Begrippen H5 - Verzorgingstaat

Quirien

Publiek

Woorden in deze lijst (48)

Origineel

Verzorgingsstaat: Een staat waarin de overheid zich actief bemoeit met de welvaart en het welzijn van haar inwoners.
Welvaart: De mate waarin mensen over voldoende middelen beschikken om hun behoeften te vervullen.
Welzijn: De mate waarin mensen tevreden zijn over hun lichamelijke en geestelijke gezondheid.
Solidariteit: De bereidheid van een groep of samenleving om risico's met elkaar te delen.
Collectief belang: Gemeenschappelijk belang
Sociale grondrechten: Grondrechten ter bevordering van het welzijn waarvoor een actief optreden van de overheid vereist is.
Maatschappelijk middenveld: Organisaties die tussen de overheid en de individuele burger in staan en die verschillende groepen vertegenwoordigen.
Particulier initiatief: Organisaties die opgezet worden door burgers.
Sociale partners: De werknemers- en werkgeversorganisaties.
Collectieve arbeidsovereenkomst: Een overeenkomst tussen werkgevers en werknemers uit een bedrijfstak over de arbeidsvoorwaarden.
Poldermodel: Nederlandse democratische cultuur waarbij overheid, vakbonden en werkgevers bereid zijn compromissen te sluiten en met elkaar te overleggen.
Liberale verzorgingsstaat: Systeem met beperkte rol van de overheid, relatief weinig sociale voorzieningen, lage belastingen en premies en nadruk op vrijheid en eigen verantwoordelijkheid.
Sociaaldemocratische verzorgingsstaat: Systeem met actieve rol van de overheid, relatief veel sociale voorzieningen, hoge belastingen en premies en nadruk op gelijkheid.
Corporatistische verzorgingsstaat: Systeem met aanvullende rol van de overheid, relatief veel invloed van het maatschappelijke middenveld en nadruk op samenwerking en het gezin.
Nachtwakersstaat: Een staat waarin de overheid zich voornamelijk inzet voor de veiligheid van de burgers.
Vakbonden: Organisaties die de gezamenlijke en individuele belangen van werknemers behartigen.
Vergrijzing: Ontwikkeling waarbij het aandeel ouderen in de totale bevolking toeneemt.
Ontgroening: Ontwikkeling waarbij het aandeel jongeren in de totale bevolking afneemt.
Participatiesamenleving: Een samenleving waarin mensen meer verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen leven en omgeving.
Mantelzorg: De hulp die vanuit de directe omgeving door familie, buren en vrienden aan iemand wordt gegeven die dat nodig heeft.
Leerplicht: Verplichting voor iedereen tussen de vijf en zestien jaar en jongeren onder de achttien jaar zonder startkwalificatie om onderwijs te volgen.
Meritocratisch ideaal: Een samenleving waarbij inzet en talenten bepalend zijn voor de maatschappelijke positie.
Maatschappelijke positie: De sociaal-economische status die iemand heeft op grond van beroep, inkomen, vermogen en genoten opleiding.
Sociaal kapitaal: Het netwerk en de relaties die iemand heeft en die zijn maatschappelijke kansen vergroten.
Cultureel kapitaal: Het hebben van culturele competenties, waaronder kennis, houdingen, opvattingen en smaak, die kenmerkend zijn voor hoge sociale posities.
Privileges: Voorrechten die de kansen op een goede maatschappelijke positie vergroten.
Sociale ongelijkheid: Ongelijke verdeling in de maatschappij van kennis, financiële middelen en (politieke) macht.
Sociaal grondrecht: Een grondrecht ter bevordering van het welzijn waar een actief optreden van de overheid vereist is
Solidariteitsprincipe: Het uitgangspunt dat in een groep of samenleving risico's met elkaar gedeeld worden.
Zorgverzekeraars: Organisaties die in opdracht van de overheid op de vrije markt zorgverzekeringen aanbieden en prijsafspraken met zorgaanbieders maken.
Gereguleerde marktwerking: Systeem waarbij er geen vrijemarktwerking is, maar waarbij de overheid allerlei aanvullende regels heeft opgesteld.
Zorgverzekering: Verplichte verzekering die de meeste zorgkosten vergoedt.
Socialezekerheidsstelsel: Alle regelingen die mensen verzekeren van een inkomen bij werkloosheid, ziekte, ouderdom en arbeidsongeschiktheid.
Sociale verzekeringen: Verplichte verzekeringen voor alle inwoners in Nederland waar iedereen met een inkomen aan meebetaalt via premies.
Werknemersverzekeringen: Sociale verzekeringen voor werknemers, waarvan de premie gezamenlijk door werkgevers en werknemers betaald wordt.
Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA): Wet die regelt dat langdurig zieke werknemers een inkomen krijgen.
Werkloosheidswet (WW): Wet die regelt dat werknemers een inkomen krijgen als zij onvrijwillig werkloos worden
Volksverzekeringen: Sociale verzekeringen die gelden voor iedere Nederlander en die worden betaald door iedereen in Nederland die een inkomen heeft.
AOW-uitkering: Het inkomen dat elke Nederlander krijgt vanaf de pensioengerechtigde leeftijd.
Sociale voorzieningen: Uitkeringen of toeslagen die een bestaansminimum bieden aan mensen die anders geen inkomen zouden hebben.
Algemene bijstand: Minimumuitkering voor iedereen die ouder is dan achttien jaar en niet zelfstandig in zijn eigen bestaan kan voorzien.
Sociaal minimum: Het bedrag dat mensen minimaal nodig hebben om in hun levensonderhoud te voorzien.
Flexibilisering: Toename van het aantal flexwerkers die werken op basis van tijdelijke contracten of op afroep.
Armoedeval: Het verschijnsel dat mensen die vanuit een uitkering gaan werken er financieel op achteruitgaan doordat ze toeslagen en belastingvoordelen kwijtraken.
Arbeidsethos: De waarde die mensen aan werk toekennen.
Sociale mobiliteit: Stijging of daling van de maatschappelijke positie.
Positieve discriminatie: Het bevoordelen van groepen met een achterstand op de arbeidsmarkt.
Technologisering: Het inzetten van steeds meer machines, robots en kunstmatige intelligentie in het productieproces.