Trias politica: scheiding en evenwicht van machten
Publiek
Woorden in deze lijst (18)
Origineel
- Trias politica
- De verdeling van de macht in een wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht om machtsmisbruik te voorkomen.
- Wetgevende macht
- De macht die de wetten opstelt, in Nederland uitgevoerd door het parlement en de regering.
- Uitvoerende macht
- De macht die de wetten uitvoert en waarvoor ministers en ambtenaren verantwoordelijk zijn.
- Rechterlijke macht
- De macht die oordeelt in conflicten over de juiste toepassing van de wet en straffen mag opleggen.
- Checks and balances
- Een systeem waarbij de drie machten elkaar controleren en evenwichtig samenwerken.
- Parlement
- De hoogste verkozen macht in Nederland, ook wel volksvertegenwoordiging genoemd, bestaande uit de Eerste en Tweede Kamer.
- Regering
- Het orgaan dat het recht heeft om wetsvoorstellen in te dienen en alle wetten moet ondertekenen.
- Ambtenaren
- Alle mensen die voor de overheid werken en ministers bijstaan bij de uitvoering van beleid.
- Vierde macht
- De verzamelnaam voor alle ambtenaren samen vanwege hun grote invloed op de dagelijkse gang van zaken in de samenleving.
- Lobbyisten
- Personen die de belangen van hun opdrachtgevers willen behartigen door invloed uit te oefenen op ambtenaren of politici.
- Parlementaire enquêtecommissie
- Een commissie die door de Tweede Kamer wordt ingesteld om precies uit te zoeken waar de uitvoerende macht haar bevoegdheden heeft overschreden.
- Discretionaire bevoegdheid
- De bevoegdheid van ambtenaren om in sommige gevallen zelfstandig beslissingen te nemen over hoe een wet wordt toegepast.
- Beroepsethiek
- De normen waaraan rechters zich moeten houden, zoals het bewaren van neutraliteit en het niet bevoordelen van partijen.
- Klassenjustitie
- Een situatie waarbij de rechter zich bij de rechtspraak laat leiden door vooroordelen, bijvoorbeeld over sociale afkomst.
- Hoger beroep
- De mogelijkheid voor een verliezende partij om de uitspraak van een lagere rechter te laten controleren door een hogere rechter.
- Hoge Raad
- De hoogste beroepsrechter in Nederland die het laatste woord heeft over vonnissen.
- Kaderwetgeving
- Wetgeving waarin alleen de doelen van het beleid staan, terwijl de nadere invulling door de uitvoerende macht wordt gedaan.
- Jurisprudentie
- Het geheel van alle eerdere uitspraken van alle rechters samen.
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–