Maak een schets van de posities van de maan, aarde en zon ten opzichte van elkaar wanneer het volle maan is.
Leerdoelen
•Je kunt de seizoenen verklaren.
•Je weet wat de schijngestalten van de maan zijn en kunt deze verklaren.
•Je kunt uitleggen wat een zonsverduistering is en hoe deze ontstaat.
•Je weet dat de sterren aan de hemel een beweging rond de Poolster maken.
•Je weet hoe de Melkweg aan de hemel eruitziet.
Seizoenen en de as van de aarde
De aarde draait niet rechtop om de zon, maar staat scheef met een hoek van ongeveer. Hierdoor krijgen we seizoenen. Stel je voor dat je op de Noordpool staat terwijl de aarde een hele dag rond haar as draait. Tijdens de zomer blijft de Noordpool altijd in het zonlicht. De zon gaat daar dus niet onder. Op de Zuidpool is het dan juist altijd donker.
In een jaar draait de aarde een keer helemaal rond de zon. Dit zorgt er samen met die scheve as voor dat we seizoenen hebben. Zo is het op 21 juni zomer en op 22 september begint de herfst. De lente begint rond 20 maart en de winter rond 21 december.
De schijngestalten van de maan
De maan ziet er elke dag een beetje anders uit. Dit komt door de wisselende posities van de maan, de aarde en de zon. De maan draait in ongeveer 30 dagen een rondje om de aarde.
Wanneer de maan helemaal achter de aarde (ten opzichte van de zon) staat, zien we de volle maan. Staat de maan tussen de aarde en de zon, dan is de schaduwkant naar ons gericht. Dit noemen we nieuwe maan. Tussen nieuwe en volle maan zien we de jonge maansikkel, het eerste kwartier en de wassende maan. Na de volle maan volgen de afnemende maan, het laatste kwartier en de asgrauwe maan.
Zonsverduistering
Een zonsverduistering vindt plaats wanneer de maan precies tussen de zon en de aarde komt te staan. Hierdoor werpt de maan een schaduw op een klein deel van de aarde en wordt het even donker, zelfs midden op de dag.
Je ziet dan nog wel wat licht van de zon aan de rand van de maan, maar verder is het donker. Dit gebeurt niet vaak en is echt heel bijzonder om te zien!
Tip: Gebruik altijd een speciale bril om naar een zonsverduistering te kijken!
Beweging van sterren en de Poolster
Als je een lange sluitertijd op je camera instelt en een foto maakt van de nachtelijke hemel, zie je dat sterren lijken te draaien rondom de Poolster. Dat komt omdat de aarde draait om haar eigen as, en die as bijna precies naar de Poolster toe staat gericht.
De Poolster is te vinden met behulp van de sterrenbeelden de Grote Beer (ook wel de Steelpan genoemd) en de Kleine Beer.
De Melkweg aan de hemel
De Melkweg ziet er vanuit de aarde uit als een lichtstreep met veel donkere en lichte vlekken. De donkere vlekken zijn grote gaswolken die het licht van de sterren blokkeren, terwijl de lichte delen bestaan uit het gecombineerde licht van talloze sterren die dicht op elkaar staan.
In Nederland zul je de Melkweg niet snel zien door de lichtvervuiling, maar op plekken zoals Zuid-Frankrijk tijdens een heldere nacht heb je de perfecte kans om deze prachtige streep van licht te bewonderen.
