Leerdoelen
•Je kunt de verschillende eenheden van digitale informatie benoemen.
•Je kunt de volgorde van de eenheden van digitale informatie van klein naar groot (of groot naar klein) opnoemen.
•Je kunt digitale informatie tussen verschillende eenheden omrekenen (bijvoorbeeld van gigabyte naar megabyte).
•Je kunt rekenopdrachten oplossen waarbij je digitale eenheden moet omrekenen om tot de juiste oplossing te komen.
Wat is digitale informatie?
Als je op je laptop of computer werkt, gebruik je digitale informatie. Dit kan een document, een foto of een filmpje zijn. Maar hoe meten we de hoeveelheid van die informatie? De basis van digitale informatie is de byte. Een byte is heel weinig informatie. Stel je zet maar één letter, bijvoorbeeld de 'J', in een bestandje. Dat is ongeveer één byte aan informatie.
Eén byte is dus niet veel. Wat als je een heel verslag schrijft met wel duizend letters? Dan heb je duizend bytes aan informatie opgeslagen. Omdat je al snel veel bytes gebruikt, werken we met handigere, grotere eenheden.
Van kleine naar grote eenheden
Elke volgende eenheid in de lijst is duizend keer zo groot als de vorige. Dit werkt precies hetzelfde als bij meters en kilometers. Hieronder zie je de belangrijkste eenheden van digitale informatie, van klein naar groot:
•Byte (B): Ongeveer één letter.
•Kilobyte (KB): Duizend bytes. Dit is een klein tekstje of een sterk verkleinde foto.
•Megabyte (MB): Duizend kilobytes. Denk aan foto's van hogere kwaliteit of hele korte filmpjes.
•Gigabyte (GB): Duizend megabytes. Films, computerspellen of software voor je computer worden vaak in gigabytes gemeten.
•Terabyte (TB): Duizend gigabytes. Externe harde schijven, waar je heel veel bestanden op kunt bewaren, worden vaak verkocht in terabytes.
•Petabyte (PB): Duizend terabytes. Deze enorme hoeveelheden informatie vind je bij grote bedrijven die cloudopslag of datacenters beheren.
Hoe reken je digitale eenheden om?
Om met digitale informatie te kunnen rekenen, is het belangrijk de eenheden te kunnen omrekenen. Dit werkt altijd met het getal 1000. Van een grotere eenheid naar een kleinere eenheid vermenigvuldig je met 1000. En van een kleinere eenheid naar een grotere eenheid deel je door 1000.
Het is handig om hiervoor een schema uit je hoofd te kennen en te kunnen opschrijven:
•Als je van links naar rechts gaat (dus van een grotere eenheid naar een kleinere eenheid), doe je keer 1000 voor elke stap.
•Als je van rechts naar links gaat (dus van een kleinere eenheid naar een grotere eenheid), doe je gedeeld door 1000 voor elke stap.
Let op: de kleinste eenheid in dit schema is de kilobyte (KB).
Rekenvoorbeeld 1
Stel, je hebt 50 gigabyte (GB) en je wilt weten hoeveel megabytes (MB) dat zijn.
1.Zoek in het schema waar je staat: bij GB.
2.Zoek waar je heen wilt: naar MB.
3.Kijk hoeveel stappen het zijn en in welke richting: Het is één stap naar rechts (van GB naar MB).
4.Van GB naar MB is keer 1000.
5.Berekening:50\text{ GB}\times1000=50\,000\text{ MB}50\text{ GB}\times1000=50000\text{ MB}50\text{ GB}\times1000=50000\text{ MB}50\text{ GB}\times1000=50000\text{ MB}50\text{ GB}\times1000=50.000\text{ MB}50\text{ GB}\cdot\times1000=50.000\text{ MB}50\text{ GB}\cdot1000=50.000\text{ MB}50\text{ GB}\cdot1000=50.000\text{ MB}50\text{ GB}\cdot1000=50.000\text{ MB}50\text{ GB}\cdot1000=50.000\text{ MB}50\text{ GB}\cdot1000=50.000\text{ MB}.
Dus 50 gigabyte is 50 000 megabyte.
Rekenvoorbeeld 2
Op je telefoon is nog 8 gigabyte (GB) geheugen over. Je foto's zijn ongeveer 16 megabyte (MB) per stuk. Hoeveel foto's kun je nu ongeveer opslaan?
Voordat je gaat rekenen, moet je zorgen dat alle eenheden hetzelfde zijn. Je kunt alles naar gigabyte omrekenen, of alles naar megabyte. Meestal is het handiger om naar de kleinste eenheid om te rekenen; dan werk je niet met kommagetallen.
1.Zet de gigabytes om naar megabytes. Berekening:8\text{ GB}\times1000=8000\text{ MB}8\text{ GB}\times1000=8\,000\text{ MB}8\text{ GB}\times1000=8000\text{ MB}8\text{ GB}\times1000=8000\text{ MB}8\text{ GB}\times1000=8000\text{ MB}8\text{ GB}\times1000=8.000\text{ MB}.
2.Nu mag je het geheugen delen door de grootte van één foto. Berekening:\frac{8000\text{ MB}}{16\text{ MB}}=500\text{ foto's}\frac{8\,000\text{ MB}}{16\text{ MB}}=500\text{ foto's}\frac{8000\text{ MB}}{16\text{ MB}}=500\text{ foto's}\frac{8000\text{ MB}}{16\text{ MB}}=500\text{ foto's}. Je kunt dus ongeveer 500 foto's opslaan.
Rekenvoorbeeld 3
Hanna maakt scherpe foto's die per stuk 55 MB zijn. Ze heeft een externe harde schijf van 1 terabyte (TB). Hoeveel van deze foto's kan ze op deze harde schijf opslaan?
We zetten de terabytes om naar megabytes.
1.Van terabyte (TB) naar gigabyte (GB) is één stap naar rechts:.
2.Van gigabyte (GB) naar megabyte (MB) is nog een stap naar rechts:1000\text{ GB}\times1000=1\,000\,000\text{ MB}1000\text{ GB}\times1000=1\,000000\text{ MB}1000\text{ GB}\times1000=1\,000000\text{ MB}1000\text{ GB}\times1000=1\,000000\text{ MB}1000\text{ GB}\times1000=1\,000.000\text{ MB}1000\text{ GB}\times1000=1000.000\text{ MB}1000\text{ GB}\times1000=1000.000\text{ MB}1000\text{ GB}\times1000=1000.000\text{ MB}. De harde schijf is dus 1 000 000 MB groot.
3.Nu delen we het totale geheugen door de grootte van één foto. Berekening:\frac{1\,000\,000\text{ MB}}{55\text{ MB}}=18\,181{,}81\ldots\frac{1\,000000\text{ MB}}{55\text{ MB}}=18\,181{,}81\ldots\frac{1\,000000\text{ MB}}{55\text{ MB}}=18\,181{,}81\ldots\frac{1\,000000\text{ MB}}{55\text{ MB}}=18\,181{,}81\ldots\frac{1\,000.000\text{ MB}}{55\text{ MB}}=18\,181{,}81\ldots\frac{1000.000\text{ MB}}{55\text{ MB}}=18\,181{,}81\ldots\frac{1000.000\text{ MB}}{55\text{ MB}}=18\,181{,}81\ldots\frac{1000.000\text{ MB}}{55\text{ MB}}=18\,181{,}81\ldots\frac{1.000.000\text{ MB}}{ 55\text{ MB}}=18\,181{,}81\ldots\frac{1.000.000\text{ MB}}{ 55\text{ MB}}=18181{,}81\ldots\frac{1.000.000\text{ MB}}{ 55\text{ MB}}=18181{,}81\ldots\frac{1.000.000\text{ MB}}{ 55\text{ MB}}=18181{,}81\ldots\frac{1.000.000\text{ MB}}{ 55\text{ MB}}=18.181{,}81\ldots\frac{1.000.000\text{ MB}}{ 55\text{ MB}}=18.181{,}81..\frac{1.000.000\text{ MB}}{ 55\text{ MB}}=18.181{,}81.\frac{1.000.000\text{ MB}}{ 55\text{ MB}}=18.181{,}81\frac{1.000.000\text{ MB}}{ 55\text{ MB}}=18.181{,}81.\frac{1.000.000\text{ MB}}{ 55\text{ MB}}=18.181{,}81.. Omdat je geen halve foto's kunt opslaan, ronden we naar beneden af en zeggen we dat ze 18 181 foto's kan opslaan. Dit is een schatting, omdat in werkelijkheid niet elke foto exact 55 MB groot is.
Rekenvoorbeeld 4
Yoeri ziet op zijn telefoon dat hij nog maar 0,3 gigabyte (GB) vrije ruimte over heeft. Hij verwijdert een aantal bestanden: liedjes die samen 815 MB zijn en films die samen 2,8 GB zijn. Hoeveel totale vrije ruimte heeft hij nu op zijn telefoon?
Om dit te berekenen, tel je de aanvankelijk vrije ruimte op bij de ruimte die vrijkomt door het verwijderen van bestanden. Zorg ervoor dat alle eenheden hetzelfde zijn.
Ook hier moeten de eenheden weer gelijk zijn voordat je kunt rekenen. We zetten de megabytes om naar gigabytes.
1.Van megabyte (MB) naar gigabyte (GB) is één stap naar links:815\text{ MB}\div1000=0{,}815\text{ GB}815\text{ MB}\div1000=0{,}8151\text{ GB}815\text{ MB}\div1000=0{,}81510\text{ GB}815\text{ MB}\div1000=0{,}815100\text{ GB}815\text{ MB}\div1000=0{,}8151000\text{ GB}815\text{ MB}\div1000=0{,}811000\text{ GB}815\text{ MB}\div1000=0{,}81000\text{ GB}815\text{ MB}\div1000=0{,}1000\text{ GB}815\text{ MB}\div1000=01000\text{ GB}815\text{ MB}\div1000=1000\text{ GB}815\text{ MB}\div000=1000\text{ GB}815\text{ MB}1\div000=1000\text{ GB}815\text{ MB}1000=1000\text{ GB}815\text{ MB}1000=1000\text{ GB}815\text{ MB}1000=1000\text{ GB}815\text{ MB\textbackslash}1000=1000\text{ GB}815\text{ MB\textbackslash d}1000=1000\text{ GB}815\text{ MB\textbackslash di}1000=1000\text{ GB}815\text{ MB\textbackslash div}1000=1000\text{ GB}815\text{ MB\textbackslash di}1000=1000\text{ GB}815\text{ MB\textbackslash d}1000=1000\text{ GB}815\text{ MB\textbackslash}1000=1000\text{ GB}815\text{ MB}1000=1000\text{ GB}815\text{ MB}\times1000=1000\text{ GB}815\text{ MTB}\times1000=1000\text{ GB}815\text{ TB}\times1000=1000\text{ GB}8151\text{ TB}\times1000=1000\text{ GB}811\text{ TB}\times1000=1000\text{ GB}81\text{ TB}\times1000=1000\text{ GB}1\text{ TB}\times1000=1000\text{ GB}61\text{ TB}\times1000=1000\text{ GB}1\text{ TB}\times1000=1000\text{ GB}61\text{ TB}\times1000=1000\text{ GB}611\text{ TB}\times1000=1000\text{ GB}611\text{ TB}\times1000=1000\text{ GB}611\text{ TB}\times1000=1000\text{ GB}611\text{ TB}\times1000=1000\text{ GB}61\text{ TB}\times1000=1000\text{ GB}.
2.Tel de vrije ruimte op bij de ruimte die vrijkomt:. Yoeri heeft nu in totaal 3,915 GB aan vrije ruimte op zijn telefoon.
