HOOFDSTUK 2 WERELDBEELD
Publiek
9
Woorden in deze lijst (37)
Origineel
- analfabetisme
- het niet kunnen lezen en schrijven
- beroepsbevolking
- dat deel van de bevolking dat tegen betaling een beroep uitoefent; de werklozen; de beroepsbevolking wordt verdeeld in de primaire, secundaire en tertiaire sector
- bruto binnenlands product per hoofd (bbp/
hoofd) - de totale waarde van alle goederen en diensten die in een land binnen zijn buitenlandse ondernemingen in een land in een jaar worden geproduceerd gedeeld door het aantal inwoners
- bruto nationaal product per hoofd (bnp/
hoofd) - de toegevoegde waarde van alle goederen en diensten die door nationale ondernemingen worden geproduceerd; dit kan ook in het buitenland zijn
- bruto regionaal product per hoofd (brp/
hoofd) - het inkomen per inwoner binnen een regio
- Human Development Index (HDI)
- zie VN-ontwikkelingsindex
- inkomen
- wat er binnenkomt aan salaris, winst, rente, etc.
- koopkracht
- de hoeveelheid goederen of diensten die je in een land voor 1 dollar kunt kopen
- levensverwachting
- het aantal jaren dat iemand gemiddeld nog te leven heeft, gelet op de huidige sterftekans; de levensverwachting bij geboorte wordt niet meer gebruikt
- ruimtelijke ongelijkheid
- grote en ongewenste verschillen in ontwikkeling tussen gebieden
- sociale ongelijkheid
- grote en ongewenste verschillen in welvaart en ontwikkelingskansen tussen de verschillende groepen (klassen) van de bevolking
- VN-ontwikkelingsindex
- maatstaf samengesteld uit de koopkracht, alfabetiseringsgraad en de levensverwachting om de maatschappelijke ontwikkeling vast te stellen (zie ook Human Development Index)
- wereldsysteem
- een indeling van de wereld in centrum, semiperiferie en periferie; staat ontwikkeling en verbondenheid door onderlinge handelsrelaties
- bevolkingsdichtheid
- het gemiddeld aantal inwoners per vierkante kilometer
- bevolkingsspreiding
- de manier waarop de bevolking over een gebied verdeeld is
- culturele diffusie
- de verspreiding van een cultuurelement
- cultuurgebied
- gebied waarin culturen voorkomen die sterk op elkaar lijken
- godsdienst
- een manier en systeem van verering van één of meerdere goden
- taal
- een gesproken en geschreven communicatiemiddel waarmee een groot deel van een woordenschat en grammaticaregels een boodschap overgebracht kan worden
- democratisch gehalte
- de mate waarin het politieke stelsel liberaal is van een land democratisch is
- mensenrechten
- universele basisrechten van de mens zoals recht op vrijheid, gelijkheid en rechtvaardigheid
- samenwerkingsverband
- samenwerking op economisch of politiek terrein tussen een groep van landen, vaak binnen een regio
- de-industrialisatie
- het verdwijnen of sterk afnemen van de industriële activiteit in een gebied; dit heeft sociaal-economische gevolgen, bijvoorbeeld voor de soort werkgelegenheid
- internationale arbeidsverdeling
- de specialisatie van werkgelegenheid in de verschillende delen van de wereld
- bevolkingsgroei
- ontwikkeling van het aantal mensen in een gebied als gevolg van geboorte, sterfte en migratie
- demografisch transitiemodel
- de gefaseerde overgang van een hoog geboortecijfer sterftecijfer naar een laag geboorte- en sterftecijfer
- demografische druk
- het niet-actieve deel van de bevolking (0-19 jaar en > 65 jaar) uitgedrukt als percentage van de actieve bevolking (20-65 jaar)
- kindersterfte
- het aantal kinderen per duizend levendgeborenen dat voor de vijfde verjaardag overlijdt
- leeftijdsopbouw
- de verdeling van de bevolking over de verschillende leeftijdsklassen of cohorten
- vruchtbaarheidscijfer
- gemiddeld aantal levendgeboren kinderen dat een vrouw in haar leven krijgt
- limmobiliteit
- de (on)mogelijkheid tot het verplaatsen van personen, goederen of berichten
- pullfactor
- een reden waarvoor iemand naar een ander land verhuist
- pushfactor
- een reden waarvoor iemand uit een land vertrekt
- selectieve migratie
- migratie van een groep mensen op grond van een kenmerk als leeftijd, geloofsovertuiging, geslacht, opleidingsniveau
- verstedelijking
- de toename van het aandeel van de bevolking dat in de stad woont
- verstedelijkingsgraad
- het percentage van de bevolking dat in de stad woont
- verstedelijkingstempo
- de snelheid waarmee de verstedelijkingsgraad per jaar toeneemt