Maatschappijleer H5

Malika

Publiek

Woorden in deze lijst (92)

Origineel

Verzorgingsstaat: Een land waarin de overheid zorgt voor het welzijn van burgers en hen beschermt tegen sociale risico's, zoals ziekte, werkloosheid en ouderdom.
Maatschappelijk probleem: Een probleem dat veel mensen raakt en waar verschillende meningen over bestaan.
Waarden: Dingen die mensen belangrijk vinden, zoals vrijheid, gelijkheid en solidariteit.
Belangen: Voordelen of doelen die mensen of groepen willen bereiken.
Macht: De mogelijkheid om invloed uit te oefenen op beslissingen.
Sociale ongelijkheid: Het verschil in kansen, inkomen, opleiding of macht tussen mensen.
Sociale cohesie: De verbondenheid tussen mensen in een samenleving.
Welvaart: De mate waarin mensen beschikken over geld en goederen.
Welzijn: Hoe goed mensen zich lichamelijk, geestelijk en sociaal voelen.
Solidariteit: Het idee dat mensen elkaar helpen en risico's samen dragen.
Collectief belang: Het belang van de hele samenleving.
Sociale grondrechten: Rechten waarbij de overheid moet zorgen voor onder andere onderwijs, gezondheidszorg, werkgelegenheid en bestaanszekerheid.
Socialezekerheidsstelsel: Alle regelingen die mensen beschermen tegen inkomensverlies.
Voorbeelden socialezekerheidsstelsel: AOW, WW, WIA en Bijstand.
Maatschappelijk middenveld: Organisaties tussen burgers en overheid die maatschappelijke belangen behartigen.
Voorbeelden maatschappelijk middenveld: Vakbonden, sportverenigingen, kerken en goede doelen.
Particulier initiatief: Initiatief van burgers of particuliere organisaties.
Sociale partners: Werkgeversorganisaties en vakbonden.
Poldermodel: Overleg tussen overheid, werkgevers en werknemers om samen afspraken te maken.
CAO: Collectieve Arbeidsovereenkomst met afspraken over loon en arbeidsvoorwaarden.
Vrije markt: Een markt waarin vraag en aanbod de prijs bepalen.
Rol van de overheid in de vrije markt: Regels maken, toezicht houden en eerlijke concurrentie bevorderen.
Voordelen vrije markt: Meer concurrentie, innovatie en keuzevrijheid.
Nadelen vrije markt: Ongelijkheid en kans op te veel macht voor bedrijven.
Liberale visie: Kleine overheid, veel marktwerking en eigen verantwoordelijkheid.
Sociaaldemocratische visie: Sterke overheid, veel sociale zekerheid en gelijke kansen.
Corporatistische visie: Samenwerking tussen overheid, werkgevers en werknemers.
Nachtwakersstaat: Een staat waarin de overheid zich alleen bezighoudt met veiligheid, justitie en defensie.
Ontwikkeling verzorgingsstaat: Nederland veranderde van een nachtwakersstaat naar een verzorgingsstaat met meer sociale voorzieningen.
Waarom ontstonden vakbonden?: Om op te komen voor betere lonen, werktijden en arbeidsomstandigheden.
Functies van vakbonden: Belangen behartigen, onderhandelen over CAO's en juridische hulp bieden.
AOW: Uitkering voor mensen vanaf de AOW-leeftijd.
Bijstandswet: Regeling voor mensen zonder voldoende inkomen.
Arbowet: Wet met regels voor veilige en gezonde arbeidsomstandigheden.
Vergrijzing: Het aandeel ouderen in de bevolking neemt toe.
Ontgroening: Het aandeel jongeren in de bevolking neemt af.
Gevolgen vergrijzing en ontgroening: Meer zorgkosten en minder werkenden die belasting betalen.
Oplossingen betaalbaarheid verzorgingsstaat: AOW-leeftijd verhogen, meer mensen laten werken, hogere belastingen of minder uitgaven.
Participatiesamenleving: Een samenleving waarin mensen meer verantwoordelijkheid nemen voor zichzelf en anderen.
Participatiewet: Wet die mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt helpt om werk te vinden.
Mantelzorg: Langdurige zorg voor een familielid, vriend of bekende.
Drie politieke visies op verzorgingsstaat: Liberaal, christendemocratisch en sociaaldemocratisch.
Drie hoofddoelen van onderwijs: Kwalificatie, socialisatie en selectie.
Kwalificatie: Het aanleren van kennis en vaardigheden.
Socialisatie: Het leren van normen, waarden en omgangsvormen.
Selectie: Het verdelen van leerlingen over vervolgopleidingen.
Leerplichtwet: Verplicht jongeren om onderwijs te volgen.
Kwalificatieplicht: Verplicht jongeren zonder startkwalificatie om onderwijs te blijven volgen.
Startkwalificatie: Een havo-, vwo- of mbo-2-diploma.
Kansenongelijkheid: Niet iedereen krijgt dezelfde kansen in het onderwijs.
Sociaal kapitaal: Netwerk en contacten die iemand kunnen helpen.
Cultureel kapitaal: Kennis, taalgebruik, normen en opleiding.
Economisch kapitaal: Geld en bezit.
Privilege: Een voordeel dat iemand heeft ten opzichte van anderen.
Maatschappelijke positie: De plaats van iemand in de samenleving.
Gezondheidszorg in Nederland: Verplicht zorgverzekeren volgens het solidariteitsprincipe met gereguleerde marktwerking.
Solidariteitsprincipe in de zorg: Iedereen betaalt mee zodat zorg voor iedereen beschikbaar blijft.
Zorgverzekeraar: Bedrijf dat zorgverzekeringen aanbiedt.
Gereguleerde marktwerking: Concurrentie tussen zorgverzekeraars onder toezicht van de overheid.
Innovatie: Nieuwe technieken of behandelingen die de zorg verbeteren.
QALY: Een maat om de kwaliteit en hoeveelheid van levensjaren te meten.
Leefstijl: De manier waarop iemand leeft, bijvoorbeeld voeding en beweging.
Welvaartsziekte: Ziekte die vaak ontstaat door een ongezonde leefstijl, zoals obesitas of diabetes type 2.
Sociale verzekeringen: Verzekeringen waarvoor mensen premie betalen, zoals WW, WIA en AOW.
Werknemersverzekeringen: Verzekeringen voor werknemers, zoals WW en WIA.
Volksverzekeringen: Verzekeringen voor alle inwoners van Nederland, zoals AOW.
Sociale voorzieningen: Uitkeringen waarvoor geen premie is betaald, zoals de bijstand.
WW: Uitkering voor mensen die werkloos worden.
WIA: Uitkering voor mensen die langdurig arbeidsongeschikt zijn.
Algemene bijstand: Uitkering voor mensen zonder voldoende inkomen.
Bijzondere bijstand: Extra financiële hulp voor bijzondere noodzakelijke kosten.
Sociaal minimum: Het minimale inkomen dat nodig is om van te leven.
Wajong: Uitkering voor mensen die op jonge leeftijd arbeidsongeschikt zijn.
Flexibilisering: Toename van tijdelijke en flexibele banen.
ZZP'er: Zelfstandige zonder personeel.
Armoedeval: Situatie waarin werken nauwelijks meer oplevert dan een uitkering.
Oplossingen sociale zekerheid: AOW-leeftijd verhogen, vast werk stimuleren, uitkeringen verkorten, begeleiden en controleren.
Basisinkomen: Een vast bedrag dat iedereen van de overheid krijgt.
Voordelen basisinkomen: Minder armoede, minder bureaucratie en meer bestaanszekerheid.
Nadelen basisinkomen: Hoge kosten, hogere belastingen en mogelijk minder motivatie om te werken.
Materiële behoeften: Behoeften aan geld, eten, kleding en wonen.
Immateriële behoeften: Behoeften aan waardering, sociale contacten en persoonlijke ontwikkeling.
Arbeidsethos: De opvatting over het belang van werken.
Sociale mobiliteit: De mogelijkheid om te stijgen of dalen op de maatschappelijke ladder.
Inclusieve arbeidsmarkt: Een arbeidsmarkt waarop iedereen kan meedoen.
Positieve discriminatie: Het bewust bevoordelen van groepen met een achterstand om gelijke kansen te creëren.
Arbeidsmarkt: De markt waar vraag en aanbod van werk samenkomen.
Beroepsbevolking: Alle mensen die werken of werk zoeken.
Werkgelegenheid: Het aantal beschikbare banen.
Werkloosheid: Het aantal mensen zonder werk dat wel werk zoekt.
Technologisering: Het gebruik van nieuwe technologie waardoor werk verandert.
Globalisering: Het steeds sterker met elkaar verbonden raken van landen en economieën.