
burgerrecht (bij de Grieken): Het lidmaatschap van een polis. Alleen volwassen vrije mannen die geen vreemdeling waren, hadden burgerrecht.
politiek: De manier waarop een land of een stad besluiten neemt.
monarchie: Vorm van bestuur met een erfelijke koning aan het hoofd.
aristocratie: Vorm van bestuur waarbij een kleine groep mensen met voorrechten (edelen) de macht heeft.
tirannie: Vorm van bestuur waarbij één man alle macht in handen heeft.
democratie (bij de Grieken): Een vorm van bestuur waarbij alle volwassen mannen met burgerrecht mogen meebeslissen in de politiek.
oligarchie: Een vorm van bestuur door een kleine groep machtige en rijke mensen.
volksvergadering: Een officiële bijeenkomst van (vertegenwoordigers van) het volk, waar politieke besluiten worden genomen.
ostracisme: In de Atheense democratie de mogelijkheid om een politicus weg te stemmen, waarna hij voor tien jaar werd verbannen.