Jaarlijks worden drie miljoen spijkerbroeken geproduceerd, die zijn gekleurd met het blauwe pigment indigo (zie figuur 1).
Indigo wordt door extractie gewonnen uit de indigoplant. Indigo is slecht oplosbaar in water, met een maximale oplosbaarheid van1{,}0\,\mathrm{mg}\,\mathrm{L}^{-1}1{,}0\,\mathrm{mg}\mathrm{L}^{-1}1{,}0\,\mathrm{mg}\mathrm{L}^{-1}1{,}0\,\mathrm{mgL}^{-1}1{,}0\mathrm{mgL}^{-1}1{,}0\mathrm{mgL}^{-1}$1{,}0 \mathrm{mg} \mathrm{L}^{-1}.
In figuur 3 is de vorming van indigo in de plant schematisch weergegeven.
Drie betrokken enzymen zijn met de afkortingen FMO, UGT en BGL aangegeven.
In het blad van de indigoplant wordt indool door het enzym FMO omgezet tot indoxyl. In aanwezigheid van het enzym UGT wordt indoxyl vervolgens geheel omgezet tot indicaan. Het gevormde indicaan wordt opgeslagen.
Bij beschadiging van de bladeren komt het enzym BGL vrij dat indicaan omzet tot indoxyl, waaruit vervolgens indigo ontstaat.
Het enzym UGT bevindt zich op een andere plaats in de cel, waardoor UGT het gevormde indoxyl in deze situatie niet kan omzetten.
De onderzoekers kweekten enkele stammen van E. coli. In deze stammen waren wel of niet genen van de indigoplant overgebracht.
In de tabel op de uitwerkbijlage is te zien welke experimenten zijn uitgevoerd. Bij elk experiment bevatte de voeding glucose en tryptofaan.
Tryptofaan wordt door E. coli van nature omgezet tot indool.
De bacteriën hebben geen genen voor de aanmaak van het enzym BGL.
Om toch blauwkleuring mogelijk te maken, werd aan sommige bacteriekweken het enzym BGL toegevoegd.
Niet in alle experimenten werd blauwkleuring door de vorming van indigo waargenomen.
Geef in de tabel op de uitwerkbijlage voor elk experiment aan of blauwkleuring door de vorming van indigo optreedt.
Gebruik onder andere informatie uit figuur 3.
Op deze pagina behandelen we vraag 7 van het centraal examen scheikunde vwo 2023 – tijdvak 2. Deze vraag is onderdeel van Indigo, en is 2 punten waard.
Je kunt hier zelf het antwoord invullen en vervolgens direct de uitwerking en uitleg bekijken.
Daarnaast kun je:
