4. Vraagstukken in Nederland

Publiek

Woorden in deze lijst (68)

Origineel

benedenloop: Het gedeelte van een rivier dicht bij de monding.
bewonerskenmerken: Eigenschappen van de bewoners van een wijk.
bovenloop: Het gedeelte van een rivier dicht bij de bron.
buurt- en wijkvoorzieningen: Diensten en faciliteiten die tegemoetkomen aan de behoeften van de buurt- en wijkbewoners.
buurtprofiel: Overzicht van de objectieve buurtkenmerken en de subjectieve beleving ervan.
creatieve stad: Stad die in staat is creatieve oplossingen te bedenken en uit te voeren voor de maatschappelijke vraagstukken waar de stad mee te maken heeft.
debiet: De hoeveelheid water die een rivier op een bepaald moment per tijdseenheid afvoert (meestal gemeten in m³ per seconde).
dijkverlegging: Het verplaatsen van dijken verder van de rivier om meer ruimte voor de rivier te maken bij hoogwater.
dijkverzwaring: Verhoging en verbreding van een dijk om deze sterker te maken.
drietrapsstrategie: vast|houden van water in of op de bodem(retentie)/bergen in oppervlaktewater/bevorderen van de afvoer.
duale arbeidsmarkt: Tweedeling op de arbeidsmarkt; goedbetaalde vaste banen voor hoger opgeleiden met carrièremogelijkheden/ongeschooold werk met weinig uitzicht op vaste baan en laag salaris.
duurzame stad: Stad die erop gericht is op zo’n manier aan de behoeften van de bewoners te voldoen, dat het milieu zo weinig mogelijk belast wordt en ook aan de behoeften van toekomstige generaties voldaan kan worden.
dwarsprofiel: Dwarsdoorsnede van een rivier op een bepaalde plek.
gentrification: Proces waarbij een wijk er fysiek,sociaal en economisch op vooruitgaat door de komst van relatief welvarende bevolkingsgroepen.
herstructurering: Opknappen van wijken met daarnaast aandacht voor verbetering van de sociale leefbaarheid en de veiligheid.
integraal waterbeleid: Samenhangend pakket maatregelen van de regering,waarin naast het keren van water ook verdroging,verzilting,waterkwaliteit en natuur- en recreatiewaarden een plek hebben.
kanalisatie: Menselijke ingrepen gericht op verbetering van de waterstand en de bevaarbaarheid van rivieren.
kennis economie: Economie met veel innovatie op het gebied van producten,diensten,processen en technologie.
klimaatverandering: Verandering van het weer op de lange termijn.
krib: Korte dam,loodrecht op de rivier.
kribverlaging: Het lager maken van kribben om te voorkomen dat ze bij hoogwater obstakels vormen voor de rivier.
lengteprofiel: Doorsnede in de lengterichting van de rivier.
menselijke ingrepen: Alle menselijke handelingen die invloed hebben op het landschap.
middenloop: Het gedeelte van een rivier tussen de bovenloop en de benedenloop.
nevenguel: Geul in de uiterwaard,evenwijdig aan de rivier.
noodoverloopgebied: Binnendijks gebied dat onder water mag lopen om dijkdoorbraken en overstromingen op andere plekken te voorkomen.
objectieve (on)veiligheid: Mate waarin er sprake is van feitelijke onveilige situaties als inbraken,vechtpartijen en vandalisme.
obstakelverwijdering: Het verwijderen van objecten in het rivierbed tussen de winterdijken die de waterafvoer belemmeren.
onregelmatiger neerslagregiem: De verdeling en de intensiteit van de neerslag in een gebied wordt door het jaar heen onregelmatiger.
openbare ruimte: Plekken in de wijk die voor iedereen toegankelijk zijn.
overstromingsrisicobewustzijn: Besef van de kans op een overstroming en de gevolgen hiervan.
piekafvoer: De maximale afvoer van een rivier tijdens perioden met veel neerslag en/of smeltwater.
publiek-private samenwerking: Samenwerking tussen bestuur,bedrijfsleven en burgers.
regiem: De verdeling van de afvoer van water(debiet) over het jaar.
Rijkswaterstaat: Uitvoeringsorganisatie die in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat de hoofdwegen en de grote wateren beheert.
Rijnconferentie: Vergadering van de landen in het stroomgebied van de Rijn.
rivierbedverruiming: Maatregelen om de rivier meer ruimte te geven in haar bedding, zodat de kans op overstromingen afneemt.
Ruimte voor de Rivier: Project dat tussen 2007 en 2018 is uitgevoerd om de veiligheid van de gebieden langs de Nederlandse rivieren te vergroten en de ruimtelijke kwaliteit te verhogen.
Science Park: Wetenschapspark waar universiteiten,bedrijven en onderzoeksinstituten samenwerken en onderzoek doen.
smart city: ‘Slimme stad’ waarin technologie een centrale rol speelt bij het aanpakken van de problemen.
sociale cohesie: De mate waarin de bewoners van een wijk zich met elkaar verbonden voelen.
sociale (on)veiligheid: De mate waarin de bewoners van een wijk zich beschermd voelen tegen criminaliteit en gevaarlijke situaties.
stadsvernieuwing: Opknappen van verouderde wijken,door sloop of renovatie.
stroomgebied: Gebied dat zijn water afvoert via één hoofdrivier met zijn zijrivieren.
stroomstelsel: Het stelsel van de hoofdrivier en zijn zijrivieren.
stuw: Waterbouwkundig werk dat het waterpeil in een rivier of kanaal regelt.
subjectieve (on)veiligheid: De beleving die bewoners hebben ten aanzien van de veiligheid in hun woonomgeving.
sustainable city: Stad die erop gericht is op zo’n manier aan de behoeften van de bewoners te voldoen, dat het milieu zo weinig mogelijk belast wordt en ook aan de behoeften van toekomstige generaties voldaan kan worden.
temperatuurstijging: Toename van de temperatuur als gevolg van de klimaatverandering.
Tweede Deltacommissie: Commissie, ingesteld in 2007, die in kaart moest brengen hoe Nederland ook in de (verre) toekomst klimaatbestendig en beschermd tegen overstromingen kan blijven.
uiterwaarden: Land tussen een rivier en de winterdijken,aan weerszijden van de rivier.
uiterwaardvergraving: Het afgraven van de sedimentlaag in de uiterwaarden om bij hoogwater de ruimte voor de rivier te vergroten tussen de zomer- en winterdijken.
verbreding (van de uiterwaarden): Het breder maken van het winterbed door de dijken te verleggen.
verdieping (van het zomerbed): Het dieper maken van de vaargeul van een rivier.
verhang: Het verval van een rivier, gemeten in meters per kilometer.
verstening van het oppervlak: De bedekking van een steeds groter deel van het landoppervlak met harde materialen die slecht water doorlaten.
vertragingstijd: De tijd tussen het vallen van neerslag en de afvoer ervan door de rivier.
verval: Het hoogteverschil tussen twee punten langs een rivier.
waterkering: Barrière die het water van rivieren of de zee tegenhoudt.
waterschap: Waterbeheerder op regionale schaal in Nederland. Ook het gebied waarin een waterschap actief is, heet waterschap.
waterscheiding: De grens tussen twee stroomgebieden.
watertoets: Een proces waarbij de initiatiefnemer van een ruimtelijk plan en de waterbeheerder samen bekijken hoe het plan zo uitgevoerd kan worden dat het ook aan de eisen van het waterbeleid voldoet.
winterbed: De ruimte die een rivier heeft tussen de winterdijken.
woningkenmerken: De eigenschappen van een woning, zoals de leeftijd, de staat van onderhoud en het woningtype.
woonomgeving: Gebied dat in de directe omgeving van een woning ligt.
zakelijke dienstverlening: Commerciële dienstverlening die vooral gericht is op bedrijven.
zeespiegelstijging: Stijging van het zeeniveau doordat gletsjers en landijs smelten en het zeewater uitzet als gevolg van hogere temperaturen.
zomerbed: De ruimte die een rivier heeft tussen de zomerdijken.