Leerdoelen
•Je kunt uitleggen wat een base is.
•Je kunt beschrijven hoe onderzoekers het bestaan van basen hebben ontdekt.
•Je kunt het verschil tussen een sterke en een zwakke base uitleggen.
•Je kunt in de Binas opzoeken of een deeltje een sterke of zwakke base is.
Wat is een base?
Een base is een deeltje dat een H⁺-ion kan opnemen. Wanneer een base in water komt, treedt er een reactie op waarbij de base een H⁺-ion van een watermolecuul opneemt. Dit resulteert in de vorming van OH⁻-ionen, wat leidt tot een basische oplossing.
Ontdekking van basen
Onderzoekers ontdekten het bestaan van basen door experimenten met ammoniak in water. Ammoniak, een moleculaire stof, geleidt geen elektriciteit. Echter, wanneer ammoniak in water wordt gebracht, ontstaan er ionen die wel elektriciteit geleiden. Dit werd aangetoond door een experiment waarbij een lampje ging branden toen ammoniak in water werd opgelost, wat bewees dat er ionen aanwezig waren.
Sterke en zwakke basen
Zwakke basen
Een zwakke base neemt slechts gedeeltelijk H⁺-ionen op, wat resulteert in een evenwichtsreactie. Een voorbeeld is ammoniak in water:
In dit geval ligt het evenwicht aan de linkerkant, wat betekent dat niet alle ammoniakmoleculen worden omgezet in ionen.
Sterke basen
Een sterke base neemt volledig H⁺-ionen op, wat resulteert in een aflopende reactie. Dit betekent dat alle basemoleculen worden omgezet in ionen. Een voorbeeld is natronloog, waarbij de geleidbaarheid veel hoger is vanwege de volledige dissociatie in ionen.
NaOH\rightarrow Na^{+}+OH^{-}NaOH\rightarrow Na^{+}+OH^{\placeholder{}}NaOH\rightarrow Na^{+}+OHNaOH\rightarrow Na^{+}+ONaOH\rightarrow Na^{+}+NaOH\rightarrow Na^{+}NaOH\rightarrow Na^{\placeholder{}}NaOH\rightarrow NaNaOH\rightarrow NNaOH\rightarrowNaOHNaONaNffrfrrfrfrNNaNaONaO=NaO==NaO===NaO==NaO=NaONaN
Hoe weet je of een base sterk of zwak is?
In de Binas kun je opzoeken of een deeltje een sterke of zwakke base is. In tabel 49, aan de rechterkant, staan de basen gerangschikt. Alles onder OH⁻ is sterk en alles erboven is zwak. Zwakke basen komen in een evenwicht met water terecht, terwijl sterke basen een aflopende reactie met water hebben.
