Van de bergen naar de zee
Publiek
17
Woorden in deze lijst (63)
Origineel
- sediment gesteente
- gesteente dat is ontstaan uit materiaal dat is aangevoerd door ijs, water of wind
- endogene krachten
- kracht die de aardkorst van binnenuit veranderd
- breuken
- barst of scheur in de aardkorst
- aardkorst
- dunne laag gesteente om de aarde, 8km onder oceanen en 35km onder continenten
- schollen/
plaaten - stuk van de aardkorst
- plooiingsgebergte
- gebergte dat is ontstaan door plooiing van stukken van de aardkorst
- metamorfe gesteente
- gesteente dat onder invloed van hoge druk en/
of temperatuur andere eigenschappen heeft gekregen - jong gebergte
- gebergte dat pas enkele tien miljoen jaar oud is
- oud gebergte
- gebergte dat pas enkele honderd miljoen jaar oud is
- exogene krachten
- kracht die de aardkorst van buitenaf veranderd
- verwering
- uiteenvallen van gesteente onder invloed van weer en plantengroei
- verweringsmateriaal
- puin dat ontstaat bij verwering
- erosie
- het schuren van hard gesteente door ijs, water of wind
- sedimentatie
- afzetting van materiaal dat is meegenomen door water, ijs of wind
- gletsjer
- enorme ijsmassa die langzaam naar beneden schuift
- ijstijd
- koude periode waar op het land grote ijskappen vormen
- glaciaal
- ander woord voor ijstijd
- firn
- korrelige, oude en ijsachtige sneeuw
- firnbekken
- verzamelbekken van firn hoog in de bergen
- gemengde rivier
- rivier die regenwater en smeltwater van gletsjers afvoert
- bovenloop
- eerste stuk van een rivier dichtbij de bron
- benedenloop
- laatste stuk van een rivier dichtbij de zee
- middenloop
- deel van rivier tussen de boven en benedenloop
- reliëf
- hoogteverschillen in het landschap
- hydro-elektriciteit
- elektriciteit opgewekt door water
- hogedrukcentrale
- centrale, meestal in de bergen, waar elektriciteit wordt opgewekt door snelstromend of vallend water
- slenk
- een langs een breukvlak omlaag gezakt deel van de aardkorst
- horst
- een langs een breukvlak liggend deel van het aardoppervlak dat minder naar beneden is gezakt dan de slenk
- meander
- natuurlijke bocht in een rivier
- hoefijzermeer
- meer dat is gevormd door de afsnijding van een meander van een rivier
- sediment
- meegevoerde zand en kleideeltjes die bezinken hete ook afzettingsmateriaal
- verhang
- het verval (hoogteverschil tussen 2 plaatsen aan een rivier) per kilometer
- delta
- gebied vlak voor monding waar de rivier vertakt
- infiltratie
- binnendringen van water in de grond
- vertragingstijd
- tijd tussen neerslag en stijging waterpeil stroomafwaarts
- debiet
- hoeveelheid water die op een punt door de rivier stroomt m3 per seconde
- eindmorene
- verpulverd materiaal dat een gletsjer voor zich uit heeft geschoven en dat na het smelten is blijven liggen
- geofactor
- factor die de vorming van het landschap bepaalt
- gesteentekringloop
- proces waarbij gesteenten door geologische processen (erosie, verwering etc) telkens worden afgebroken en omgevormd
- gletsjerpoort
- de plek waar het smeltwater uit de gletsjer stroomt
- gletsjerrivier
- rivier die smeltwater afvoert
- gletsjertunnel
- tunnel die onder de gletsjer ontstaat als er daar smeltwater verzamelt
- grondmorene
- sediment dat onder ijs ligt er blijft liggen als de gletsjer smelt
- heuvelland
- gebied met hoogteligging tussen 200 en 500 m
- hogedrukgebied
- gebied met dalende lucht, vee zon en weinig bevolking
- hooggebergte
- gebied met bergen die hoger zijn dan 1.500 m
- hydrosfeer
- het water op aarde
- interglaciaal
- warmere perioden tussen 2 ijstijden in
- laagland
- gebied met hoogteligging lager dan 200 m
- lagedrukgebied
- gebied met stijgende lucht, vaak bewolking en/
of regen - landschapskringloop
- proces van verwering en erosie waardoor het landschap telkens van uiterlijk veranderd
- lengteprofiel
- doorsnede van rivier van bron tot monding
- mechanische verwering
- uiteenvallen van gesteente waarbij de samenstelling van het gesteente niet veranderd
- middelgebergte
- gebied waar de meeste bergtoppen tussen de 500 en 1.500 m hoog zijn
- neerslag
- water dat in vaste of vloeibare vorm uit de dampkring op aarde neerkomt
- regiem
- schommelingen in het waterafvoer van een rivier in de loop van een jaar
- rivier
- een natuurlijke waterloop die water afvoert uit een gebied
- stollingsgesteente
- gesteente dat is ontstaan door de stolling van magma of lava
- stroomgebied
- het gebied dat afwatert op de hoofdrivier van een stroomstelsel
- u-dal
- dal dat de vorm van een u heeft en is ontstaan door de uitschurende werking van een rivier
- v-dal
- dal dat de vorm van een v heeft en is ontstaan door de uitschurende werking van een rivier
- waterscheiding
- grens tussen 2 stroomgebieden
- zijmorene
- gletsjerpuin aan de zijkant van een gletsjer