Warmte

Leerdoelen

•Je kunt uitleggen op welke drie manieren warmtetransport plaatsvindt.

•Je kunt rekenen aan de warmtestroomPmet behulp van de warmtegeleidingscoëfficiënt\lambda.

•Je kunt uitleggen wat de soortelijke warmteis en hoe je rekent met de formule.

•Je kunt uitleggen wat de warmtecapaciteitis en wat de relatie met soortelijke warmte is.

•Je kunt rekenen aan stoffen die uitzetten door warmte.

Drie manieren van warmtetransport

Er zijn drie manieren waarop warmtetransport plaatsvindt: stroming, geleiding en straling.

•Stroming: Warmte wordt overgebracht door de beweging van een vloeistof of gas. Een voorbeeld hiervan is het water in een radiator. Het opgewarmde water stijgt door zijn kleinere dichtheid en veroorzaakt zo een stroming.

•Geleiding: Dit gebeurt vooral in vaste stoffen. Warme moleculen trillen en geven deze trillingen door aan naburige moleculen. Stel je een pan voor op het fornuis. De steel wordt warm door geleiding.

•Straling: Warmte kan ook door een vacuüm bewegen in de vorm van elektromagnetische golven. Denk aan de warmte van de zon die ons bereikt door een vacuüm in de ruimte.

Geleidbaarheid

Hoe goed een materiaal de warmte geleidt hangt af van de warmtegeleidingscoëfficiënt (\lambda), ook wel de thermische geleidbaarheid genoemd. In een geleider verplaatst warmte zich goed, dit betekent dat de geleider een hoge warmtegeleidingscoëfficiënt heeft. Goede geleiders zijn bijvoorbeeld metalen of koolstof. In een isolator daarentegen verplaatst warmte zich niet goed, de isolator heeft een lage warmtegeleidingscoëfficiënt. Voorbeelden van goede isolatoren zijn rubber, glas en stilstaande gassen.

Metalen hebben zowel een hoge warmtegeleidingscoëfficiënt als een hoge elektrische geleidbaarheid. Dit betekent dat ze zowel de warmte als de elektriciteit goed kunnen geleiden. In metalen zitten vrije elektronen (geleidingselektronen) die zich door het metaal kunnen bewegen, langs de positieve metaalatomen, en zo de warmte en elektriciteit goed kunnen doorgeven.

Warmtestroom

De warmtestroom () is de hoeveelheid warmte die per tijdseenheid door een wand gaat. Dit wordt bepaald door de warmtegeleidingscoëfficiënt (\lambda). De formule om de warmtestroom te berekenen is:

P=\lambda\cdot A\cdot\frac{\Delta T}{d}P=\lambda\cdot A\cdot\frac{\Delta T}{\placeholder{}}P=\lambda\cdot A\cdot\Delta TP=\lambda\cdot A\cdot\Delta T/P=\lambda\cdot A\cdot\Delta T/dP=\lambda\cdot A\Delta T/dP=\lambda\cdot A\times\Delta T/dP=\lambda A\times\Delta T/d

Hierbij staat:

•voor warmtestroom (in Watt),

•\lambdavoor thermische geleidbaarheid of warmtegeleidingscoëfficiënt (in),

•voor oppervlakte (inm^2mm\&m\&mm^m^m^),

•\Delta TTTTTTTTvoor temperatuurverschil (in Kelvin of Celsius),

•voor dikte van de wand (in meter).

Voorbeeld

Stel, je hebt een kamer met ramen van gewoon glas van in totaal3\operatorname{m^2}3\operatorname{m}3\operatorname{cm}3c3333333333333333333333333333333333m3m^en een dikte van0{,}5\operatorname{cm}=0{,}005\operatorname{m}0{,}5\operatorname{cm}=0{,}005\operatorname{cm}0{,}5\operatorname{cm}=0{,}005c0{,}5\operatorname{cm}=0{,}0050{,}5\operatorname{cm}=0{,}000{,}5\operatorname{cm}=0{,}00{,}5\operatorname{cm}=0{,}0{,}5\operatorname{cm}=00{,}5\operatorname{cm}=0{,}5\operatorname{cm}05\operatorname{cm}0,5\operatorname{cm}0,5\operatorname{cm}n0,5\operatorname{cm}0,5c0,50,5c. Binnen is het20\degree C20C20C20C20C20C20C20C20C20C20C20\deg C20C20C20C20C20C20\dot{}C20C20C20C20C20C20C20Cen buiten-5\degree C-5C-5C-5C-5C-5C-5C-5C-5C-5C-5C, wat eenvan20-\left(-5\right)=25\operatorname{K}20-\left(-5\right)=25\operatorname{Kg}20-\left(-5\right)=25\operatorname{kKg}20-\left(-5\right)=25\operatorname{kg}20-\left(-5\right)=25k20-\left(-5\right)=2520-\left(-5\right)=220-\left(-5\right)=20-\left(-5\right)20-\left(-5\right)20-\left(-\right)20-\left(\right)20-202geeft. De warmtegeleidingscoëfficiënt voor glas is0{,}93\;W/mK0{,}9\;W/mK0{,}9W/mK0{,}9W/mK0{,}9W/mK0{,}93W/mK0{,}93WW/mK0{,}93W/W/mK0{,}93W/mW/mK0{,}93W/mKW/mK0{,}93W/mK0{,}93W/mK0{,}93W/mK0{,}93W/mK0{,}93W/mK0{,}93W/mK0{,}93W/mK0{,}93W/mK0{,}93W/mK0{,}93W/mK0{,}93W/mK0{,}93W/mK0{,}93W/mK0{,}93W/mK0{,}93W/mK0{,}93W/mK0{,}93W/mK0{,}93W/mK093W/mK, te vinden in BiNaS tabel 10A.

P=0{,}93\cdot3\cdot\frac{25}{0{,}005}=14000W=14kWP=0{,}93\cdot3\cdot\frac{2}{0{,}005}=14000W=14kWP=0{,}93\cdot3\cdot\frac{}{0{,}005}=14000W=14kWP=0{,}93\cdot3\cdot\frac{2}{0{,}005}=14000W=14kWP=0{,}93\cdot3\cdot\frac{20}{0{,}005}=14000W=14kWP=0{,}93\cdot3\cdot\frac{20-}{0{,}005}=14000W=14kWP=0{,}93\cdot3\cdot\frac{20-(}{0{,}005}=14000W=14kWP=0{,}93\cdot3\cdot\frac{20-(-}{0{,}005}=14000W=14kWP=0{,}93\cdot3\cdot\frac{20-(-5}{0{,}005}=14000W=14kWP=0{,}93\cdot3\cdot\frac{20-(-5)}{0{,}005}=14000W=14kWP=093\cdot3\cdot\frac{20-(-5)}{0{,}005}=14000W=14kWP=0.93\cdot3\cdot\frac{20-(-5)}{0{,}005}=14000W=14kWP=0.93\cdot3\cdot\frac{20-(-5)}{0005}=14000W=14kWP=0.93\cdot3\cdot\frac{20 - (-5)}{0.005}=14000W=14kWP=0.933\cdot\frac{20 - (-5)}{0.005}=14000W=14kWP=0.93\times3\cdot\frac{20 - (-5)}{0.005}=14000W=14kWP=0.93\times3\frac{20 - (-5)}{0.005}=14000W=14kW.

Soortelijke warmte en warmtecapaciteit

De soortelijke warmte () geeft aan hoeveel energie nodig is om1\operatorname{kg}1k11kvan een stof met1\operatorname{K}1\operatorname{kK}1\operatorname{kKg}1\operatorname{kg}1\operatorname{kLg}1\operatorname{kLKg}1\operatorname{kLg}1\operatorname{kLg}1\operatorname{kg}1k1te verwarmen. De soortelijke warmte is te vinden in BiNaS tabellen 8, 9, 10, 11 en 12. De formule hiermee is:

Q=c\cdot m\cdot\Delta TQ=cm\cdot\Delta TQ=c\times m\cdot\Delta TQ=c\times m\Delta T.

Daarentegen is de warmtecapaciteit (C) van een voorwerp de hoeveelheid energie die nodig is om het hele voorwerp mette verwarmen. De formule die hier bij hoort is:

Q=C\cdot\Delta TQ=C\Delta T.

De warmtecapaciteit is gelijk aan de soortelijke warmte keer de massa van het voorwerp:C=c\cdot mC=c\cdotC=cC=C.

Voorbeeld

Voor water is de soortelijke warmte ongeveer4{,}18\cdot10^3\;J/kgK4{,}1\cdot10^3\;J/kgK4{,}\cdot10^3\;J/kgK4{,}2\cdot10^3\;J/kgK4{,}2\cdot10^3\;JJ/kgK4{,}2\cdot10^3\;J/J/kgK4{,}2\cdot10^3\;J/kJ/kgK4{,}2\cdot10^3\;J/kgJ/kgK4{,}2\cdot10^3\;J/kgKJ/kgK4{,}2\cdot10^3\;J/kgK4{,}2\cdot10^3\;J/kgK4{,}2\cdot10^3\;J/kgK4{,}2\cdot10^3\;J/kgK4{,}2\cdot10^3\;J/kgK4{,}2\cdot10^3\;J/kgK4{,}2\cdot10^3\;J/kgK4{,}2\cdot10^3\;J/kgK4{,}2\cdot10^3\;J/kgK4{,}2\cdot10^3\;J/kgK4{,}2\cdot10^3\;J/kgK4{,}2\cdot10^3\;J/kgK4{,}2\cdot10^3\;J/kgK4{,}2\cdot10^3\;J/kgK4{,}2\cdot10^3\;J/kgK4{,}\cdot10^3\;J/kgK4{,}1\cdot10^3\;J/kgK4{,}18\cdot10^3\;J/kgK4{,}18\cdot10^3\;J/gK4{,}18\cdot10\;J/gK4{,}18\cdot1\;J/gK4{,}18\cdot\;J/gK4{,}18\;J/gK4{,}18J/gK4{,}18J/gK4{,}18J/gK4{,}18JJ/gK4{,}18J/J/gK4{,}18J/gJ/gK4{,}18J/gKJ/gK4{,}18J/gK4{,}18J/gK4{,}18J/gK4{,}18J/gK4{,}18J/gK4{,}18J/gK4{,}18J/gK4{,}18J/gK4{,}18J/gK4{,}18J/gK4{,}18J/gK4{,}18J/gK4{,}18J/gK4{,}18J/gK4{,}18J/gK4{,}18J/gK418J/gK, te vinden in BiNaS tabel 11. Om0{,}5\operatorname{kg}05\operatorname{kg}0,5\operatorname{kg}0,5k0,50,5g0,50,5kwater van20\degree C20C20C20C20C20C20C20Cnaar99\degree C99C99C99C99C99C99Cte verwarmen, heb je\Delta T=99-20=79\operatorname{K}\Delta T=99-20=79\operatorname{Kg}\Delta T=99-20=79\operatorname{kKg}\Delta T=99-20=79\operatorname{kg}\Delta T=99-20=79k\Delta T=99-20=79\Delta T=99-20=7\Delta T=99-20=\Delta T=99-20\Delta T=99-2\Delta T=99-\Delta T=99\Delta T=9\Delta T=\Delta T\Delta. Alles invullen in de formule geeft:

Q=4{,18\cdot10^3}\cdot0{,}5\cdot79=165900J=166kJQ=4{18\cdot10^3}\cdot0{,}5\cdot79=165900J=166kJQ=4{,18\cdot10^3}\cdot0{,}5\cdot79=165900J=166kJQ=4{,1\cdot10^3}\cdot0{,}5\cdot79=165900J=166kJQ=4{,\cdot10^3}\cdot0{,}5\cdot79=165900J=166kJQ=4{,2\cdot10^3}\cdot0{,}5\cdot79=165900J=166kJQ=4{,2\cdot10^3}\cdot0{,}\cdot79=165900J=166kJQ=4{,2\cdot10^3}\cdot0\cdot79=165900J=166kJQ=4{,2\cdot10^3}\cdot\cdot79=165900J=166kJQ=4{,2\cdot10^3}\cdot5\cdot79=165900J=166kJQ=4{,2\cdot10^3}\cdot50\cdot79=165900J=166kJQ=4{,2\cdot10^3}\cdot500\cdot79=165900J=166kJQ=4{,2\cdot10^3}\cdot500\cdot7=165900J=166kJQ=4{,2\cdot10^3}\cdot500\cdot=165900J=166kJQ=4{,2\cdot10^3}\cdot500\cdot(=165900J=166kJQ=4{,2\cdot10^3}\cdot500\cdot(9=165900J=166kJQ=4{,2\cdot10^3}\cdot500\cdot(99=165900J=166kJQ=4{,2\cdot10^3}\cdot500\cdot(99-=165900J=166kJQ=4{,2\cdot10^3}\cdot500\cdot(99-2=165900J=166kJQ=4{,2\cdot10^3}\cdot500\cdot(99-20=165900J=166kJQ=4{,2\cdot10^3}\cdot500\cdot(99-20)=165900J=166kJQ=4{,2\cdot10}\cdot500\cdot(99-20)=165900J=166kJQ=4{,2\cdot1}\cdot500\cdot(99-20)=165900J=166kJQ=4{,2\cdot}\cdot500\cdot(99-20)=165900J=166kJQ=4{,2}\cdot500\cdot(99-20)=165900J=166kJQ=4{,}\cdot500\cdot(99-20)=165900J=166kJQ=4{}\cdot500\cdot(99-20)=165900J=166kJQ=4{,}\cdot500\cdot(99-20)=165900J=166kJQ=4{,2}\cdot500\cdot(99-20)=165900J=166kJQ=4{,}\cdot500\cdot(99-20)=165900J=166kJQ=4{,}18\cdot500\cdot(99-20)=165900J=166kJQ=418\cdot500\cdot(99-20)=165900J=166kJQ=4.18\cdot500\cdot(99-20)=165900J=166kJQ=4.18500\cdot(99-20)=165900J=166kJQ=4.18\times500\cdot(99-20)=165900J=166kJQ=4.18\times500(99-20)=165900J=166kJ.

Voorbeeld

In een geïsoleerd bakje bevindt zich300\operatorname{g}300\operatorname{kg}300k300kf300k300303water. Met een verwarmingselement dat een vermogen heeft van75\operatorname{W}75\operatorname{Wg}75\operatorname{kWg}75\operatorname{kg}75k757wordt het water verwarmd. Het verloop van de temperatuur als functie van de tijd staat in de figuur hieronder.

Als je de kamertemperatuur wilt bepalen, kijk je naar de temperatuur die het water had voordat het werd verwarmd, dus op tijdstipt=0t=t. DusT_{begin}=18\degree CT_{begin}=18\degreeT_{begin}=18T_{begin}=18T_{begin}=18T_{begin}=18T_{begin}=18T_{begin}=18T_{begin}=18T_{begin}=18T_{begin}=1T_{begin}=T_{begin}T_{begi}T_{begi}nT_{begi}T_{beg}T_{beg\in}T_{begi}T_{beg}T_{beg\in}T_{begi}T_{beg}T_{be}T_{b}T.

Om te bepalen hoeveel warmte het bakje heeft opgenomen bereken je eerst hoeveel warmte het verwarmingselement heeft gebruikt in de gegeven tijd van1412minuten (84084883834834083483885850858seconden). Dit kan met behulp van de formule:Q_{element}=P\cdot t=75\cdot840=63000\operatorname{J}Q_{elemen}=P\cdot t=75\cdot840=63000\operatorname{J}Q_{eleme}=P\cdot t=75\cdot840=63000\operatorname{J}Q_{elem}=P\cdot t=75\cdot840=63000\operatorname{J}Q_{ele}=P\cdot t=75\cdot840=63000\operatorname{J}Q_{elel}=P\cdot t=75\cdot840=63000\operatorname{J}Q_{elele}=P\cdot t=75\cdot840=63000\operatorname{J}Q_{elelem}=P\cdot t=75\cdot840=63000\operatorname{J}Q_{elelemn}=P\cdot t=75\cdot840=63000\operatorname{J}Q_{elelem}=P\cdot t=75\cdot840=63000\operatorname{J}Q_{elele}=P\cdot t=75\cdot840=63000\operatorname{J}Q_{elel}=P\cdot t=75\cdot840=63000\operatorname{J}Q_{ele}=P\cdot t=75\cdot840=63000\operatorname{J}Q_{el}=P\cdot t=75\cdot840=63000\operatorname{J}Q_{e}=P\cdot t=75\cdot840=63000\operatorname{J}Q=P\cdot t=75\cdot840=63000\operatorname{J}Q=P\cdot t=75\cdot840=63000\operatorname{Jg}Q=P\cdot t=75\cdot840=63000\operatorname{kJg}Q=P\cdot t=75\cdot840=63000\operatorname{kg}Q=P\cdot t=75\cdot840=63000kQ=P\cdot t=75\cdot840=63000Q=P\cdot t=75\cdot840=63000KQ=P\cdot t=75\cdot840=63000KJQ=P\cdot t=75\cdot840=63000KQ=P\cdot t=75\cdot840=63000Q=P\cdot t=75\cdot840=63000kQ=P\cdot t=75\cdot840=63000kjQ=P\cdot t=75\cdot840=63000kQ=P\cdot t=75\cdot840=63000Q=P\cdot t=75\cdot840=6300Q=P\cdot t=75\cdot840=630Q=P\cdot t=75\cdot840=63Q=P\cdot t=75\cdot840=6Q=P\cdot t=75\cdot840=Q=P\cdot t=75\cdot840Q=P\cdot t=75\cdot84Q=P\cdot t=75\cdot8Q=P\cdot t=75\cdotQ=P\cdot t=75Q=P\cdot t=75\cdotQ=P\cdot t=75Q=P\cdot t=7Q=P\cdot t=Q=P\cdot tQ=P\cdotQ=PQ=Q. Dan bereken je de warmte die het water heeft opgenomen, er is gegevenm=300\operatorname{g}=0{,}300\operatorname{kg}m=300\operatorname{g}=0{,}300km=300\operatorname{g}=0{,}300m=300\operatorname{g}=0{,}30m=300\operatorname{g}=0{,}3m=300\operatorname{g}=0{,}m=300\operatorname{g}=0m=300\operatorname{g}=m=300\operatorname{g}m=300\operatorname{kg}m=300\operatorname{k=g}m=300\operatorname{kg}m=300\operatorname{kg=}m=300\operatorname{kg==}m=300\operatorname{kg=}m=300\operatorname{kg}m=300km=300m=30m=3m=men de soortelijke warmte voor water isc=4{,}18\cdot10^3\;J\/kgKc=4{,}18\cdot10^3\;J\/kgc=4{,}18\cdot10^3\;J\/kc=4{,}18\cdot10^3\;J\/c=4{,}18\cdot10^3\;Jc=4{,}18\cdot10^3\;Jc=4{,}18\cdot10^3\;Jc=4{,}18\cdot10^3\;\frac{J}{}c=4{,}18\cdot10^3\;\frac{J}{\operatorname{kg}}c=4{,}18\cdot10^3\;\frac{J}{\operatorname{kg}K}c=4{,}18\cdot10^3\;\frac{J}{\operatorname{kg}}c=4{,}18\cdot10^3\;\frac{J}{k}c=4{,}18\cdot10^3\;\frac{J}{\placeholder{}}c=4{,}18\cdot10^3\;Jc=4{,}18\cdot10^3\;c=4{,}18\cdot10^3c=4{,}18\cdot10^3c=4{,}18\cdot10^3c=4{,}18\cdot10^{}c=4{,}18\cdot10^4c=4{,}18\cdot10c=4{,}18\cdot1c=4{,}18\cdotc=4{,}18c=4{,}1c=4{,}c=4c=c. Uit de grafiek is\Delta T\Delta\Deltasaf te lezen:\Delta T=60-18=42\degree C=42\operatorname{K}\Delta T=60-18=42\degree C=42\operatorname{Kg}\Delta T=60-18=42\degree C=42\operatorname{kKg}\Delta T=60-18=42\degree C=42\operatorname{kg}\Delta T=60-18=42\degree C=42k\Delta T=60-18=42\degree C=42\Delta T=60-18=42\degree C=4\Delta T=60-18=42\degree C=\Delta T=60-18=42\degree C\Delta T=60-18=42\degree\Delta T=60-18=42\Delta T=60-18=42\Delta T=60-18=42\Delta T=60-18=42\Delta T=60-18=42\Delta T=60-18=42\Delta T=60-18=42\Delta T=60-18=42\Delta T=60-18=4\Delta T=60-18=\Delta T=60-18\Delta T=60-1\Delta T=60-\Delta T=60\Delta T=6\Delta T=. Door in te vullen krijg je:Q_{water}=c\cdot m\cdot\Delta T=4{,}18\cdot10^3\cdot0{,}300\cdot42=52668\operatorname{J}Q_{water}=c\cdot m\cdot\Delta T=4{,}18\cdot10^3\cdot0{,}300\cdot42=52668\operatorname{kJ}Q_{water}=c\cdot m\cdot\Delta T=4{,}18\cdot10^3\cdot0{,}300\cdot42=52668\operatorname{kJg}Q_{water}=c\cdot m\cdot\Delta T=4{,}18\cdot10^3\cdot0{,}300\cdot42=52668\operatorname{kg}Q_{water}=c\cdot m\cdot\Delta T=4{,}18\cdot10^3\cdot0{,}300\cdot42=52668kQ_{water}=c\cdot m\cdot\Delta T=4{,}18\cdot10^3\cdot0{,}300\cdot42=52668Q_{water}=c\cdot m\cdot\Delta T=4{,}18\cdot10^3\cdot0{,}300\cdot42=5266Q_{water}=c\cdot m\cdot\Delta T=4{,}18\cdot10^3\cdot0{,}300\cdot42=526Q_{water}=c\cdot m\cdot\Delta T=4{,}18\cdot10^3\cdot0{,}300\cdot42=52Q_{water}=c\cdot m\cdot\Delta T=4{,}18\cdot10^3\cdot0{,}300\cdot42=5Q_{water}=c\cdot m\cdot\Delta T=4{,}18\cdot10^3\cdot0{,}300\cdot42=Q_{water}=c\cdot m\cdot\Delta T=4{,}18\cdot10^3\cdot0{,}300\cdot42Q_{water}=c\cdot m\cdot\Delta T=4{,}18\cdot10^3\cdot0{,}300\cdot4Q_{water}=c\cdot m\cdot\Delta T=4{,}18\cdot10^3\cdot0{,}300\cdotQ_{water}=c\cdot m\cdot\Delta T=4{,}18\cdot10^3\cdot0{,}300Q_{water}=c\cdot m\cdot\Delta T=4{,}18\cdot10^3\cdot0{,}30Q_{water}=c\cdot m\cdot\Delta T=4{,}18\cdot10^3\cdot0{,}3Q_{water}=c\cdot m\cdot\Delta T=4{,}18\cdot10^3\cdot0{,}Q_{water}=c\cdot m\cdot\Delta T=4{,}18\cdot10^3\cdot0Q_{water}=c\cdot m\cdot\Delta T=4{,}18\cdot10^3\cdotQ_{water}=c\cdot m\cdot\Delta T=4{,}18\cdot10^3Q_{water}=c\cdot m\cdot\Delta T=4{,}18\cdot10Q_{water}=c\cdot m\cdot\Delta T=4{,}18\cdot1Q_{water}=c\cdot m\cdot\Delta T=4{,}18\cdotQ_{water}=c\cdot m\cdot\Delta T=4{,}18Q_{water}=c\cdot m\cdot\Delta T=4{,}1Q_{water}=c\cdot m\cdot\Delta T=4{,}Q_{water}=c\cdot m\cdot\Delta T=4Q_{water}=c\cdot m\cdot\Delta T=Q_{water}=c\cdot m\cdot\Delta TQ_{wate}=c\cdot m\cdot\Delta TQ_{wat}=c\cdot m\cdot\Delta TQ_{wa}=c\cdot m\cdot\Delta TQ_{w}=c\cdot m\cdot\Delta T. Tot slot bereken jeQ_{bakje}Q_{bakj}Q_{bak}Q_{ba}Q_{b}QQ-Qmet de formuleQ_{bakje}=Q_{element}-Q_{water}=63000-52668=10332\operatorname{J}Q_{bakje}=Q_{element}-Q_{water}=63000-52668=10332\operatorname{kJ}Q_{bakje}=Q_{element}-Q_{water}=63000-52668=10332\operatorname{kJg}Q_{bakje}=Q_{element}-Q_{water}=63000-52668=10332\operatorname{kg}Q_{bakje}=Q_{element}-Q_{water}=63000-52668=10332kQ_{bakje}=Q_{element}-Q_{water}=63000-52668=10332Q_{bakje}=Q_{element}-Q_{water}=63000-52668=1033Q_{bakje}=Q_{element}-Q_{water}=63000-52668=103Q_{bakje}=Q_{element}-Q_{water}=63000-52668=10Q_{bakje}=Q_{element}-Q_{water}=63000-52668=1Q_{bakje}=Q_{element}-Q_{water}=63000-52668=Q_{bakje}=Q_{element}-Q_{water}=63000-52668Q_{bakje}=Q_{element}-Q_{water}=63000-5266Q_{bakje}=Q_{element}-Q_{water}=63000-526Q_{bakje}=Q_{element}-Q_{water}=63000-52Q_{bakje}=Q_{element}-Q_{water}=63000-527Q_{bakje}=Q_{element}-Q_{water}=63000-52Q_{bakje}=Q_{element}-Q_{water}=63000-5Q_{bakje}=Q_{element}-Q_{water}=63000-Q_{bakje}=Q_{element}-Q_{water}=63000Q_{bakje}=Q_{element}-Q_{water}=6300Q_{bakje}=Q_{element}-Q_{water}=630Q_{bakje}=Q_{element}-Q_{water}=63Q_{bakje}=Q_{element}-Q_{water}=6Q_{bakje}=Q_{element}-Q_{water}=Q_{bakje}=Q_{element}-Q_{water}Q_{bakje}=Q_{element}-Q_{wate}Q_{bakje}=Q_{element}-Q_{wat}Q_{bakje}=Q_{element}-Q_{wa}Q_{bakje}=Q_{element}-Q_{w}Q_{bakje}=Q_{element}-QQ_{bakje}=Q_{element}-Q_{bakje}=Q_{element}Q_{bakje}=Q_{elemen}Q_{bakje}=Q_{eleme}Q_{bakje}=Q_{elem}Q_{bakje}=Q_{ele}Q_{bakje}=Q_{el}Q_{bakje}=Q_{e}Q_{bakje}=QQ_{bakje}=.

Stoffen die uitzetten door warmte

Stoffen zetten uit als ze warm worden. Denk bijvoorbeeld aan een brug die wordt gekoeld op warme dagen zodat de onderdelen niet uitzetten. Als de brug zou uitzetten, kan het gebeuren dat deze niet meer open of dicht kan. We onderscheiden lineaire uitzetting en kubieke uitzetting.

Lineaire uitzetting

\Delta l/l_0=\alpha\cdot\Delta T\Delta l/_0=\alpha\cdot\Delta T\Delta l/L_0=\alpha\cdot\Delta T\Delta lo/L_0=\alpha\cdot\Delta T\Delta l/L_0=\alpha\cdot\Delta T\Delta/L_0=\alpha\cdot\Delta T\Delta L/L_0=\alpha\cdot\Delta T\Delta L/L_0=\alpha\Delta T

Waar:

•\Delta l\Delta\Delta LLLLLLLLvoor lengteverandering,

•l_0_0L_0L_{}L_{-}L voor de oorspronkelijke lengte,

•\alphavoor de lineaire uitzettingscoëfficiënt,

•\Delta TTTTTTTTTTvoor het temperatuurverschil.

De lineaire uitzettingscoëfficiënt is te vinden in BiNaS tabel 8, 9 en 10.

Kubieke uitzetting

\Delta V/V_0=\gamma\cdot\Delta T\Delta V/V_0=\gamma\Delta T

Waar:

•\Delta VVVVVVVVvoor volumeverandering,

•V_0V_{}V_{-}V voor het oorspronkelijke volume,

•\gammavoor de kubieke uitzettingscoëfficiënt.

•\Delta TTTTTTTTTTvoor het temperatuurverschil.

Voor vaste stoffen geldt\gamma=3\cdot\alpha\gamma=3\cdot\gamma=3\cdot\gamma=3\cdot\gamma=3\cdot\gamma=3\cdot\gamma=3\cdot\gamma=3\cdot\gamma=3\gamma=, en voor gassen geldt\gamma=\frac{1}{T}\gamma=\frac{1}{\placeholder{}}\gamma=1\gamma=\gamma=3\gamma=3\cdot(metin Kelvin). De kubieke uitzettingscoëfficiënt staat in BiNaS tabel 11.