Oefen de examens van de afgelopen 8 jaar, met uitleg van docenten bij elke vraag
Extra uitleg en oefenen bij elk onderwerp uit je examen
Loop je vast? Ainstein, je AI-tutor, kijkt met je mee en helpt je verder
Niacine (vitamine B3) is een vitamine die van belang is voor het functioneren van een groot deel van de enzymsystemen in het lichaam.
Er bestaan productieprocessen om niacine uit goedkope fossiele grondstoffen te produceren. In de eerste stap van zo'n proces wordt picoline gevormd. In de tweede stap wordt picoline omgezet tot niacine.
De structuurformules van picoline en niacine zijn in figuur 1 weergegeven.
figuur 1
In de eerste stap wordt picoline gemaakt uit propanal, prop-2-enal en ammoniak. Prop-2-enal is een aldehyde met molecuulformule$\mathrm{C}_{3} \mathrm{H}_{4} \mathrm{O}.
In deze reactie worden behalve picoline ook water en nog één andere stof gevormd.
2 punten
Open vraag
Niacine kan ook worden gemaakt op basis van de stof quinolinezuur waarbij wordt gebruikgemaakt van micro-organismen.
Om de productie van quinolinezuur in het micro-organisme zo hoog mogelijk te maken, hebben onderzoekers genetisch gemodificeerde micro-organismen gekweekt. Als gevolg van de modificatie scheiden deze micro-organismen meer quinolinezuur uit.
In figuur 2 is deze biosynthese schematisch weergegeven. Binnen de cel zijn drie enzymen ($P, Qen$R) betrokken bij de vorming van quinolinezuur.
figuur 2
Stof Y wordt door enzym Q omgezet tot quinolinezuur. Stof Y reageert echter ook snel en zonder hulp van enzymen tot allerlei nevenproducten.
De snelheid van iedere enzymatische omzetting in dit proces wordt bepaald door de concentratie van het betrokken enzym.
In de genetisch gemodificeerde micro-organismen waren de concentraties van de enzymen P, Q en R afwijkend.
Hierbij waren er twee doelstellingen:
1.zo min mogelijk andere stoffen dan quinolinezuur produceren;
2.zo veel mogelijk quinolinezuur per tijdseenheid produceren.
Bij een presentatie van het onderzoek gebruikten de onderzoekers een tabel waaruit blijkt hoe de concentratie van elk enzym moest veranderen om beide doelstellingen te realiseren. Op de uitwerkbijlage is deze tabel onvolledig weergegeven.
Zet in de tabel op de uitwerkbijlage achter elk enzym een kruisje in de juiste kolom. Elke kolom moet hierbij één kruisje bevatten.
Op deze pagina behandelen we vraag 15 van het centraal examen scheikunde vwo 2022 – tijdvak 1. Deze vraag is onderdeel van Niacine, en is 2 punten waard.
Je kunt hier zelf het antwoord invullen en vervolgens direct de uitwerking en uitleg bekijken.
Daarnaast kun je:
Oude antwoorden terugzien
Extra uitleg vragen aan onze AI-hulp via de knop "Stel je vraag"
Klikken op de bijbehorende onderwerpen uit de examenroute om verdieping te vinden
