hoofdstuk 3

Boris

Publiek

Woorden in deze lijst (57)

Origineel

armoedegrens: een niveau van inkomen dat minimaal nodig is om rond te kunnen komen. De VN heeft de grens bepaald op een inkomen van minder dan $1,90 per dag
Bolsa Família: een maandelijkse financiële uitkering voor arme, Braziliaanse gezinnen met kinderen verstrekt door de Braziliaanse overheid
grondbezitsverhoudingen: de manier waarop de (landbouw)grond over de bevolking verdeeld is
positieve discriminatie: het bevoordelen van een bepaalde groep mensen
smeltkroes: mengelmoes, mix
sociaal-economische ongelijkheid: verschillen in ontwikkelingskansen en welvaart tussen bevolkingsgroepen
biodiversiteit: de rijkdom aan planten- en diersoorten
caatinga: het gebied en de vegetatie (doornige struiken) in het noordoosten van Brazilië, waar een steppeklimaat heerst
cerrado: het gebied en de vegetatie (bomen en struiken) in het centrale westen van Brazilië waar het savanneklimaat heerst
mangrove: mangrovebossen bestaan uit bomen met lange wortels (boven het water); ze komen voor in de tropen en subtropen in vlakke, modderige kustgebieden
savanne: vegetatietype in subtropische klimaten gekenmerkt door grassen en verspreid voorkomende bomengroei
selva: benaming voor het tropisch regenwoud in Zuid-Amerika, het Amazonewoud
tropisch regenwoud: vegetatietype in het tropisch klimaat met een hoge soortenrijkdom en een dichte, weelderige begroeiing
etniciteit: groep met gedeelde cultuur, identiteit en/of (veronderstelde) afkomst
favela: Braziliaanse benaming voor zelfbouwwijk
gated communities: ommuurde en dikwijls bewaakte woongemeenschappen
grootgrondbezitters: in Brazilië een relatief kleine maar machtige groep boeren die verreweg de meeste landbouwgrond bezitten
Lorenzcurve: een grafiek die de inkomensongelijkheid in een land laat zien; de Gini-coëfficiënt is hiervan een afgeleide
ommuurde woonwijk: ommuurde en dikwijls bewaakte woongemeenschappen. Ook wel gated communities
politieke polarisatie: het groeien van de tegenstellingen tussen verschillende politieke stromingen
racisme: ongelijke behandeling op basis van afkomst, nationaliteit of huidskleur
stedelijk netwerk: steden die door middel van infrastructuur en onderlinge relaties met elkaar verbonden zijn
verstedelijkingsgraad: het percentage van de bevolking dat in de stad woont
verstedelijkingstempo: de snelheid waarmee de verstedelijkingsgraad per jaar toeneemt
ecologische draagkracht: het vermogen van een ecosysteem om mensen, dieren en planten blijvend te kunnen voorzien in hun levensbehoeften
erts: delfstof waaruit metalen en/of mineralen gewonnen kan worden
ertsvorming: processen waar onder natuurlijke omstandigheden ertsen gevormd worden; dit kan gebeuren bij het stollen van magma, bij metamorfose van gesteente of het ontstaan van sedimentair gesteente
fossiele energiebronnen: brandstoffen die lang geleden ontstaan zijn uit resten van planten en minuscule diertjes
landgrabbing: buitenlandse en binnenlandse bedrijven kopen in een land enorme stukken land op om er grootschalige landbouwbedrijven te beginnen
landroof: buitenlandse en binnenlandse bedrijven kopen in een land enorme stukken land op om er grootschalige landbouwbedrijven te beginnen. Ook wel landgrabbing
mijnbouw: de winning van delfstoffen uit de bodem
ontbossing: verwijderen van bos, waarna de vrijgekomen grond voor onbepaalde tijd voor andere doeleinden, meestal landbouw, wordt gebruikt
geografisch beeld: een beeld van een gebied op basis van controleerbare informatie over de ligging van het gebied, de ruimtelijke kenmerken ervan en de samenhang daartussen
mental map: het ruimtelijk beeld dat iemand van een bepaald gebied in zijn geheugen heeft opgeslagen; dit verschilt per persoon en is subjectief
perceptie: de manier waarop je iets waarneemt, ervaart en beoordeelt
stereotiepe beeld: een algemene karakterisering van een gebied of van een groep mensen die niet met de werkelijkheid overeenkomt
dynamiek: voortdurende verandering in een (eco)systeem
ecosysteem: een ruimtelijk systeem waarin levende (dieren en planten) en niet-levende elementen (lucht, water en bodem) op natuurlijke wijze met elkaar verbonden en in evenwicht zijn (kringlopen), bijvoorbeeld een tropisch regenwoud
etages: verdiepingen in een tropisch regenwoud die zich onderscheiden door het type begroeiing, luchtvochtigheid, hoeveelheid zonlicht en soorten levensvormen
koolstofkringloop: de continue verplaatsing van koolstof tussen de atmosfeer, hydrosfeer, biosfeer en lithosfeer
waterbalans: de hoeveelheid water die een gebied binnenkomt en uitgaat
waterkringloop: de hydrologische kringloop: de cyclus waarbij water van de lucht op aarde komt (neerslag) en daarvandaan uiteindelijk middels verdamping weer terugkeert in de atmosfeer
commerciële houtkap: het kappen van bomen met als doel deze te verkopen
illegale houtkap: door de wet niet-toegestane kap van bomen
landdegradatie: afname van de kwaliteit van de bodem of ondergrond door processen als versnelde bodemerosie, verdroging en verzilting
ontginning: het geschikt maken van een stuk land voor andere activiteiten, zoals land- of mijnbouw
verdroging: een daling van de grondwaterspiegel met als gevolg een afname van de soortenrijkdom
duurzaam landgebruik: landgebruik gericht op behoud van de kwaliteit van de bodem
landrechten voor de oorspronkelijke bevolking: wetgeving waarin is vastgesteld welke stukken grond toebehoren aan de oorspronkelijke bevolking (toevoeging: in veel gevallen, waaronder in de GB, wordt vaak gesproken over ‘inheemse bevolking’, maar vanuit Braziliaans perspectief is ‘inheems’ niet gewenst en heeft het een negatieve lading. Daarom is gekozen voor ‘oorspronkelijk’.)
ngo: niet-gouvernementele organisatie die buiten overheden om direct met belangengroepen werkt
buitenlandse investeringen/FDI (Foreign Direct Investments): investeringen door buitenlandse bedrijven
Gini-coëfficiënt: maat voor de inkomensongelijkheid in een gebied, waarbij 0 overeenkomt met volledige inkomensgelijkheid en 1 met maximale inkomensongelijkheid
good governance: een transparante manier van besturen, waarbij de bevolking over middelen beschikt om het regeringsbeleid te controleren en te beoordelen
handelsbalans: een overzicht van de waarde van de in- en uitvoer van goederen van een land
import- en exportpakket: de samenstelling van de ingevoerde en uitgevoerde producten
informele sector: ongeregistreerde economische activiteiten
politieke polarisatie: het groeien van de tegenstellingen tussen verschillende politieke stromingen