Pluk de dag (1600–1700)

Publiek

Woorden in deze lijst (19)

Origineel

Renaissance: Een cultuurperiode die gekenmerkt wordt door een wedergeboorte en vernieuwde interesse in de klassieke oudheid.
Sonnet: Een in Italië ontstane dichtvorm die in de renaissance veelvuldig werd gebruikt, vaak gekenmerkt door verheven taal en metaforen.
Memento mori: De middeleeuwse gedachte dat het leven de wachtkamer van het hiernamaals is, vertaald als 'gedenk te sterven'.
Carpe diem: Een Latijnse uitdrukking die staat voor 'pluk de dag', waarbij de nadruk ligt op het belang van het huidige leven op aarde.
Gouden Eeuw: Een negentiende-eeuwse benaming voor de zeventiende-eeuwse bloeiperiode van Nederland op economisch, wetenschappelijk en cultureel gebied.
Humanisme: Een wereldbeschouwing waarbij niet God, maar de mens en het individu centraal staan en waarin eigen verantwoordelijkheid belangrijk is.
Acrostichon: Een dichtvorm waarbij de eerste letters van de opeenvolgende coupletten samen een naam of woord vormen.
Reformatie: De zestiende-eeuwse beweging die de katholieke kerk wilde hervormen tot het 'ware geloof', wat leidde tot de splitsing van de kerk.
Homo universalis: De ideale mens uit de renaissance die op een breed scala aan gebieden, zoals kunst, wetenschap en muziek, hoogbegaafd en ontwikkeld is.
Epigram: Een klassiek literair genre van korte gedichten die vaak eindigen met een gevatte woordspeling.
Embleem: Een afbeelding voorzien van een tekst met een moralistische boodschap.
Petrarkisme: Een stijl in de liefdeslyriek die de Italiaanse dichter Petrarca navolgt, vaak handelend over een onbereikbare, verheven geliefde.
Odyssee: Een term voor een lange tocht vol tegenslagen, vernoemd naar de omzwervingen van de Griekse held Odysseus.
Translatio: De eerste stap in de renaissancistische kunstopvatting waarbij een beginnend schrijver zich richt op het vertalen van klassieke teksten.
Imitatio: De stap in de renaissancekunst waarbij een gevorderde schrijver een eigen stuk schrijft volgens een klassiek stramien.
Aemulatio: De hoogste stap in de renaissancekunst waarbij een meester klassieke voorbeelden probeert te overtreffen door eigen elementen toe te voegen.
Tragedie: Ook wel treurspel genoemd; een toneelstuk in drie tot vijf bedrijven waarin de hoofdpersoon door eigen keuzes of het noodlot ten onder gaat.
Catharsis: De zuiverende werking die het meeleven met de hoofdpersoon in een tragedie heeft op de emoties van het publiek.
Komedie: Ook wel blijspel genoemd; een toneelstuk waarin menselijke zwakheden worden getoond en de lach centraal staat.