Geschiedenis 1.1/1.4

Kiki

Publiek

Woorden in deze lijst (38)

Origineel

landvoogd: Persoon die uit naam van de Spaanse koning de Nederlanden bestuurt.
smeekschrift: Officieel verzoek aan een vorst of zijn vertegenwoordiger. In 1566: het verzoek van Nederlandse edelen aan de Spaanse landvoogdes om de inquisitie af te schaffen en protestantse ketters minder streng te straffen.
hagenpreken: Bijeenkomst van protestanten in de openlucht.
beeldenstorm: De vernieling en plundering van katholieke kerken en kloosters in de Nederlanden in 1566.
gewest: Een soort provincie in de Nederlanden, met eigen wetten, munten en bestuurders.
stadhouder s: Plaatsvervanger van de koning in een gewest.
reformatie: Het ontstaan van nieuwe, protestantse kerken naast de katholieke kerk, als gevolg van de kritiek van hervormers. Ook: Hervorming.
nederlands opstand: Het verzet van de Nederlandse gewesten tegen de Spaanse koning tussen 1568 en 1648.
huurlingen: Soldaten die puur voor het geld vechten (in een huurleger).
watergeuzen: Protestantse vluchteling die als een soort piraat tegen de Spanjaarden streed.
stadhouder r: Aanvoerder van het leger en de vloot van de Republiek, in dienst van de Gewestelijke Staten
vrede van münster: Vrede uit 1648 die een eind maakte aan de Opstand. Spanje erkende de Noordelijke Nederlanden als zelfstandige staat en behield de Zuidelijke Nederlanden.
lutheraan: Volgeling van de hervormer Luther.
aflaatbrieven: Brieven van de kerk waarin staat dat je (eerder) in de hemel zult komen.
calvinisten: Volgeling van de hervormer Calvijn.
inquisitie: Kerkelijke rechtbank die zich bezighoudt met de opsporing en berechting van ketters.
ketter: Iemand die belangrijke delen van de officiële leer van de katholieke kerk afwijst.
Maarten Luther: Maarten Luther was een Duitse monnik en theoloog die in de 16e eeuw kritiek had op de katholieke kerk.
katholicisme: Katholicisme is een stroming binnen het christendom waarbij de paus de leider is van de katholieke kerk.
protestantisme: Protestantisme is een stroming binnen het christendom die ontstond tijdens de Reformatie in de 16e eeuw, onder andere door de ideeën van Maarten Luther.
Johannes Calvijn: Johannes Calvijn was een Franse geleerde en kerkhervormer uit de 16e eeuw. Hij was, net als Maarten Luther, een belangrijke persoon in de Reformatie.
spotprenten: Spotprenten zijn tekeningen waarin iemand of iets belachelijk wordt gemaakt. Vaak wordt een persoon, groep, kerk of politieke situatie overdreven afgebeeld om kritiek te geven.
kritiek: Kritiek betekent dat je aangeeft wat je niet goed vindt aan iets of iemand.
centralisatie: Centralisatie betekent dat de macht steeds meer bij één persoon of op één plek komt te liggen.
geloofsvrijheid: Geloofsvrijheid betekent dat je zelf mag kiezen welk geloof je hebt en hoe je dat geloof wilt uitoefenen.
Margaretha van Parma: Margaretha van Parma was de landvoogdes van de Nederlanden namens de Spaanse koning Filips II.
spaanse rijk: Het Spaanse Rijk was een groot rijk dat werd bestuurd door de Spaanse koning en veel gebieden in Europa en Amerika bezat.
Karel V: Karel V was een machtige keizer en koning in de 16e eeuw. Hij bestuurde onder andere de Nederlanden en wilde zijn grote rijk bij elkaar houden.
Filips ll: Filips II was de koning van Spanje en de opvolger van Karel V. Hij was streng katholiek en wilde dat de Nederlanden katholiek bleven.
Willem van oranje: Willem van Oranje was een belangrijke leider van de Nederlandse Opstand tegen Filips II. Hij kwam op voor meer vrijheid en verzette zich tegen de Spaanse koning.
Hertog van Alva: De Hertog van Alva was een Spaanse legerleider die door Filips II naar de Nederlanden werd gestuurd om de Nederlandse Opstand te stoppen.
bloedraad: De Bloedraad was een speciale rechtbank van de Hertog van Alva die mensen die tegen de Spaanse koning in opstand kwamen, zwaar strafte.
belastingen: Belastingen zijn geldbedragen die mensen aan de overheid moeten betalen. De overheid gebruikt dit geld bijvoorbeeld om het land te besturen.
12jarig bestand: Het Twaalfjarig Bestand was een wapenstilstand van twaalf jaar (1609/1621)tussen de Republiek en Spanje tijdens de Tachtigjarige Oorlog.
plakkaat van Verlatinghe: Het Plakkaat van Verlatinghe was een document uit 1581 waarin de Nederlandse gewesten Filips II niet meer als hun koning erkenden.
80jarige oorlog: De Tachtigjarige Oorlog was de oorlog waarin de Nederlandse gewesten in opstand kwamen tegen Spanje. De oorlog duurde van 1568 tot 1648.
republiek: De Republiek was een land zonder koning, waarin zeven Nederlandse gewesten samenwerkten. De Republiek ontstond in 1588.
chronologie: Chronologie betekent dat je gebeurtenissen in de juiste volgorde van tijd zet.