Begrippenlijst: Nederlandse maatschappij (1948-2008)

Eefje

Publiek

Woorden in deze lijst (30)

Origineel

Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO): Militair bondgenootschap tussen westerse landen die hebben afgesproken dat als een van de lidstaten wordt aangevallen, de andere militair te hulp zullen schieten.
ontzuiling: Het proces waarbij er en eind komt aan de verzuiling, wat wil zeggen aan een maatschappijelijke en politieke situatie waarin katholieken, protestanten, socialisten en liberalen zich hebben teruggetrokken in hun eigen organisaties en waarin alleen de leiders van deze organisaties nog onderling contact hebben.
rooms-rode regering: Benaming voor een regering uit de periode na de Tweede Wereldoorlog waarin katholieke en sociaaldemocratische partijen samenwerkten.
tweede feministische golf: Een feministische beweging waarbij (onder andere door Dolle Mina en de WFM) werd gestreden voor meer gelijkheid tussen man en vrouw.
verzorgingsstaat: Een samenleving met een demate hoog niveau van door de staat georganiseerde maatschappelijke voorzieningen, dat mensen hun leven lang zijn verzekerd van een behoorlijk inkomen en behoorlijke zorg.
wederopbouw: De periode van herstel van de Europese landen na de Tweede Wereldoorlog (1945-1960).
digitale revolutie: Grote veranderingen in de samenleving als gevolg van de nieuwe digitale technologieën.
Europese Unie (EU): Sinds 1993 het voornaamste orgaan waarin Europese landen samenwerken; is sinds de oprichting aanmerkelijk uitgebreid (27 lidstaten in 2022).
gidsland: Een land dat een voorbeeld kan zijn voor andere landen.
globalisering: Het verschuiven dat landen over de hele wereld politiek, economisch en cultureel steeds meer verbonden raken.
individualisering: Een proces waarbij mensen steeds minder afhankelijk zijn van gemeenschappen als hun familie of hun kerk en steeds meer zelfstandig in de samenleving staan.
multiculturele samenleving: Een samenleving die bestaat uit mensen met verschillende culturen en talen.
oliercrisis: Een wereldwijde crisis die in 1973 ontstond doordat enkele Arabische landen de levering van olie staakten aan landen die Israël in een oorlog hadden gesteund.
polarisatie: Het toenemen van tegenstellingen tussen politieke en maatschappelijke groepen.
poldermodel: Een maatschappelijke situatie waarin overheden, werkgevers en werknemers met elkaar overleggen om over economisch beleid tot een overeenkomst te komen, zodat arbeidsconflicten zoveel mogelijk worden voorkomen.
privatisering: Proces waarbij staatsbedrijven zelfstandige ondernemingen worden.
val van Srebrenica: De inname van de Bosnische stad Srebrenica, die op dat moment onder bescherming stond van Nederlandse soldaten.
Verdrag van Maastricht: Verdrag dat de basis legde voor de Europese Unie en de euro.
Verdrag van Schengen: Verdrag dat het vrije verkeer tussen lidstaten van de Europese Unie mogelijk maakte.
babyboom: Een periode waarin in korte tijd veel kinderen worden geboren.
consumptiemaatschappij: een samenleving met een hoog percentage middenklassehuishoudens die voldoende inkomen hebben om naast onderdak,voeding en kleding allerlei luxe aanschaffen.
dekolonisatie: Proces waarbij de koloniën onafhankelijk worden van het land dat de kolonie stichtten.
Europese Economische Gemeenschap (EEG): Van 1958 tot 1992 een economisch samenwerkingsverband tussen een groeiend aantal Europese landen met als doel het wegnemen van handelsbelemmeringen tussen de aangesloten staten.
gastarbeider: Een uit het buitenland afkomstige arbeider die tijdelijk in het land verblijft om er te werken.
geleide loonpolitiek: Het beleid van enkele Nederlandse regeringen na de Wo2 waarbij de politiek de hoogte van de lonen bepaalde.
handelingsonbekwaamheid: De wettelijke bepaling dat gehuwde vrouwen niet zelfstandig een rechtshandeling konden verrichten zoals het tekenen van overeenkomsten
jeugdcultuur: De eigen stijl van een groep jongeren die tot uiting komt in hun favoriete muziek dans en kleding in hun taal en in hun idealen.
koude oorlog: De permanente oorlogsdreiging tussen 1945 en 1989 tussen het communistische Oosten onder leiding van de Sovjet-Unie en het kapitalistische Westen on der leiding van de Verenigde Staten; beide blokken streden om invloed
maakbare samenleving: Het idee dat de mens de samenleving in sterke mate kan bepalen en dus dat de overheid door politiek ingrijpen de samenleving verbeterd.
Marshallhulp: Economisch hulpplan van de VS om Europa na de Wo2 economisch weer op de been te krijgen