Hoofdstuk 1

Femke

Publiek

Woorden in deze lijst (70)

Origineel

organismen: levende wezens: planten, dieren, schimmels en bacterien
stofwisseling: alle chemische reacties in een organisme
levenscyclus: van een soort, het eindigt bij uitsterving
levensloop: per inidividu
soort: organismen die zich onderling voortplanten
DNA: bevat erfelijke informatie van een organisme
cel: grotere biologische eenheid dan een molecuul
organellen: onderdeel in een cel met bepaalde functie
weefsel: groep van cellen met dezelfde functie
orgaan: weefsels bij elkaar met specifieke bouw en functie
orgaanstelsel: organen die samen bepaalde functie uitvoeren
populatie: een groep individuen van zelfde soort die in bepaald gebied voortplanten
levensgemeenschap: verschillende populaties in een gebied
ecosysteem: begrensd gebied met levende als niet levende factoren
systeem aarde: alle ecosystemen, ook biosfeer genoemd
emergente eigenschappen: een eigenschap die op lager organisatieniveau niet voorkomt
tussencelstof: dient ter versteviging, de weefsels liggen niet direct tegen elkaar aan, dood materiaal
celmembraan: buitenste laag cel
celwand: Stevig laagje om een plantaardige cel, hoort niet tot de cel (is tussencelstof)
cytoplasma/celplasma: Inhoud van de cel bestaat uit het grondplasma met daarin de organellen
grondplasma: bestaat uit water en opgeloste stoffen in een celï
celkern: Organel omsloten door de kernmembraan en bevat DNA
vacuole: Ligt in de cel met vacuolevocht. Zorg voor stevigheid en kan kleurstof bevatten
chloroplasten: bladgroenkorrels
chlorofyl: groene kleurstoffen in chloroplasten
chromosomen: lange moleculen DNA rond een eiwit
kernlichaampje: delen van ribosomen worden hier gemaakt
kernporie: opening die transport van stoffen in en uit de kern regelt
ribosomen: organellen die eiwitten maken met behulp van erfelijke informatie uit DNA
endoplastmatisch reticulum (ER): uitgebreid netwerk van dubbele membranen die aansluiten op kernmembraan
ruw endoplasmatisch reticulum (RER): komen ribosomen voor die hun eiwitten afgeven
golgisysteem: neemt blaasjes op en bewerkt eiwitmoleculen tot ze hun vorm hebben
exocytose: afsnoeren van blaasjes door het celmembraam om stoffen naar buiten te transporteren
lysosomen: blaasjes die van golgisysteem afsnoeren met eiwitten en in de cel blijven
enzymen: eiwitten in lysosomen endie kunnen stoffen afbreken
mitochondrien: levert energie (ATP) in de cel
ATP: Belangrijkste energie voor in de cel, gemaakt door het mitochondriën
cytoskelet: binnen in de cellen bevindt zich een netwerk van eiwitvezels, zorgt voor de vorm behouding en dat alles op zijn plaats blijft. zorg ook ervoor dat de cel kan verplaatsen
cilien: trilharen die eiwitvezels bevatten, horen tot het cytoskelet
flagel: zweephaar waarmee cellen kunnen voortbewegen
motoreiwitten: gebruiken cytoskelet als transportsysteem met blaasjes en eiwitten
fosfolipiden: Bestaat het membraam uit met een hydrofiel (kop en een hydrofobe (staart) kant
membraaneiwitten: eiwitten die rol spelen bij transport van stoffen in en uit cel
receptoreiwitten: Eiwitten met daaraan koolhydraatkentens. Zorgt voor de herkenning van een cel
endocytose: afsnoeren van blaasjes door het celmembraam om stoffen in cel op te nemen
diffusie: verplaatsing van stof van hoge naar lage concentratie
permeabel: doorlatend, membraan met porien
semipermeabel/ selectief permeabel: kleine moleculen kunnen door het membraam heen, grote moleculen niet, van een hoge concentratie naar lage
osmose: diffusie van water door semipermeabel membraan
osmotische waarde: aantal opgeloste deeltjes per volume eenheid
osmostische druk: oplossing met laagste osmotische waarde oefent druk uit op andere oplossing
hypotoon: osmotische waarde is lager in de omgeving
hypertoon: osmotische waarde is hoger in de omgeving
turgor: druk van grondplasma op celwand neemt toe en zorgt voor stevigheid, is bij een hypotonische omgeving
plasmolyse: celmembraan laat los van de celwand, bij een hypertoon omgeving
passief transport: geen energie nodig voor transport door een membraam
ionentransport: Transport door membraam via ionkanaaltjes
transporteiwitten: Eiwitten die specifieke moleculen kunnen transporteren in of uit een cel
actief transport: energie (ATP) nodig voor transport door membraam
validiteit: geeft het onderzoek antwoord op de vraag, controlegroep
betrouwbaarheid: komt het overeen met uitkomsten van dezelfde proeven, extra proefpersonen
dekweefsel: weefsel dat het inwendige en uitwendige lichaamsoppervlakken bekleedt en beschermt. Cellen zijn rechthoekig en liggen heel dicht tegen elkaar aan.
zenuwweefsel: Zit in je hersenen, ruggenmerg en zenuwen. Zijn rondjes met uitlopers en liggen ver uit elkaar
spierweefsel: Weefsel in je spieren, die kunnnen samentrekken en beweging mogelijk maken. Het zijn lange stroken
Bindweefsel: Weefsel dat zorgt voor steun en vorm aan afzonderlijke organen bij een dier. Het verbindt de lichaamsdelen en vult ruimten op. De cellen liggen ver uit elkaar met veel tussencelstof.
beenweefsel: Weefsel dat zich bevindt in bloedvaten en zenuwen. Het zorgt voor stevigheid en bescherming. Het is een soort van tunnel met een gat en vlekjes.
Kraakbeenweefsel: Weefsel dat uit veel tussencelstof bestaat. Het zijn groepjes van 2 of 3 cellen met daartussen veel tussencelstof. Het is elastisch en buigzaam.
plastiden: Organellen in plantaardige cellen met de types: chloroplasten, chromoplasten en leukoplasten
erfelijke eigenschappen: informatie die de bouw en functie van een cel bepaalt
isotoon: osmotische waarde is gelijk