Vraag 12
Slaag gegarandeerd met ExamenBoost
  • Oefen examens van de afgelopen 5 jaar met extra uitleg door docenten bij examenvragen
  • Extra uitleg en oefenen voor elk onderwerp uit je examen
  • Stel vragen en krijg direct antwoord
1 punt
Open vraag

(1) Sociale vergelijkingen kunnen twee kanten op: omhoog en omlaag.

We vergelijken onszelf in neerwaartse richting door te kijken naar mensen die er slechter voorstaan dan wijzelf.

(2) Dat is een manier om onszelf gerust te stellen. "Het is niet voor niks dat de programma's van bijvoorbeeld Dr. Phil 1) en Oprah Winfrey 2) zo populair zijn", zegt sociaal psycholoog Paul van Lange, hoogleraar aan de Vrije Universiteit Amsterdam. In feite verzekeren we onszelf ervan dat het allemaal nog veel erger kan als we de misère bij Dr. Phil zien.

(3) "Door onszelf te vergelijken met mensen die slechter af zijn, voelen we ons korte tijd beter", zegt Van Lange. Het is een handige truc die we inzetten om te kunnen omgaan met teleurstellende gebeurtenissen in ons eigen leven, zoals ontslag of ziekte.

(4) Neerwaartse vergelijkingen gebruiken we dus om ons beter te voelen. Daartegenover staan de 'opwaartse vergelijkingen' die we maken als we iemand zien die beter presteert dan wijzelf. Vaak gebeurt dat onbewust: wanneer een collega vertelt dat hij gisteren twintig kilometer heeft hardgelopen ga je automatisch bij jezelf na wanneer je zelf voor het laatst sportte. Dat kan een stimulans zijn om zelf ook aan je conditie te gaan werken. Goed voorbeeld doet immers goed volgen:

van kijken naar iemand die beter presteert of het beter heeft, kun je leren wat je eigen zwakke plekken zijn en hoe je kunt groeien.

uit: Eva Gabeler, 'Dag perfectie! Hoog tijd voor wat online eerlijkheid' in: www.psychologiemagazine.nl

Zowel in tekstfragment 1 als in tekst 1 komt het vergelijken met anderen aan bod.

noot 1 Dr. Phil McGraw gaat in zijn talkshow met mensen in gesprek over hun dagelijkse

noot 1 Dr. Phil McGraw gaat in zijn talkshow met mensen in gesprek over hun dagelijkse

In welk opzicht verschillen tekstfragment 1 en tekst 1 als het gaat om het effect van vergelijken?

Geef antwoord in één of meer volledige zinnen en gebruik voor je antwoord niet meer dan 25 woorden.

Op deze pagina behandelen we vraag 12 van het centraal examen Nederlands havo 2023 tijdvak 2. Deze vraag is onderdeel van Tekst 1 Maar ik bén gelukkig en ik bén productief, en is 1 punt waard.

Je kunt hier zelf het antwoord invullen en vervolgens direct de uitwerking en uitleg bekijken.

Daarnaast kun je:

  • Oude antwoorden terugzien
  • Extra uitleg vragen aan onze AI-hulp via de knop "Stel je vraag"
  • Klikken op de bijbehorende onderwerpen uit de examenroute om verdieping te vinden