6. Klimaat en natuurlandschap in Europa

Publiek

Woorden in deze lijst (75)

Origineel

aanlandige wind: Wind vanaf zee. Heet ook zeewind.
aflandige wind: Wind vanaf land.
albedo: Weerkaatsing van het zonlicht op het aardoppervlak.
archipel: Eilandenroep.
boomgrens: Grens tussen een gebied waar nog wel bomen groeien en waar geen bomen meer kunnen groeien door de lage temperatuur (kouder dan 10 °C in de zomer).
breedteligging: De afstand van een plaats tot de evenaar.
broeikaseffect: Vasthouden van zonnewarmte door de dampkring.
drainage: De invalshoek van waaruit je een gebied of gebeurtenis bekijkt.
droog klimaat: Klimaat met weinig of geen neerslag.
eeuwige sneeuw: Gebied waar altijd sneeuw ligt.
firnbekken: Verzamelbekken van sneeuw, hoog in de bergen.
fossiele brandstof: Brandstof die in miljoenen jaren is gevormd door planten- en/of dierenresten (aardgas, aardolie, bruinkool en steenkool).
fotosynthese: Het onder invloed van zonlicht omzetten van water en koolstofdioxide in glucose en zuurstof door planten en bomen.
gelede kust: Kust met veel inhammen waar de zee diep het land kan binnendringen.
gemengd bos: Bos waar loof- en naaldbomen door elkaar groeien (tussen taiga en loofboomgordel).
gematigde zone: Gebied tussen de breedtecirkels van 23½° N.B. en 66½° N.B. en 23½° Z.B. en 66½° Z.B. Gematigd wil zeggen: niet te heet en niet te koud.
gletsjer: Enorme ijsmassa die langzaam naar beneden schuift.
Golfstroom: Zeestroom die warm water van de Golf van Mexico naar de westkust van Europa brengt.
heuvelland: Gebied met een hoogteligging tussen 200 m en 500 m.
hoge breedte: De ligging van een plaats ver van de evenaar.
hooggebergte: Berggebied met toppen die hoger zijn dan 1.500 m.
hooggebergteklimaat: Koud en nat klimaat. De temperatuur in de zomer is gemiddeld lager dan 10 °C.
hoogvlakte: Vlak of zacht golvend gebied dat meer dan 500 m hoog ligt. Heet ook plateau.
ijstijd: Koude periode waarin zich op het land uitgestrekte ijskappen vormen.
irrigatie: Het kunstmatig nathouden van landbouwgronden.
jaaramplitude: Het verschil tussen de gemiddeld warmste en de gemiddeld koudste temperatuur van het jaar.
klimaat: Het gemiddelde weer in een bepaald gebied over dertig of veertig jaar.
klimaatscheiding: Verschijnsel dat de gebieden aan beide kanten van een berg andere neerslag- en temperatuurkenmerken hebben.
klimaatverandering: Verandering in het klimaat (bijvoorbeeld hogere temperatuur).
koolstofdioxide (CO2): Gas in de dampkring dat voor het leven op aarde van groot belang is. Het is een broeikasgas.
koolstofkringloop: Alle uitwisselingen van koolstofdioxide (CO2) op aarde.
laagland: Gebied met een hoogteligging lager dan 200 m.
laagvlakte: Gebied zonder hoogteverschillen dat lager ligt dan 500 m.
lage breedte: De ligging van een plaats dicht bij de evenaar.
lagedrukgebied: Gebied met stijgende lucht, vaak bewolking en/of regen.
landbouw: Het houden van dieren of het verbouwen van gewassen voor menselijk gebruik.
landijs: Dik ijspakket dat permanent op het land ligt.
landklimaat: Klimaat waarbij de gemiddelde temperatuur in de koudste maand lager is dan -3 °C.
lijzijde: De kant van de berg die uit de wind ligt; er valt weinig neerslag.
loefzijde: De windkant van een gebergte met veel neerslag.
loofboomgordel: Zone in de gematigde luchtstreek waar loofbomen, zoals eiken en beuken, groeien.
luchtstreek: Temperatuurzone op aarde: tropen, gematigde zone en poolstreken.
mediterraan klimaat: Zie Middellandse Zeeklimaat.
microklimaat: Zeer lokaal klimaat dat verschilt van het omringende klimaat.
Middellandse Zeeklimaat: Klimaat met hete, droge zomers en vochtige, zachte winters. Heet ook mediterraan klimaat.
middengebergte: Gebied waar de meeste bergtoppen tussen de 500 en 1.500 m hoog zijn.
middernachtzon: Periode in de zomer in de poolstreken waarin de zon niet ondergaat.
morene: Puin (zand, gruis, stenen, rotsblokken) dat door een gletsjer wordt vervoerd.
naaldbosgordel: Zie taiga.
neerslag: Water dat in vaste of vloeibare vorm uit de dampkring op aarde neerslaat.
nuttige neerslag: Neerslag min verdamping.
permafrost: Altijd bevroren ondergrond.
plateau: Zie hoogvlakte.
poolcirkel: De breedtecirkel van 66½° N.B. en 66½° Z.B.
poollicht: Gekleurde lichtverschijnselen aan de hemel, veroorzaakt door botsing van zonnedeltjes die de ruimte in worden geslingerd, met het magnetische veld van de aarde. Heet ook noorderlicht.
poolnacht: Periode in de winter in de poolstreken waarin de zon niet opkomt.
poolstreken: Het gebied ten noorden van 66½° N.B. en ten zuiden van 66½° Z.B.
regenschaduw: De lijzijde van een berg, waar de dalende en warme lucht weinig of geen neerslag brengt.
reliëf: Hoogteverschillen in het landschap.
schiereiland: Gebied dat aan drie kanten is omringd door de zee.
sneeuwklimaat: Koud klimaat met een gemiddelde temperatuur die het hele jaar lager is dan 0 °C.
steppe: Droog gebied waar net genoeg regen valt voor de groei van grassen en lage struikjes.
stuwingsregen: Neerslag die ontstaat door stijgende lucht tegen een gebergte.
subtropen: Deel van de gematigde zone dat het dichtst bij de tropen ligt (sub = onder). Het is er minder warm dan in de tropen, maar warmer dan in de rest van de gematigde zone.
taiga: Zone in de gematigde luchtstreek waar naaldbomen groeien. In de winter is het er gemiddeld kouder dan -3 °C. Heet ook naaldbosgordel.
temperatuurgradiënt: Het aantal graden Celsius temperatuurverandering over 100 m hoogteverandering in de dampkring.
toendra: Boomloos gebied in de poolstreken met begroeiing van grassen, mossen en lage struikjes.
toendraklimaat: Koud klimaat met 's zomers een gemiddelde dagtemperatuur die lager is dan 10 °C.
tropen: Warme luchtstreek rond de evenaar tussen 23½° N.B. en 23½° Z.B.
versterkt broeikaseffect: Versterking van het 'natuurlijke' effect van CO2 door de sterke toename ervan in de lucht.
verwoestijning: Uitbreiding van een woestijn.
zeeklimaat: Klimaat met het hele jaar neerslag, 's zomers koel en 's winters niet heel koud (gemiddelde dagtemperatuur nooit lager dan -3 °C).
zeespiegelstijging: Stijging van de zeespiegel door het afsmelten van gletsjers en landijs en het uitzetten van het zeewater.
zeestroom: Stroming van zeewater die ontstaat doordat de wind langdurig uit één richting waait.
zeewind: Zie aanlandige wind.