Bio T7 (alle begrippen)

Isa

Publiek

Woorden in deze lijst (102)

Origineel

Zuurstofconcentratie: Aandeel van zuurstof, bijvoorbeeld in het bloed
Glucoseconcentratie: Aandeel van glucose, bijvoorbeeld in het bloed
Dynamisch evenwicht: Bepaalde factoren in een organisme schommelen rondom een bepaald evenwicht (de normwaarde)
Regelkring: Systeem dat ervoor zorgt dat de waarde van een bepaalde factor rondom een normwaarde schommelt
Inwendig milieu: Wordt gevormd door het bloed en de weefselvloeistof van een organisme
Homeostase: Het in stand houden van een dynamisch evenwicht in het inwendige milieu van organismen
Effector: Uitvoerder in een regelkring
Negatieve terugkoppeling: Regelkring waarin een toename van het resultaat een remming van het proces veroorzaakt; een afname van het resultaat veroorzaakt een stimulering van het proces
Positieve terugkoppeling: Regelkring waarin een toename van het resultaat het proces versterkt
Uitwendig milieu: Omgeving van een organisme
Signaalstoffen: Stoffen waarmee communicatie tussen cellen in meercellige organismen plaatsvindt
Hormoonklieren: Geven signaalstoffen af in de vorm van hormonen
Hormonen: Signaalstoffen die de hormoonklieren afgeven
Receptoren: Delen van cellen waaraan een bepaald hormoon kan binden
Doelwitorgaan: Orgaan waarvan de cellen receptoren bezitten waaraan bepaalde hormonen kunnen binden
Hormoonconcentratie: Concentratie van een hormoon in het bloed; ook wel hormoonspiegel genoemd
Hormoonreceptoren: Receptoren voor een bepaald hormoon op of in de cellen van een doelwitorgaan
Endocrien: Type klier dat zijn product rechtstreeks aan het bloed afgeeft; hormoonklieren zijn endocriene klieren
Exocrien: Type klier dat zijn product via een afvoerbuis afgeeft
Steroïdhormonen: Hormonen die vaak worden gevormd uit cholesterol en eigenschappen van vetten hebben
Receptor in het cytoplasma: Receptor die zich in het cytoplasma bevindt; wanneer een hormoon zich aan een receptor in het cytoplasma bindt, ontstaat een hormoon-receptorcomplex
Peptide- of eiwithormonen: Hormonen die goed in water oplosbaar zijn en het celmembraan niet kunnen passeren; binden aan een receptor in het celmembraan
Receptor in het celmembraan: Bindt aan peptide- of eiwithormonen waardoor aan de binnenzijde van het celmembraan een signaalmolecuul (de second messenger) wordt gevormd of geactiveerd
Second messenger: Nadat een peptide- of eiwithormoon aan een receptor is gebonden, wordt een signaalmolecuul gevormd of geactiveerd dat het signaal in de cel doorgeeft
Signaalcascade: Signaal dat via meerdere schakels in de cel wordt doorgegeven
Cascade: Signaal dat via meerdere schakels in de cel wordt doorgegeven
Hormoonstelsel: Alle hormoonklieren in het lichaam
Hypofyse: Hormoonklier in de hersenen die verschillende hormonen produceert waarvan sommige de werking van andere hormoonklieren beïnvloeden
Hypothalamus: Gedeelte van de hersenen dat net boven de hypofyse ligt en de verbinding is tussen het zenuwstelsel en het hormoonstelsel
Antidiuretisch hormoon: Hormoon dat de resorptie van water in de nieren regelt bij de vorming van urine
ADH: Hormoon dat de resorptie van water in de nieren regelt bij de vorming van urine
Releasing hormonen: Hormonen die de productie van hormonen door de endocriene cellen in de hypofysevoorkwab stimuleren
RH: Hormonen die de productie van hormonen door de endocriene cellen in de hypofysevoorkwab stimuleren
Schildklier: Hormoonklier die thyroxine produceert; ligt in de hals, voor het strottenhoofd, tegen de luchtpijp aan
Schildklierhormoon: Hormoon dat de stofwisseling beïnvloedt en de groei en ontwikkeling bij kinderen stimuleert
Eilandjes van Langerhans: Endocriene cellen in de alvleesklier die hormonen produceren die ervoor zorgen dat de glucoseconcentratie in het bloed min of meer constant blijft
Glucagon: Hormoon uit de cellen van de eilandjes van Langerhans dat stimuleert dat glycogeen in lever en spieren wordt omgezet in glucose
Insuline: Hormoon uit de cellen van de eilandjes van Langerhans dat het transport van glucose door celmembranen versnelt en stimuleert dat glucose in lever en spieren wordt omgezet in glycogeen
Epo: Hormoon dat de productie van rode bloedcellen in het rode beenmerg stimuleert
Bijnieren: Liggen als kapjes boven op de nieren en bestaan uit bijnierschors en bijniermerg, dat bij een stressreactie adrenaline produceert
Adrenaline: Hormoon dat wordt geproduceerd door het bijniermerg en een snelle kortdurende werking heeft, waardoor de verbranding wordt bevorderd en je snel kunt handelen in een situatie van stress
Zenuwstelsel: Communicatienetwerk dat alle delen van het lichaam met elkaar verbindt en dat je op grond van de bouw kunt indelen in het centrale en perifere zenuwstelsel; op grond van de functie in het animale en autonome zenuwstelsel
Centrale zenuwstelsel: Bestaat uit de grote hersenen, de kleine hersenen, de hersenstam en het ruggenmerg
Perifere zenuwstelsel: Bestaat uit zenuwen die alle delen van het lichaam verbinden met het centrale zenuwstelsel
Animale zenuwstelsel: Deel van het zenuwstelsel dat vooral de bewuste reacties en de houding en beweging van het lichaam regelt
Autonome zenuwstelsel: Deel van het zenuwstelsel dat vooral de werking van inwendige organen regelt
Prikkels: Invloeden uit het milieu op een organisme waardoor in zintuigcellen impulsen ontstaan
Impulsen: Soort elektrische signalen die zenuwcellen kunnen ontvangen, geleiden en doorgeven
Signaalverwerking: Systeem waardoor het opvangen van prikkels uit de omgeving en het tot stand komen van gedrag mogelijk is
Receptoren: Zintuigcellen die prikkels uit het milieu opvangen en omzetten in impulsen
Neuronen: Zenuwcellen; geleiden impulsen en geven neurotransmitters af
Zenuwcellen: Zenuwcellen; geleiden impulsen en geven neurotransmitters af
Neurotransmitters: Signaalmoleculen die neuronen afgeven
Myelineschede: Ligt om (veel) axonen heen; bestaat uit gliacellen (cellen van Schwann)
Cellen van Schwann: Gliacellen die veel axonen omgeven
Cell junction: Verbinding tussen cellen in meercellige organismen
Synapsen: Contactplaatsen waar een impuls van de ene cel naar de andere cel kan worden doorgegeven
Sensorische neuronen: Neuronen die impulsen geleiden van zintuigcellen naar het centrale zenuwstelsel
Schakelneuronen: Neuronen die impulsen geleiden binnen het centrale zenuwstelsel
Motorische neuronen: Neuronen die impulsen geleiden van het centrale zenuwstelsel naar spieren en klieren
Zenuwen: Hierin liggen uitlopers van sensorische en motorische neuronen bij elkaar
Hersenschors: Buitenste, grijze (sterk geplooide) gedeelte van de grote en de kleine hersenen
Grijze stof: Hierin bevinden zich de cellichamen van schakelneuronen
Witte stof: Hierin bevinden zich de axonen van schakelneuronen
Hersenstam: Gedeelte tussen de grote hersenen en het ruggenmerg dat impulsen geleidt
Grote hersenen: Deel van het centrale zenuwstelsel waar bewuste waarneming en bewuste bewegingen ontstaan
Kleine hersenen: Coördineren alle bewegingen van het lichaam
Centra in de hersenschors: Gebieden in de hersenschors waarvan de functie bekend is
Ruggenmerg: Deel van het centrale zenuwstelsel dat in het wervelkanaal ligt
Reflexboog: Weg die impulsen bij een reflex afleggen
Orthosympatische zenuwstelsel: Deel van het autonome zenuwstelsel dat het lichaam activeert en energie kost
Parasympatische zenuwstelsel: Deel van het autonome zenuwstelsel dat zorgt voor rust en herstel
Impulsgeleiding: Het geleiden van impulsen door het zenuwstelsel
Rustpotentiaal: Negatieve elektrische spanning van −70 mV over het membraan van een neuron
Natrium-kaliumpompen: Ionenpompen die natrium naar buiten en kalium naar binnen transporteren met ATP
Ionenpompen: Pompen die ionen actief door het celmembraan transporteren
Actiepotentiaal: Impuls die ontstaat bij het bereiken van de drempelwaarde (−50 mV)
Refractaire periode: Herstelfase waarin geen of moeilijk een nieuwe impuls ontstaat
Prikkeldrempel: Kleinste prikkel die een impuls veroorzaakt
Sprongsgewijze impulsgeleiding: Impuls springt van insnoering naar insnoering bij gemyeliniseerde axonen
Exciterend: Opwekkende postsynaptische potentiaal
Inhiberend: Remmende postsynaptische potentiaal
Glad spierweefsel: Spierweefsel in holle organen dat wordt aangestuurd door het autonome zenuwstelsel
Spiercellen: Vormen spierweefsel; versmelten bij dwarsgestreept spierweefsel
Dwarsgestreept spierweefsel: Spierweefsel met dwarse streping in skeletspieren
Spiervezels: Ontstaan door versmelting van spiercellen
Pezen: Bindweefsel waarmee spieren aan botten vastzitten
Actine: Dunne filamenten in een myofibril
Myosine: Dikke filamenten in een myofibril
Tonus: Lichte, voortdurende spierspanning
Spierspanning: Lichte, voortdurende spierspanning
Spierspoeltjes: Zintuigcellen die de spierspanning meten
Peesspoeltjes: Meten spierspanning en beschermen spieren tegen schade
Antagonisten: Spieren met een tegengestelde werking
Langzame spiervezels: Rode spiervezels die niet snel vermoeid raken
Snelle spiervezels: Witte spiervezels die snel vermoeid raken
Krachttraining: Training waardoor spieren zwaarder worden
Duurtraining: Training op uithoudingsvermogen
Uithoudingsvermogen: Vermogen om langdurig inspanning te leveren
Warming-up: Rustig begin van een training
Cooling-down: Activiteiten die herstel na inspanning bevorderen
Doping: Middelen en methoden die de sportieve prestaties kunstmatig verbeteren