2. Van de bergen naar de zee

Publiek

Woorden in deze lijst (58)

Origineel

aanslibbingskust: Kust waarbij de afzetting van materiaal overheerst.
aardkorst: Dunne laag gesteente om de aarde, met een dikte van gemiddeld 8 km onder oceanen en 35 km onder continenten.
afbraakkust: Kust waarbij het wegslaan van materiaal overheerst.
benedenloop: Het laatste stuk van een rivier, dicht bij de zee.
bovenloop: Het eerste stuk van een rivier, dicht bij de bron.
branding: Het breken van golven in ondiep water (aan de kust).
breuk: Barsch of scheur in de aardkorst.
chemische verwering: Verwering waarbij de samenstelling van het gesteente verandert.
debiet: De hoeveelheid water die op een bepaald punt door de rivier stroomt.
delta: Een gebied vlak voor de monding, waar de rivier zich vertakt in vele rivierlopen.
eindmorene: Verpulverd materiaal dat een gletsjer voor zich uit heeft geschoven en dat na het afsmelten van de gletsjer is blijven liggen.
endogene kracht: Kracht die van binnenuit de aardkorst verandert.
erosie: Het uitschuren en afschuren van hard gesteente door met verweringsmateriaal geladen water, ijs of wind.
exogene kracht: Kracht die van buitenaf de aardkorst verandert.
firn: Korrelige, overjarige en ijsachtige sneeuw.
firnbekken: Een verzamelbekken van overjarige sneeuw hoog in de bergen.
gemengde rivier: Rivier die smeltwater van gletsjers en regenwater afvoert.
glaciaal: Koude periode waarin de gemiddelde temperatuur op aarde een paar graden daalt en waarin zich op het land uitgestrekte ijskappen vormen. Heet ook ijstijd.
gletsjer: Enorme ijsmassa die langzaam naar beneden schuift.
gletsjerpoort: De plek waar het smeltwater van een gletsjer uit de gletsjer stroomt.
gletsjerrivier: Rivier die smeltwater van een gletsjer afvoert.
gletsjertunnel: Tunnel die onder in een gletsjer ontstaat als zich daar veel smeltwater verzamelt.
golf: Rimpel in het water die meestal wordt veroorzaakt door de wind die over het wateroppervlak waait.
grondmorene: Sediment dat onder het ijs ligt en dat achter blijft als de gletsjer smelt.
heuvelland: Gebied met toppen die 200 tot 500 m hoog zijn.
hooggebergte: Gebied met bergen die hoger zijn dan 1.500 m.
horst: Een langs een breukvlak liggend deel van het aardoppervlak dat minder naar beneden is gezakt dan de slenk.
ijstijd: Zie glaciaal.
interglaciaal: Warmere periode tussen twee ijstijden in.
jong gebergte: Gebergte dat 'pas' enkele tientallen miljoenen jaar oud is.
klifkust: Steile kust die is ontstaan doordat de zee de onderkant heeft afgebrokkeld en afgekalfd.
kustduin: Heuvel die is ontstaan doordat de wind zand op een hoop heeft geblazen.
laagland: Gebied met een hoogteligging lager dan 200 m.
meander: Natuurlijke bocht in een rivier.
mechanische verwering: Het uiteenvallen van het gesteente waarbij de samenstelling van het gesteente niet verandert.
middelgebergte: Gebied waar de meeste bergtoppen tussen de 500 en 1.500 m hoog zijn.
oud gebergte: Gebergte dat enkele honderden miljoenen jaren oud is.
plaat: Stuk van de aardkorst.
plooiingsgebergte: Gebergte dat is ontstaan door buiging van stukken van de aardkorst.
regenrivier: Rivier die helemaal afhankelijk is van regenwater.
regiem: Schommelingen in de waterafvoer van een rivier (in de loop van een jaar).
reliëf: Hoogteverschillen in het landschap.
rivier: Natuurlijke waterloop die water afvoert uit een gebied.
sediment: Meegevoerde zand- en kleideeltjes die bezinken. Heet ook wel afzettingsmateriaal.
sedimentatie: Afzetting van materiaal dat is meegenomen door ijs, water of wind.
sedimentgesteente: Gesteente dat is ontstaan uit materiaal dat is aangevoerd door ijs, water of wind.
slenk: Een langs een breukvlak omlaag gezakt deel van de aardkorst.
strandwal: Zandbank die door de branding is opgeworpen en boven zeeniveau ligt.
stroomgebied: Het gebied dat afwatert op de hoofdrivier van een stroomstelsel.
U-dal: Dal dat de vorm van een U heeft en is ontstaan door de uitschurende werking van een gletsjer.
V-dal: Dal dat de vorm van een V heeft en is ontstaan door de uitschurende werking van een rivier.
verdamping: De overgang van water (vloeibaar) in waterdamp (gasvormig).
verwering: Het uiteenvallen van gesteente onder invloed van weer en plantengroei.
verweringsmateriaal: Puin dat ontstaat bij verwering.
waterkringloop: De voortdurende verplaatsing van water over de aarde.
waterscheiding: Grens tussen twee stroomgebieden.
zandbank: Zandafzetting langs de kust. Ligt ook bij eb onder water.
zijmorene: Gletsjerpuin aan de zijkant van een gletsjer.