Elektriciteit aansluiten

Leerdoelen

•Je kunt beschrijven hoe elektriciteit in huis aangesloten wordt.

•Je kunt uitleggen waarom er groepen in huis zijn.

•Je kunt de functie van de aarddraad als veiligheidsmaatregel uitleggen.

Verschillende draden, verschillende kleuren

Als je ooit een stekker openmaakt, zie je verschillende gekleurde draden met daarin koperdraad. Deze kleuren zijn niet zomaar gekozen; ze geven aan wat de functie van de draad is. Dit is belangrijk voor elektriciens, maar ook voor jou om te begrijpen hoe elektriciteit in huis werkt en hoe je veilig kunt omgaan met elektrische apparaten.

•Blauwe draad (nuldraad): Deze draad zorgt ervoor dat de stroomkring gesloten wordt. Er staat geen spanning op deze draad.

•Bruine draad (fasedraad): Deze draad brengt de spanning (230 volt) naar de stopcontacten. Hier staat dus wel spanning op!

•Zwarte draad (schakeldraad): Deze draad is verbonden met de schakelaar, bijvoorbeeld een lichtknop. Er staat alleen spanning op deze draad als de schakelaar aan staat. De schakelaar fungeert als een soort brug: open (stroomkring onderbroken) of dicht (stroomkring gesloten).

•Geelgroene draad (aardedraad): Dit is een veiligheidsdraad. Deze draad verbindt apparaten met de aarde. Als er iets misgaat, zorgt deze draad ervoor dat de gevaarlijke stroom naar de aarde wordt geleid en niet door je lichaam.

Groepen in huis

Alle draden in huis zijn verbonden in groepen. Dit betekent dat elk deel van het huis (bijvoorbeeld de woonkamer, keuken, slaapkamer) een eigen groep heeft. Dit is veiliger en zorgt voor een betere verdeling van de energie.

Parallelschakeling

Elke groep is een parallelschakeling. Dit betekent dat alle apparaten in die groep hun eigen route hebben naar de energiebron.

•Spanning: Alle apparaten in een groep krijgen dezelfde spanning, namelijk 230 volt.

•Stroomsterkte: De stroomsterkte wordt verdeeld over de apparaten. Het is belangrijk om niet te veel apparaten tegelijk aan te zetten in dezelfde groep. Als de totale stroomsterkte van alle apparaten samen de limiet van de groep (16 ampère) overschrijdt, ontstaat er overbelasting.

Het totale vermogen van alle apparaten die je tegelijk aanzet, is de som van de vermogens van de losse apparaten.

Problemen: kortsluiting en overbelasting

Kortsluiting kan op twee manieren ontstaan:

•Stroomdraden raken elkaar: De stroomkring wordt gesloten voordat de energie is afgegeven. De energie gaat direct terug naar de bron, wat kan leiden tot brand.

•De weerstand is te laag: De stroom kan te snel lopen, waardoor oververhitting kan ontstaan.

Overbelasting ontstaat als je te veel apparaten op één groep aansluit. De totale stroomsterkte mag niet meer dan 16 ampère zijn. Als je meer dan 16 ampère verbruikt, springt de groepsschakelaar uit om te voorkomen dat er gevaarlijke situaties ontstaan.