Betrouwbaarheid

Leerdoelen

•Je kunt bepalen op een tekst betrouwbaar is door kritisch te lezen.

Kritisch lezen

Kritisch lezen houdt in dat je continu in jezelf de vraag stelt: "Waarom zou ik moeten geloven wat hier staat?" Dit omvat verschillende stappen die je kunt nemen om de betrouwbaarheid van een tekst te controleren.

Auteur controleren

Een belangrijke eerste stap is het controleren wie de auteur is. Kijk of de auteur deskundig is op het gebied waar hij of zij over schrijft. Deskundigheid moet relevant zijn voor het onderwerp van de tekst.

Vraag jezelf af:

•Heeft de auteur ervaring of opleiding op dit specifieke gebied?

•Is de auteur mogelijk deskundig op een ander, maar niet relevant gebied?

Betrouwbaarheid van de bron

Vervolgens kijk je naar de bron waar de informatie vandaan komt. Dit zijn enkele vragen die je jezelf kunt stellen:

•Is de publicatie, zoals een tijdschrift of krant, betrouwbaar?

•Bereikt de bron een breed publiek, of is het geschreven voor een specifieke achterban?

•Is de bron open voor feedback en kritiek?

Actualiteit van de informatie

Een andere cruciale factor is de actualiteit van de tekst. Controleer altijd de publicatiedatum:

•Wanneer is de tekst geschreven?

•Klopt de informatie met de huidige stand van zaken?

•Is de informatie nog relevant, bijvoorbeeld als het gaat om historische onderwerpen?

Betrouwbaarheid van bronnen in de tekst

Het is ook belangrijk om te kijken of de bronnen die de auteur gebruikt betrouwbaar zijn. Dit houdt in dat je na gaat of de informatie die in de tekst wordt geciteerd of gebruikt, afkomstig is van betrouwbare en relevante bronnen.

Objectiviteit

Bij het beoordelen van zakelijke teksten moet je ook letten op de objectiviteit van de schrijver. Bij teksten zoals beschouwingen is het belangrijk dat verschillende meningen op een objectieve manier worden gepresenteerd.

Beschouwing

In een beschouwing staan verschillende meningen naast elkaar zonder dat de schrijver te veel zijn of haar eigen mening doorlaat. Dit stelt de lezer in staat om zelf een keuze te maken over welke mening het meest aanspreekt. Zorg dat de meningen voldoende van elkaar verschillen om een echte vergelijking mogelijk te maken.

Betoog

Bij een betoog is het doel duidelijk: de schrijver wil dat je zijn of haar standpunt overneemt. Belangrijke onderdelen van een goed betoog zijn:

•Een duidelijk standpunt.

•Controleerbaarheid van de gebruikte informatie en argumenten.

•Een goed onderbouwd tegenargument dat effectief wordt weerlegd.

Logica van de argumenten

Zorg ervoor dat het standpunt logisch volgt uit de argumenten die de schrijver presenteert. Dit kun je testen door standpunt en argumenten naast elkaar te zetten en de logica ervan te controleren. Kloppen de argumenten met het standpunt?