DE WERELD VAN - Leeropdrachtenboek 6V - Begrippenlijst H1
Publiek
Woorden in deze lijst (46)
Origineel
- achterland
- Het gebied dat met de mainport is verbonden door een transportnetwerk.
- anders-globalisten
- Tegenstanders van de huidige manier van globalisering. Anders-globalisten willen eerlijke wereldhandel (fair trade) en eerlijke spelregels hiervoor (fair play). Ook stellen ze de milieuvervuiling aan de kaak die met globalisering samenhangt.
- backwash-effect
- Negatief effect voor de (semi)periferie als gevolg van de economische ontwikkeling in het centrum.
- blokvorming
- Het aangaan van samenwerkingsverbanden van een groep landen om economische of politieke doelen te realiseren.
- BRICS-landen/
opkomende grootmachten - Groep van vijf opkomende grootmachten (Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika/
South Africa) die zich in een vergelijkbare fase van economische ontwikkeling bevinden en onderling nauw samenwerken om hun positie te versterken. - Central Business District/
CBD - Het zakendistrict van een stad, met een hoge bebouwingsdichtheid en wolkenkrabbers, met als belangrijkste functie werken.
- centrum
- Gebied dat in de wereld, in een land of in een regio de hoogste welvaart en meeste politieke macht heeft.
- creatieve stad
- Stad waarin een relatief groot deel van de inwoners in de creatieve sector werkt.
- demografische transitie
- Overgang van hoge geboorte- en sterftecijfers naar lage geboorte- en sterftecijfers in een land, vooral als gevolg van economische ontwikkeling en verbeterde gezondheidszorg.
- diffusie
- De ruimtelijke verspreiding van een verschijnsel van een brongebied naar nieuwe gebieden.
- economisch cluster
- Concentratie van bedrijven die zich richten op dezelfde markt. Meestal gaat het om hoogwaardige producten of diensten.
- edge city
- Nieuwe groeikern met een gunstige verkeersligging, die vooral gericht is op werken, winkelen en recreëren.
- fragmentarische modernisering
- Ongelijke verdeling van technologische vooruitgang tussen gebieden, bedrijven en bevolkingsgroepen in een land dat in ontwikkeling is.
- gated community
- Zie ommuurde woonwijk.
- gentrification
- Het proces van sociale en economische opwaardering van oude wijken.
- getto
- Woonwijk waarin bijna alle bewoners tot een bepaalde etnische bevolkingsgroep behoren.
- global shift
- De verschuiving van het economisch zwaartepunt in de wereld.
- globalisering
- Proces van mondiale integratie op het gebied van economie, politiek en cultuur.
- HDI/
Human Development Index - Samengestelde indicator die gebaseerd is op de educatie-index, levensverwachting en levensstandaard (koopkracht). De HDI geeft een beeld van de levensomstandigheden en ontwikkelingskansen van mensen in een land, uitgedrukt in een indexcijfer tussen 0 (slecht) en 1 (goed). Wordt ook VN-ontwikkelingsindex genoemd.
- hegemoniale staat
- Een staat die in cultureel, economisch, militair en/
of politiek opzicht het overwicht heeft over andere staten. - hub-and-spoke-netwerk
- Een mainport met zijn aan- en afvoerlijnen.
- inkomen per capita
- Inkomen per hoofd van de bevolking, berekend door het bbp van een land te delen door het aantal inwoners.
- innovatie
- De ontwikkeling en succesvolle invoering van nieuwe of verbeterde goederen of diensten.
- internationale dienstverlening
- Het verlenen van diensten in andere landen dan waarin het dienstverlenende bedrijf is gevestigd.
- kosmopolitisme
- Het gevoel van verbondenheid met de mensheid in het algemeen in plaats van met een regio of vaderland.
- mainportregio
- Het gebied dat economische relaties onderhoudt met de mainport.
- megalopolis
- Stedelijk gebied dat bestaat uit met elkaar verbonden metropolen.
- metropool
- Uitgestrekt stedelijk gebied van een of meer centrale steden met daaraan vastgegroeide voorsteden, met meer dan een miljoen inwoners en een dicht netwerk van transportroutes.
- migrantennetwerk
- Relaties tussen een migrantengemeenschap en het thuisland, en relaties binnen een migrantengemeenschap.
- mondiale financiële markt
- Markt waar op mondiaal niveau wordt gehandeld in financiële producten als valuta en aandelen.
- ommuurde woonwijk/
gated community - Wijk of buurt, vaak exclusief, bestaande uit meer dan één wooneenheid en een gemeenschappelijke infrastructuur, die met muren of hekken gescheiden zijn van de rest van de stad.
- opkomende grootmachten
- Zie BRICS-landen.
- periferie
- Gebied dat in de wereld, in een land of in een regio de laagste welvaart en minste politieke macht heeft.
- regionale ongelijkheid
- Meetbare, onacceptabel grote verschillen in welvaart en welzijn tussen gebieden.
- regionalisme
- Het streven van mensen in een gebied naar een vorm van politiek zelfbestuur.
- ruimtelijke segregatie
- Het sterk geconcentreerd en ruimtelijk gescheiden wonen van verschillende bevolkingsgroepen.
- semiperiferie
- Groep landen die een tussenpositie innemen tussen het centrum en de periferie.
- sociale ongelijkheid
- Als onrechtvaardig en oneerlijk ervaren verschillen tussen mensen, vaak gebaseerd op etniciteit, geloof, ras of sekse. Deze ongelijkheid komt tot uiting in verschillen in welvaart en welzijn.
- sociale polarisatie
- Het zodanig toenemen van tegenstellingen tussen verschillende sociaaleconomische groepen dat er wederzijds wantrouwen en vijandigheid ontstaan.
- sociale segregatie
- De scheiding van bevolkingsgroepen naar sociale klasse.
- spread-effect
- Positief effect voor de (semi)periferie als gevolg van de economische ontwikkeling in het centrum.
- stedelijk netwerk
- Een sterk verstedelijkt gebied waarin de verschillende steden vaak elk hun eigen functie hebben en met elkaar verbonden zijn.
- stedelijke geleding
- De ruimtelijke opbouw van een stad in van elkaar te onderscheiden deelgebieden.
- uitschuiving
- Het proces van ruimtelijke verplaatsing van bedrijven of bedrijfsonderdelen naar nieuwe gebieden met aantrekkelijker omstandigheden (zoals lage lonen).
- wereldstad
- Een stad met een functie binnen de geglobaliseerde wereld. Het is een internationaal knooppunt van goederen-, kapitaal- en informatiestromen en er zijn internationale politieke beslissingscentra gevestigd.
- wereldsysteem
- Driedeling van de landen in de wereld in centrum, periferie en semiperiferie en de onderlinge relaties tussen deze landengroepen.