De Geo - Leerboek - 1 VMBO-T/HAVO - begrippen H6

Publiek

Woorden in deze lijst (51)

Origineel

aanlandige wind: Wind vanaf zee.
aflandige wind: Wind vanaf land.
atmosfeer: De luchtlaag rond de aarde.
boomgrens: Grens tussen een gebied waar nog wel bomen groeien en waar geen bomen meer kunnen groeien door de lage temperatuur (kouder dan gemiddeld 10 °C in de zomer).
breedteligging: Hoe ver een plaats van de evenaar ligt, gemeten in breedtegraden.
broeikaseffect: Vasthouden van zonnewarmte door de atmosfeer.
broeikasgas: Een gas dat een isolerende werking heeft in de atmosfeer.
fossiele brandstof: Energiedrager die miljoenen jaren geleden is ontstaan uit planten- en dierenresten, en nu diep in de ondergrond zit. Voorbeelden zijn aardolie, aardgas en steenkool.
fotosynthese: Het onder invloed van zonlicht omzetten van water en koolzuurgas in glucose (suikers) en zuurstof door bomen en planten.
gematigde zone: Luchtstreek tussen de breedtecirkels van 23½ en 66½ °N.B. en 23½ en 66½ °Z.B. Gematigd wil zeggen: niet heel warm en niet heel koud.
gletsjer: IJsmassa die langzaam in een dal naar beneden schuift.
Golfstroom: Zeestroom die warm water van de Golf van Mexico naar de westkust van Europa brengt.
heuvelland: Gebied met een hoogteligging van tussen de 200 m en 500 m.
hoge breedte: De ligging van een plaats ver van de evenaar (hoger dan 60° N.B. en Z.B.).
hooggebergte: Berggebied met toppen die hoger zijn dan 1.500 m.
hooggebergteklimaat: Koud en nat klimaat. De temperatuur in de zomer is gemiddeld lager dan 0 °C.
ijstijd: Koude periode waarin zich op het land uitgestrekte ijskappen vormen.
klimaat: Het gemiddelde weer in een bepaald gebied over langere tijd, meestal dertig jaar.
klimaatdiagram: Diagram met een overzicht van de gemiddelde temperatuur en de gemiddelde neerslag per maand in een plaats of een gebied.
klimaatverandering: Geleidelijke of abrupte verandering in het klimaat door natuurlijke processen en/of invloed van de mens.
koolstofdioxide (CO₂): Gas in de atmosfeer dat voor het leven op aarde erg belangrijk is. Het is een broeikasgas.
koolstofkringloop: Alle uitwisselingen van koolstofdioxide (CO₂) op aarde.
laagland: Gebied met een hoogteligging lager dan 200 m.
lage breedte: De ligging van een plaats dicht bij de evenaar (lager dan 30° N.B. en Z.B.).
landijs: Een ijskap/ijsmassa van honderden tot duizenden meters dik dat al eeuwenlang op het land ligt.
landklimaat: Klimaat waarbij de gemiddelde temperatuur in de warmste maand hoger is dan 10 °C en in de koudste maand lager is dan –3 °C.
lijzijde: De kant van de berg(en) die uit de wind ligt; er valt weinig neerslag.
loefzijde: De windkant van de berg(en); er valt veel neerslag.
loofboomgordel: Zone in de gematigde zone (luchtstreek) waar loofbomen groeien, zoals eiken en beuken.
luchtstreek: Temperatuurzone op aarde: tropen, gematigde zone en poolstreken.
middelgebergte: Gebied waar de meeste bergtoppen tussen de 500 en 1.500 m hoog zijn.
Middellandse Zeeklimaat: Klimaat met hete, droge zomers en vochtige, zachte winters.
naaldboomgordel: Natuurlandschap in de gematigde zone (luchtstreek) met naaldbomen. In de winter is het er gemiddeld kouder dan –3 °C. Heet ook taiga.
natuurlijk broeikaseffect: Het vasthouden van warmte in de atmosfeer door gassen zoals CO₂, methaan en lachgas, waardoor het op aarde warm genoeg is voor leven.
poolcirkel: De breedtecirkel van 66½° N.B. (noordpoolcirkel) en 66½° Z.B. (zuidpoolcirkel).
poolstreek: Het gebied ten noorden van 66½° N.B. en ten zuiden van 66½° Z.B. Heet ook polaire zone.
regenschaduw: De lijzijde van een berg, waar de dalende, opwarmende lucht weinig of geen neerslag brengt.
reliëf: Hoogteverschillen in het landschap.
schiereiland: Gebied dat aan drie kanten is omringd door de zee.
steppe: Natuurlandschap waar net genoeg regen valt voor de groei van grassen en lage struikjes.
stuwingsregen: Neerslag die ontstaat door stijgende lucht tegen een gebergte.
subtropen: Deel van de gematigde zone dat het dichtst bij de tropen ligt (sub = onder). Het is er minder warm dan in de tropen, maar warmer dan in de rest van de gematigde zone.
taiga: Natuurlandschap in de gematigde zone (luchtstreek) met naaldbomen. In de winter is het er gemiddeld kouder dan –3 °C. Heet ook naaldboomgordel.
toendra: Natuurlandschap in de poolstreken met begroeiing van grassen, mossen en lage struikjes.
toendraklimaat: Koud klimaat met in de warmste maand een gemiddelde temperatuur tussen de 0 en 10 °C.
tropen: Warme luchtstreek bij de evenaar tussen 23½° N.B. en 23½° Z.B. Heet ook tropische zone.
versterkt broeikaseffect: Versterking van het ‘natuurlijke’ effect van CO₂ door de sterke toename van het gas in de atmosfeer.
verwoestijning: Uitbreiding van een woestijn.
zeeklimaat: Klimaat met een gemiddelde temperatuur in de warmste maand van boven de 10 °C en in de koudste maand van tussen de 18 en –3 °C. Het heeft koele zomers, zachte winters en er valt het hele jaar door neerslag.
zeespiegelstijging: Stijging van de zeespiegel door het afsmelten van gletsjers en landijs en het uitzetten van het zeewater.
zeestroom: Stroming van zeewater die ontstaat doordat de wind langdurig uit één richting waait.