3. Weer en klimaat

Publiek

Woorden in deze lijst (114)

Origineel

aanlandige wind (zeewind): Wind die van zee naar land waait.
aanvoer van warmte en kou van elders: Wereldwijde lucht- en zeestromen zorgen voor transport van warmte en kou.
aflandige wind (landwind): Wind die van land naar zee waait.
afstand tot zee: Afstand van een plaats tot de dichtstbijzijnde zee.
altijdgroene mediterrane plantengroei: Vorm van vegetatie in het Middellandse Zeegebied die is aangepast aan een klimaat met lange perioden van droogte.
barometer: Instrument om luchtdruk te meten.
bewolking: Zichtbare concentraties van waterdruppeltjes in de lucht.
bewolkinggraad: Percentage van de lucht dat bedekt is met wolken.
breedteligging: Ligging van een plaats ten opzichte van de evenaar.
broeikasgas: Gas dat warmte vasthoudt in de atmosfeer. CO2 is een voorbeeld van een broeikasgas.
depressie: Een gebied met lage luchtdruk, gekenmerkt door bewolking en neerslag.
draineren: Afvoeren van overtollig (grond)water door een buizensysteem.
droge lucht: Lucht die weinig waterdamp bevat.
droge winter: Gemiddeld koud seizoen met weinig neerslag.
droog klimaat: Klimaat met een neerslag van minder dan 500 millimeter per jaar.
drukgordel: Zone met hoge of lage druk over de gehele breedte van de aarde.
duurzaam consumeren: Koopgedrag waarbij de mogelijkheden voor mens en milieu nu en in de toekomst niet benadeeld worden.
duurzaam produceren: Productieproces waarbij zowel winst gemaakt wordt als rekening gehouden wordt met mens en milieu nu en in de toekomst.
duurzaamheid: De natuurlijke hulpbronnen op een dusdanige manier gebruiken dat mens en milieu nu en in de toekomst niet benadeeld worden.
ecologische voetafdruk: Getal dat laat zien hoeveel ruimte nodig is om alles wat je in één jaar tijd gebruikt te produceren en te verwerken.
eeuwige sneeuw: Gebieden op aarde die altijd bedekt zijn met sneeuw.
extensieve landbouw: Landbouw met relatief weinig opbrengst per hectare.
frontale neerslag: Neerslag die ontstaat als koude lucht en warme lucht met elkaar in botsing komen.
gematigd landklimaat: Klimaat met weinig tot geen invloed van zee, waardoor de zomers heet zijn en de winters streng.
gematigd zeeklimaat: Klimaat waarbij de gemiddelde temperatuur van de warmste maand hoger is dan 10 °C en de gemiddelde temperatuur van de koudste maand tussen −3 °C en 18 °C ligt.
gemengd bos: Bos met naaldbomen en loofbomen door elkaar heen.
gesteldheid van het aardoppervlak (land/water): Toestand van een gebied op aarde: land of water.
handelsgewas: Gewas dat wordt verbouwd met de bedoeling om het te verhandelen.
hazardmanagement: Maatregelen die de overheid neemt om de gevolgen van een natuurramp zo goed mogelijk te voorkomen of te beheersen.
hergebruiken (recyclen): Het opnieuw gebruiken van materialen en grondstoffen.
hoge druk: Luchtdruk van meer dan 1.015 hPa.
hooggebergteklimaat: Klimaat in hooggebergten met lage temperaturen en veel neerslag.
hooggebergtevegetatie: Verschillende vegetatiegordels die – naarmate je hoger komt – zich steeds meer aanpassen aan de kou.
hoogteligging: Hoogte van een plaats ten opzichte van zeeniveau.
hurricane (orkaan): Zware tropische storm met een windsnelheid van meer dan 118 km/u (windkracht 12).
intensieve landbouw: Landbouw met een relatief hoge opbrengst per hectare.
irrigeren: Kunstmatige bevoeiing of beregening van land.
isobaren: Lijnen van gelijke luchtdruk.
klimaat: Het gemiddelde weer (temperatuur en neerslag) van een groot gebied gemeten over dertig jaar.
klimaatafspraken: Afspraken die landen met elkaar maken in het klimaateverdrag om klimaatverandering te beperken en met de gevolgen ervan om te gaan.
klimaatgrafiek: Grafiek van een plaats met de gemiddelde temperatuur en de gemiddelde neerslag voor alle twaalf maanden van het jaar.
koolstofdioxide (CO2): Belangrijk broeikasgas dat bijdraagt aan het versterkt broeikaseffect.
lage druk: Luchtdruk van minder dan 1.015 hPa.
landbouw en visserij: Vormen van bestaansmiddelen in de primaire sector.
landdegradatie: Kwaliteitsverlies van land als gevolg van menselijke activiteiten en klimaatverandering.
landklimaat: Klimaat waarbij de gemiddelde temperatuur van de koudste maand lager is dan −3 °C en de gemiddelde temperatuur van de warmste maand hoger is dan 10 °C.
landwind: Zie: aflandige wind.
lijzijde: Zijde van een gebergte waar droge lucht daalt.
loefzijde: Zijde van een gebergte waar natte lucht wordt opgestuwd en uitregent.
luchtdruk: Gewicht van de lucht dat op de aarde drukt.
luchtvochtigheid: Percentage waterdamp in de lucht.
maximum: Gebied waar de luchtdruk hoger is dan in het gebied eromheen (ook: hogedrukgebied).
mediterraan klimaat (Middellandse Zeeklimaat): Klimaat met droge, warme zomers en zachte, natte winters.
methaan: Belangrijk broeikasgas dat bijdraagt aan het versterkt broeikaseffect.
Middellandse Zeeklimaat: Zie: mediterraan klimaat.
minimum: Gebied waar de luchtdruk lager is dan in het gebied eromheen (ook: lagedrukgebied).
naaldbos: Bossen met alleen naaldbomen, ook wel taiga genoemd.
natte lucht: Lucht die veel waterdamp bevat.
natuurlijk broeikaseffect: Vasthouden van warmte in de atmosfeer door broeikasgassen die er op natuurlijke wijze in zijn gekomen.
neerslag: Water dat in de vorm van regen, sneeuw of hagel vanuit de atmosfeer het aardoppervlak bereikt.
neerslag in alle jaargetijden: Eigenschap van een klimaat waarin het hele jaar neerslag kan vallen.
neerslagintensiteit: Hoeveelheid neerslag in millimeters per uur.
neerslagverdeling: Mate waarin de neerslag in een gebied over een jaar is verdeeld.
nuttige neerslag: Hoeveelheid neerslag die door planten en gewassen gebruikt kan worden.
orkaan: Zie: hurricane.
passaatwind: Vaste windstroom die van de subtropische hogedrukgordel naar de tropische lagedrukgordel waait.
piekafvoer: Grote hoeveelheid water die in korte tijd door een rivier moet worden afgevoerd.
poolklimaat: Klimaat waarbij de gemiddelde temperatuur van de warmste maand nooit boven 10 °C komt.
recyclen: Zie: hergebruiken.
regenschaduw: Gebied aan de lijzijde van een gebergte, waar weinig neerslag valt.
risicoperceptie: De mate waarin de bevolking rekening houdt met de kans op een natuurramp en de gevolgen daarvan.
savanne: Vegetatiezone gekenmerkt door grasvlakten met struiken en verspreid staande bomen.
savanneklimaat: Warm klimaat met veel neerslag en een droge(re) periode.
schaal van Celsius: Verdeling van de temperatuur met het smeltpunt van ijs als nulpunt en het kookpunt van water als 100.
seizoen: Periode van drie maanden met een specifiek bijbehorend weertype.
sneeuw- en ijsklimaat: Ook wel poolklimaat genoemd. Zeer koud klimaat met weinig neerslag.
steppeklimaat: Klimaat met weinig neerslag (250-500 mm), waarin geen bomen kunnen groeien.
steppevegetatie: Grassen en struiken die zijn aangepast aan het droge klimaat.
vegetatiezone: Gebied dat dezelfde natuurlijke plantengroei heeft.
stijgingsneerslag: Neerslag die ontstaat doordat de zon het aardoppervlak verwarmt, waardoor lucht opstijgt, afkoelt en uitregent.
verdroging: Droger worden van een gebied door daling van het grondwaterpeil. Dit gebeurt door een verandering in klimaat, watertoevoer of vegetatie.
stuwingneerslag: Neerslag die ontstaat doordat lucht tegen een gebergte botst, opstijgt en uitregent.
versterkt broeikaseffect: Vasthouden van warmte in de atmosfeer door broeikasgassen die er door menselijke activiteiten in zijn gekomen.
taiga: Vegetatiezone met alleen naaldbossen.
temperatuur: Mate van warmte of kou zoals die wordt aangegeven op een thermometer.
thermometer: Meetapparaat om de temperatuur vast te stellen.
toendraklimaat: Koud klimaat waar het maar een paar maanden per jaar warmer is dan 0 °C.
tornado: Wervelwind met extreem hoge snelheden (vaak meer dan 250 km/u).
tropisch regenklimaat: Het tropisch regenwoudklimaat en het savanneklimaat.
tropisch regenwoud: Zeer dichtbegroeide, gevarieerde bossen rond de evenaar.
tropisch regenwoudklimaat: Warme klimaten met meer dan 2.000 mm neerslag, waar het nooit kouder wordt dan 18 °C.
tropische lagedrukgordel: Lagedrukgebied rond de evenaar dat ontstaat door de loodrechte zonnestand.
uv-straling: Ultraviolette straling, een onderdeel van zonlicht.
voedselgewas: Gewas dat bedoeld is voor de consumptie.
voedselpiramide: De verhouding tussen roofdieren en hun prooien. Er zijn veel meer prooidieren dan roofdieren, waardoor een piramidevorm ontstaat.
waterbalans: Balans tussen aanvoer en afvoer van water in een gebied.
waterdamp: Water in gasvorm; een belangrijk broeikasgas dat bijdraagt aan het versterkt broeikaseffect.
weer: Toestand van de atmosfeer (temperatuur, neerslag, wind en bewolking) op een bepaald moment en op een bepaalde plaats.
weer- en klimaatafactors: Omstandigheden die invloed hebben op het weer of klimaat van een gebied.
weerelement: Onderdelen die samen het weer omschrijven: temperatuur, neerslag, wind en bewolking.
wervelwind: Een wind boven land die rond een middelpunt circelt en een klein gebied beslaat. Ook wel windhoos genoemd.
wet van Buys Ballot: Wet die de windrichtingen op aarde beschrijft: wind stroomt van een hogedrukgebied naar een lagedrukgebied en heeft op het noordelijk halfrond een afwijking naar rechts en op het zuidelijk halfrond een afwijking naar links.
wind: Verplaatsing van lucht aan het aardoppervlak.
windkracht: Sterkte van de wind, meestal uitgedrukt volgens de schaal van Beaufort.
windrichting: Richting van waaruit de wind waait.
windsnelheid: Snelheid van de wind, uitgedrukt in meter per seconde of kilometer per uur.
windsysteem: Vaste windstromen tussen de hoge- en lagedrukgordels op aarde. Er zijn drie grote windsysteen: poolwinden, westenwinden en passaten.
woestijngebied: Vegetatiezone met vrijwel geen begroeiing.
woestijnklimaat: Droog klimaat met zeer weinig neerslag (minder dan 250 mm).
zeeklimaaten: Klimaaten die sterk worden beïnvloed door de zee. Hieronder vallen onder andere het gematigd zeeklimaat en het mediterrane klimaat.
zeespiegelstijging: Stijging van het zeeniveau ten opzichte van het land.
zeewind: Zie: aanlandige wind.
zoninvallshoek: Hoek waaronder de zonnestralen op het aardoppervlak vallen.
zonkracht: Hoeveelheid uv-straling die de aarde bereikt, uitgedrukt in een getal tussen 0 en 10.