Politieke revoluties

Madelief

Publiek

Woorden in deze lijst (35)

Origineel

standensamenleving: samenleving die is verdeeld in drie groepen: geestelijke, adel, boeren en burgers. Eerste twee zijn bevoorrecht
privilege: voorrecht dat door de koning was verleend aan een geestelijke of edelman
acien régime: een bestuur waarbij de koning absolute macht heeft en sommige groepen speciale voorrechten hebben
bourgeoisie: groep van rijkere burgers. In Frankrijk aan het eind van de 18de eeuw, de bovenste laag van de derde stand
rationeel denken: logisch denken (niet door gevoel of traditie)
verlichting: manier van denken waarin geloof en traditie plaatsmaken voor logisch en verstandelijk redeneren. Verlichte burgers wilden de samenleving verbeteren.
tolerantie: verdraagzaamheid
natuurrecht: een recht dat ieder mens van nature heeft, zoals het recht op vrijheid en bezit
scheiding van machten: door Montesquieu bedachte verdeling van de bestuurlijke macht in drie delen: de macht om wetten te maken, om ze uit te voeren en om wetovertreders te straffen
trias politica: Latijnse benaming voorde scheiding van de drie machten
censuur: het verbod door de regering op het openbaar maken van bijvoorbeeld teksten, toneel en muziekstukken
publiek debat: discussie over problemen in de samenleving waaraan een groot deel van de bevolking meedoet
Amerikaanse revolutie: de opstand van Britse kolonisten in Noord-Amerika tegen het Britse bestuur, die eindigde in de zelfstandigheid van de VS van Amerika
onafhankelijkheidsverklaring: een tekst waarin een groep bewoners van een gebied laat weten dat ze niet meer door andere bestuurd wil worden. In Noord-Amerika: de tekst waarin de kolonisten aangaven dat de Britse regering niets meer te zeggen had in Amerika
verenigde staten van Amerika: federatie van vijftig Noord-Amerikaanse staten, doe is ontstaan na de onafhankelijkheidsverklaring van dertien Britse koloniën
federatie: een samenwerkingsverband van staten die elk een eigen bestuur hebben, maar sommige taken hebben overgedragen aan een gemeenschappelijk, nationaal bestuur
president: letterlijk, voorzitter, iemand die een vergadering leidt. vaak de hoogste bestuurder in een republiek
volksvertegenwoordiging: een officiële bijeenkomst van vertegenwoordigers van het volk, waarbij politieke besluiten worden genomen
Franse revolutie: grote plotselinge verandering van de samenleving en het bestuur in Frankrijk
grondrecht: een basisrecht van elke burger bijvoorbeeld vrijheid van godsdienst en vrijheid van meningsuiting
grondwet: document waarin is vastgelegd wat de rechten en plichten van burgers zijn en hoe het bestuur is geregeld
gematigden: groep mensen die niet al te veel veranderingen tegelijk wil doorvoeren of die de samenleving geleidelijk wil veranderen
radicalen: groep mensen die snelle en grote veranderingen wil
terreur: de periode in de Franse revolutie waarin ene kleine groep radicalen alle macht had en deze behield door tegenstanders met geweld angst aan te jagen
patriot: Nederlander die zich in de tweede helft van de 18de eeuw verzette tegen het bestuur van stadhouder en regenten. Een patriot wilde dat het volk meer invloed op het bestuur kreeg en dat alle burgers dezelfde rechten zouden krijgen
Oranjegezinden: Groep Nederlanders die tijdens de Republiek aan de kant stonden van de stadhouders uit het huis van Oranje, ook wel prinsgezinden
Bataafse Republiek: De Nederlandse republiek die is gesticht door patriotten van 1795 tot 1806
eenheidsstaat: Een land waarin overal dezelfde wetten en regels gelden en waarin het centrale bestuur het belangrijkste is
Bataafse revolutie: Grote verandering in de samenleving en het bestuur in Nederland van 1795 tot 17898
staatsgreep: plotselinge verovering van de politieke macht in een land door een persoon of een kleine groep personen
dictatuur: een bestuur waarin een persoon of een kleine groep personen alle macht heeft (geen koning of keizer)
Code Napoléon: een wetboek dat werd ingevoerd door Napoleon en dat uitging van het idee dat voor alle burgers dezelfde wetten gelden
Continentaal stelsel: het door Napoleon uitgevaardigde verbod om vanaf het Europese vasteland handel te drijven met Groot-Brittannië
burgerlijke stand: een lijst waarin het bestuur vastlegt wanneer alle burgers zijn geboren, zijn getrouwd en zijn overleden
koninkrijk der Nederlanden: Nederland sinds 1815