Sociale zekerheid in Nederland na 1850

Publiek

Woorden in deze lijst (20)

Origineel

censuskiesrecht: Kiesstelsel_waarbij_het_kiesrecht_gekoppeld_is_aan_de_hoeveelheid_belasting_die_iemand_betaalt._In_Nederland_was_dat_tot_1919.
confessioneel: Afgeleid_van_confessie_'bekentenis'_of_'geloofsbelijdenis'._Confessioneel_is_handelen_volgens_een_aantal_opvattingen_over_God_en_een_godsdienst_(geloofsbelijdenissen)._Confessionele_partijen_nemen_christelijke_overtuigingen_als_uitgangspunt_voor_hun_politieke_beleid_en_willen_de_samenleving_inrichten_naar_Gods_wetten.
conservatisme: Letterlijk_'behoudzucht'._Maatschappelijke_en_politieke_stroming_die_bestaande_toestanden_wil_behouden._In_Nederland_vooral_actief_in_de_eerste_helft_van_de_negentiende_eeuw._Het_conservatisme_zag_weinig_in_een_sturende_rol_van_de_overheid_in_sociale_verhoudingen.
districtenstelsel: Kiesstelsel_waarbij_een_land_verdeeld_is_in_districten._De_kandidaat_met_de_meeste_stemmen_in_een_district_krijgt_een_zetel_in_het_parlement._In_Nederland_tot_1919.
evenredige_vertegenwoordiging: Partijen_krijgen_kamerzetels_op_grond_van_het_percentage_stemmen_in_het_hele_land.
intergouvernementeel: Intergouvernementele_organisaties_zijn_internationale_organisaties_waarbij_de_aangeslotene_staten_hun_volledige_onafhankelijkheid_behouden._Tegengestelde_van_supranationaal.
liberalisme: Politieke_of_maatschappelijke_stroming_waarbij_vrijheid_en_individuele_ontplooiing_centraal_staan._De_bemoeienis_van_de_overheid_met_de_samenleving_moet_tot_een_minimum_beperkt_worden.
nachtwakersstaat: Staat_waarin_de_overheid_zich_beperkt_tot_de_zorg_voor_de_binnen-_en_buitenlandse_veiligheid,_de_rechtspraak,_het_onderwijs_en_de_infrastructuur.
pacificatie_van_1917: Politiek_compromis:_socialisten_en_liberalen_kregen_algemeen_kiesrecht_en_de_confessionelen_beëindigden_de_schoolstrijd_door_de_gelijke_financiering_van_het_bijzonder_(christelijk)_onderwijs.
pacificatiedemocratie: Pacificatie_betekent_letterlijk_'vredesstichting'._Periode_tussen_ongeveer_1945_en_1965_waarin_de_(politieke)_leiders_van_de_'zuilen'_samenwerkten,_ondanks_de_verzuiling_en_sterke_tegenstellingen_tussen_de_zuilen._Dit_leidde_tot_trust_en_politieke_stabiliteit_in_Nederland.
polarisatie: Het_duidelijk_tegenover_elkaar_stellen_van_standpunten_in_politiek_en_samenleving._Tegengestelde_van_pacificatie._In_Nederland_vooral_tijdens_de_jaren_zeventig_van_de_twee_de_eeu.
poldermodel: Nederlandse_overlegcultuur_waarin_zo_vel_mogelijk_wordt_gezocht_naar_harmonie_tussen_overheid,_werkgevers_en_werknemers._In_de_jaren_negen_tig_niet_zo_typisch_Nederlands_als_de_polder.
schoolstrijd: Conflict_over_het_lager_onderwijs_in_Nederland_in_de_tweede_helft_van_de_negentiende_eeuw._In_deze_kwestie_draaide_het_in_het_begin_vooral_om_de_inhoud_van_het_onderwijs,_later_vooral_om_de_bekostiging_van_het_christelijke_onderwijs._Opgelost_in_1917.
sociale_kwestie: Emancipatietstrijd_van_arbeiders,_vrouwen_en_confessionelen_rond_1900_voor_gelijke_rechten._De_schoolstrijd,_de_strijd_voor_sociale_voorzieningen_en_de_kiesrechtstrijd_waren_onderdelen_van_de_sociale_kwestie.
sociale_zekerheid: Stelsel_van_wetten_en_regelingen_om_burgers_te_beschermen_tegen_risico's_van_ziekte,_werkloosheid,_oud_worden,_kinderen_krijgen_enzovoort.
socialisme: Verzamelnaam_voor_alle_partijen_en_bewegingen_die_streven_naar_een_socialistische_maatschappij_of_ten_minste_naar_betere_omstandigheden_voor_arbeiders.
supranationaal: Een_supranationale_instelling_gaat_boven_de_belangen_van_één_land_en_heeft_daar_hogere_bevoegdheden._De_aangesloten_landen_verliezen_een_deel_van_hun_onafhankelijkheid._Tegengestelde_van_intergouvernementeel.
verantwoordelijke_samenleving: Opvatting_van_het_CDA_dat_de_zorg_voor_de_naaste_niet_alleen_de_taak_is_van_de_overheid,_maar_ook_van_bijvoorbeeld_vrijwillige_hulpverlening_of_van_individuele_burgers._Alternatief_voor_de_verzorgingsstaat.
verzorgingsstaat: Parlementaire_democratie_waarin_de_overheid_veel_materiële_en_niet-materiële_voorzieningen_heeft_getroffen._Met_name_voor_groepen_die_moeilijk_in_staat_zijn_om_voor_zichzelf_te_zorgen._In_Nederland_na_1945.
verzuiling: Nederlands_verschijnsel_waarbij_mensen_zich_op_basis_van_een_gemeenschappelijke_gelofs-_of_levensbeschouwing_organiseren_in_politieke_of_maatschappelijke_organisaties._Eind_negentiende_eeuw_ontstonden_in_Nederland_een_rooms-katholieke,_een_protestantse,_een_socialistische_en_een_liberaal-neutrale_zuil._De_term_verzuiling_is_afgeleid_van_het_beeld_van_de_Nederlandse_samenleving_als_een_Griekse_tempel_waar_vier_'zuilen'_(of_afstand)_naast_elkaar_staan.