In de negentiende en begin twintigste eeuw werden door de chemische industrie veel nieuwe pigmenten ontwikkeld, zoals cadmiumgeel (cadmiumsulfide, CdS). Cadmiumgeel werd onder andere gemaakt door de reactie van cadmiumcarbonaat met zwavel ( S ). Bij deze reactie ontstaan behalve cadmiumsulfide ook zwaveldioxide en koolstofdioxide.
Slaag gegarandeerd met ExamenBoost
- Oefen examens van de afgelopen 5 jaar met extra uitleg door docenten bij examenvragen
- Extra uitleg en oefenen voor elk onderwerp uit je examen
- Stel vragen en krijg direct antwoord
3 punten
Open vraag
Tijdens periodes met hoge luchtvochtigheid lossen de zouten die in een verflaag aanwezig zijn enigszins op. Dit wordt veroorzaakt doordat zich dan bijvoorbeeld het evenwicht$\mathrm{CdSO}_{4} \rightleftharpoons \mathrm{Cd}^{2+}+\mathrm{SO}_{4}{ }^{2-}kan instellen in de verflaag. De gehydrateerde ionen kunnen vervolgens door verf- en vernislagen heen bewegen.
Voor het evenwicht$\mathrm{CdSO}_{4} \rightleftharpoons \mathrm{Cd}^{2+}+\mathrm{SO}_{4}{ }^{2-}geldt$K_{\mathrm{s}}=\left[\mathrm{Cd}^{2+}\right]\left[\mathrm{SO}_{4}{ }^{2-}\right].
$K_{\mathrm{s}}is het zogenoemde oplosbaarheidsproduct. De waardes van$K_{\mathrm{s}}van enkele stoffen zijn in de tabel gegeven.
stof | formule | $\boldsymbol{K}_{\mathbf{s}}=\ldots | waarde van$\boldsymbol{K}_{\mathbf{s}} |
cadmiumsulfaat | $\mathrm{CdSO}_{4} | {$\left[\mathrm{Cd}^{2+}\right]\left[\mathrm{SO}_{4}{ }^{2-}\right]} | $5{,}3 \cdot 10^{-1} |
lood$(\mathrm{II})sulfaat | $\mathrm{PbSO}_{4} | {$\left[\mathrm{~Pb}^{2+}\right]\left[\mathrm{SO}_{4}{ }^{2-}\right]} | $1{,}7 \cdot 10^{-8} |
lood$(\mathrm{II})ethanoaat | $\mathrm{Pb}(\mathrm{CH}_{3} \mathrm{COO})_{2} | {$\left[\mathrm{~Pb}^{2+}\right]\left[\mathrm{CH}_{3} \mathrm{COO}^{-}\right]^{2}} | $2 \cdot 10^{1} |
Op een schilderij waar het cadmiumgeel al deels was omgezet tot cadmiumsulfaat is in het verleden een laag vernis aangebracht.
De gebruikte vernis bevatte als enige loodverbinding lood(II)ethanoaat$(\mathrm{Pb}(\mathrm{CH}_{3} \mathrm{COO})_{2}). Zowel in de verflaag als in de vernislaag is door de onderzoekers vast lood(II)sulfaat ($\mathrm{PbSO}_{4}) aangetroffen.
Leg uit, onder andere met behulp van evenwichtsbeschouwingen, dat lood(II)sulfaat aanwezig is in de vernislaag als gevolg van periodes met hoge luchtvochtigheid.
Neem aan dat de waardes in de tabel ook gelden onder de omstandigheden in een verflaag tijdens periodes van hoge luchtvochtigheid.
Bijbehorende onderwerpen
Op deze pagina behandelen we vraag 6 van het centraal examen scheikunde vwo 2022 – tijdvak 2. Deze vraag is onderdeel van Cadmiumgeel, en is 3 punten waard.
Je kunt hier zelf het antwoord invullen en vervolgens direct de uitwerking en uitleg bekijken.
Daarnaast kun je:
- Oude antwoorden terugzien
- Extra uitleg vragen aan onze AI-hulp via de knop "Stel je vraag"
- Klikken op de bijbehorende onderwerpen uit de examenroute om verdieping te vinden
De onderwerpen bij deze vraag zijn:
- Evenwichten
- Evenwichten beïnvloeden