Leerdoelen
•Je kunt het massapercentage van een stof in een mengsel berekenen.
•Je kunt het volumepercentage van een stof in een mengsel berekenen.
Concentratie versus percentages
Soms heb je producten waar veel verschillende stoffen in zitten. Denk bijvoorbeeld aan een zak chips. Je kunt de concentratie van zout in chips niet uitdrukken in gram per liter, want een zak chips is geen vloeistof die je in liters uitdrukt. Ook heb je niet altijd alles in grammen. Daarom gebruiken we massa- en volumepercentages.
Een massapercentage vertelt je hoeveel procent van de totale massa van een mengsel uit een bepaalde stof bestaat. Bijvoorbeeld: Hoeveel procent zout zit er in chips?
Een volumepercentage vertelt je hoeveel procent van het totale volume van een mengsel uit een bepaalde stof bestaat. Bijvoorbeeld: Hoeveel procent kleurstof zit er in verf?
Massapercentage berekenen
Het berekenen van een percentage, of dat nu een massapercentage of volumepercentage is, lijkt op een formule die je misschien wel kent: 'deel gedeeld door geheel keer 100%'.
De formule voor het massapercentage is:
Het resultaat is altijd een percentage (%).
•Hierin is m stof de massa van het deeltje of de stof waar je het percentage van wilt weten, vaak uitgedrukt in gram (g).
•Hierin is m mengsel de totale massa van het hele mengsel, vaak ook uitgedrukt in gram (g).
Let goed op: Als je de massa van de stof in gram invult, moet je de massa van het mengsel ook in gram invullen. Gebruik je kilogram voor de stof, dan gebruik je ook kilogram voor het mengsel. De eenheden moeten altijd hetzelfde zijn.
Rekenvoorbeeld
Laten we dit eens oefenen met een chocoladereep. Op het etiket staat dat er 31 gram vet in 100 gram chocolade zit. Bereken het massapercentage vet in de chocolade.
Gegeven:
•massa stof (vet) = 31 gram
•massa mengsel (chocolade) = 100 gram
Gevraagd: massapercentage vet (MP)?
Oplossing:
1.Controleer de eenheden: Beide zijn in gram, dus dat is goed.
2.Gebruik de formule:
3.Vul de getallen in:
4.Reken uit:
Er zit dus 31% vet in de chocolade.
Volumepercentage berekenen
Het berekenen van het volumepercentage werkt precies hetzelfde als het massapercentage, maar dan gebruiken we volumes in plaats van massa's.
De formule voor volumepercentage
De formule voor het volumepercentage is:
Het resultaat is altijd een percentage (%).
•Hierin is V stof het volume van de stof waar je het percentage van wilt weten, uitgedrukt in liters (L) of milliliters (mL).
•Hierin is V mengsel het totale volume van het hele mengsel, ook uitgedrukt in liters (L) of milliliters (mL).
Let goed op: Als je het volume van de stof in liters invult, moet je het volume van het mengsel ook in liters invullen. Gebruik je milliliters voor de stof, dan gebruik je ook milliliters voor het mengsel. De eenheden moeten altijd hetzelfde zijn.
Oefenen
Wat is het massapercentage zout in een zak chips als er 0,008 gram zout in een zak van 100 gram chips zit?
Gegeven:
•massa stof (zout) = 0,008 gram
•massa mengsel (chips) = 100 gram
Gevraagd: massapercentage zout (mp)?
Oplossing:
1.De eenheden zijn beide in gram, dus dat is prima.
2.Gebruik de formule:
3.Vul de getallen in:
4.Reken uit:
Er zit dus 0,008% zout in de chips.
