De mens ontdekt de wereld

Publiek

Woorden in deze lijst (15)

Origineel

Humanisme: Het humanisme stelde de mens centraal. Deze vernieuwing op het gebied van het denken over mens en wereld vond plaats tussen 1400 en 1500. Het humanisme is gebaseerd op denkbeelden van de klassieke Grieken en Romeinen.
Verlichting: Een Europese stroming in de achttiende eeuw waarbij onderzoekers de samenleving op een redelijke manier (met hun verstand) gingen onderzoeken. Deze periode werd ook wel de eeuw van de redelijkheid genoemd.
rationalisme: Denkrichting die het verstand (de 'ratio') centraal stelt en die ervan uitgaat dat men door de rede tot kennis van de waarheid, zelfs van de religieuze waarheid kan komen. Alleen door zorgvuldig je verstand, je inzicht, te gebruiken, zonder op je zintuigen te vertrouwen, kom je tot kennis die je zeker kunt wéten.
empirisme: Empirisme gaat ervan uit dat men alleen door waarneming en experimenten betrouwbare informatie kan verzamelen.
Romantiek: Stroming die het gevoel en de verbeelding centraal stelt. De beweging komt rond 1800 op als reactie op het rationalisme.
wereldgeest: De verzameling van alle kennis van voorgaande generaties. Term van Hegel.
dialectiek: Via stelling (these) en tegenstelling (antithese) komt men in een zogeheten synthese tot nieuwe kennis; de synthese is een nieuwe stelling die beide stellingen verzoent.
Übermensch: Een door de filosoof Nietzsche ontwikkeld begrip. Hiermee wordt door hem een sterke mens bedoeld die niet bang is om zijn leven in eigen hand te nemen en het voluit te leven.
Untermensch: Een door de filosoof Nietzsche ontwikkeld begrip. Hiermee wordt door hem een zwakke mens bedoeld die, gebonden door zelfopgelegde, maar betekenisloze normen (zie: savenmoraal), tot een willoze zwakkeling verworden is.
slavenmoraal: Moraal waarin zwakke, met name christelijke waarden als nederigheid, medelijden en opoffering tot norm worden verheven. Term van Nietzsche, zie ook: Untermensch.
Existentialisme: Existentialisme is een verzamelnaam voor verschillende filosofische stromingen uit de tweede helft van de twintigste eeuw die uitgaan van het belang van de mens als individu.
existentie: Existentie is in de ogen van de existentialisten het feit dat je bestaat, gewoon dat je er bent, net als alle andere dingen in de wereld.
essentie: De essentie is het wezen van iets. De essentie is met andere woorden precies datgene wat bepaalt wat iets is.
verificatie: Het vaststellen van de juistheid van een bewering; het tegenovergestelde van falsificatie.
falsificatie: Proberen een theorie te weerleggen; het tegenovergestelde van verificatie.