Leerboek - 2 vmbo-t/havo - 4 Steden & staten

Publiek

Woorden in deze lijst (41)

Origineel

eeuwenoud: Honderden jaren oud.
stadhuis: Gebouw waarin een stadsbestuur gevestigd is.
burger: Iemand die volop meetelt als lid van een samenleving en gelijkwaardig is aan andere leden van die samenleving: burgers van een stad, burgers van een land.
derde stand: Groep van rijke en welvarende burgers die net als de adel en de geestelijkheid voorrechten had boven de ‘gewone mensen’
geestelijkheid: Geestelijken zijn een stand van mensen (de geestelijkheid) die hun hele leven bezig zijn met de christelijke godsdienst.
adel: Groep mensen die voorrechten heeft boven gewone mensen en zich daarom beschouwt als stand. De stand van de adel bestaat uit grootgrondbezitters. De leden zijn edelen.
markt: Plaats waar producten voor de verkoop worden aangeboden. Later ook gebruikt voor de manier waarop door vraag en aanbod prijzen worden bepaald.
rechtspraak: Rechtvaardig oplossen van ruzies. Als twee mensen ergens ruzie over hebben, wijst de rechtspraak aan wie er gelijk heeft. Als iemand ruzie heeft met de regering doordat hij iets verkeerd heeft gedaan, beslist de rechtspraak of hij schuldig is en welke straf hij verdient.
macht: Vermogen om anderen te laten doen wat jij wilt.
stadsrecht: Recht van een stad om een eigen zelfstandig bestuur te vormen, met een eigen rechtspraak.
bestuur: Leidinggeven aan een land of een bedrijf; aanwijzingen geven voor hoe dingen moeten worden gedaan.
burgemeester: Iemand die een stad bestuurt.
schepenen: Rechters in een stad in de Middeleeuwen en Vroegmoderne Tijd. Samen met de burgemeesters vormden zij het stadsbestuur.
graaf: Volgeling van een vorst die een belangrijk gebied als leen heeft gekregen om dat te besturen.
zegel: Soort stempel in was afgedrukt om de echtheid van een document te garanderen.
vorst: Prins, koning of keizer, iedereen die regeert omdat hij bij een bepaalde familie hoort.
handel: Uitwisseling van goederen door te ruilen of door met geld te betalen.
ambacht: Een ambachtsman is iemand die met handwerk een product maakt in een klein eigen bedrijf. Dat handwerk wordt dan een ambacht genoemd, bijvoorbeeld timmeren of kleermaken.
belasting: Verplichte geldbetaling aan de regering voor wat een land nodig heeft, zoals scholen, wegen, ziekenhuizen, enzovoort.
ambtenaar: Iemand die werkt in dienst van een staat of in dienst van het hoofd van zo’n staat, bijvoorbeeld de vorst.
volgeling: Iemand die trouw is aan een heer (en daarvoor in ruil grond in leen krijgt). Iemand die trouw is aan een leider en diens denkbeelden volgt.
ridder: Gewapende ruiter. In de Middeleeuwen meestal een edelman.
harnas: Metalen bekleding van het lichaam om het te beschermen in de strijd.
edele: Iemand die als grondbezitter voorrechten heeft boven het gewone volk en vaak denkt dat zijn familie uit betere mensen bestaat.
heer: Edele grootgrondbezitter die de baas was in een bepaald domein.
burcht: Versterkte plaats, meestal met een omheining of ommuring. Woonplaats van een edele.
wet: Algemene regel die geldt voor iedereen in het land. In democratische landen geldt dat zulke regels door de regering zijn vastgesteld en goedgekeurd door de volksvertegenwoordiging.
feodale versnippering: Als een land opgedeeld raakt in allemaal kleine stukjes doordat volgelingen van de vorst hun eigen gang gaan, noem je dat feodale versnippering.
eerbied: Gevoel van bewondering voor iemand die hoger staat dan jij
staat: Gebied binnen grenzen waarover één regering de macht heeft.
kathedraal: Belangrijk kerkgebouw waarin een bisschop gevestigd is.
christendom: Godsdienst van de volgelingen van Jezus Christus, een joodse godsdienstige leider die omstreeks het begin van de jaartelling in Palestina leefde. Eeuwenlang de belangrijkste godsdienst in Europa.
godsdienst: Geloof in één of meer goden en verering van die god of goden.
hemel: Paradijs, plaats waarvan gelovigen denken dat mensen er na hun dood terechtkomen als ze een voorbeeldig en goed leven hebben geleid; een plaats waarvan gedacht wordt dat God of de goden er wonen en dat je er eeuwig het allermooiste leven hebt. Het kan niet worden bewezen dat er een hemel bestaat.
paus: Het hoofd van de rooms-katholieke kerk met als woonplaats Rome.
vertegenwoordiger: Iemand die namens iemand anders of een groep andere mensen optreedt en opkomt voor hun belangen.
ketter: Iemand die anders over het geloof dacht dan de paus werd door de rooms-katholieke kerk een ketter genoemd.
brandstapel: Stapel hout waarop een lichaam wordt verbrand; ketters en ‘heksen’ werden soms levend verbrand op een brandstap.
eeuwig: Altijddurend, zonder begin of einde.
conflict: Ruzie, meningsverschil, botsing.
vergeving: Iemand die de schuld van iets heeft daarop niet langer aankijken, hem of haar geen straf geven en zeggen dat alles weer goed is.