Leerdoelen
•Je kunt drie broeikasgassen noemen die bijdragen aan het versterkte broeikaseffect.
•Je kunt uitleggen hoe het versterkte broeikaseffect ontstaat.
•Je kunt minimaal drie gevolgen benoemen van het versterkte broeikaseffect.
•Je kunt minimaal vier maatregelen noemen om het versterkte broeikaseffect tegen te gaan.
Het natuurlijke broeikaseffect
De aarde wordt warm door de straling van de zon, en die warmte hebben wij nodig om te kunnen leven. Zonder die warmte zou het hier heel koud zijn, zo koud dat leven op aarde niet mogelijk zou zijn. Om onze aarde heen zit de ozonlaag (of dampkring). Dit is een soort deken die de warmte vasthoudt. Dit gebeurt doordat er broeikasgassen in de lucht zitten die de warmte absorberen. Ook weerkaatst de dampkring een deel van de straling terug naar de aarde, waardoor we de warmte van de zon meerdere keren kunnen gebruiken.
Zonder dit natuurlijke broeikaseffect zou de standaardtemperatuur op aarde ongeveer -18 graden Celsius zijn. Dat is veel te koud voor ons om fatsoenlijk te leven. Dankzij het natuurlijke broeikaseffect is de gemiddelde temperatuur hier ongeveer 20 °C, waar we ons prettig bij voelen. Het broeikaseffect is dus van nature iets goeds en positiefs; het zorgt voor een leefbare temperatuur op aarde.
Het versterkte broeikaseffect
Het probleem ontstaat wanneer het natuurlijke broeikaseffect te sterk wordt, we noemen dit het versterkte broeikaseffect. Dit gebeurt doordat er veel meer broeikasgassen in de lucht komen. Denk hierbij aan gassen zoals methaan, lachgas, of gassen die vrijkomen bij de verbranding van fossiele brandstoffen.
Deze extra broeikasgassen houden nog meer warmte vast dan normaal, waardoor de aarde warmer wordt dan goed voor ons is. Te veel warmte is nooit goed en zorgt voor allerlei problemen.
Gevolgen van het versterkte broeikaseffect
Door het versterkte broeikaseffect wordt er veel meer warmte vastgehouden op aarde, met ernstige gevolgen:
•Het ijs smelt: De poolkappen en gletsjers smelten in een hoog tempo. Meer water absorbeert warmte: Het smeltende ijs zorgt voor meer water op aarde. IJs weerkaatst zonlicht goed, maar water absorbeert juist meer warmte. Hierdoor wordt het nog warmer en smelt er nog meer ijs, een vicieuze cirkel.
•Overstromingen: De zeespiegel stijgt door het smeltende ijs en de uitzetting van warmer water, wat leidt tot overstromingen in laaggelegen gebieden.
•Heftiger weer: Het weer wordt extremer, met langere periodes van hitte, heviger regenval, krachtigere stormen en langere droogtes.
•Hogere temperaturen: De temperaturen zijn overal veel hoger, waardoor mensen, dieren en planten minder goed kunnen leven.
Maatregelen tegen het versterkte broeikaseffect
Gelukkig kunnen we actie ondernemen om het versterkte broeikaseffect tegen te gaan en terug te gaan naar een gezond, natuurlijk broeikaseffect. De belangrijkste stap is: minder uitstoot van broeikasgassen. Dit wordt gezien als duurzaam leven. Voorbeelden hiervan zijn:
Minder fossiele brandstoffen gebruiken
Fossiele brandstoffen, zoals aardolie, aardgas en steenkool, gebruiken we om onze elektriciteit op te wekken. Door:
•Minder elektriciteit te gebruiken,
•Te kiezen voor groene elektriciteit (opgewekt door zon of wind),
gebruiken we automatisch minder fossiele brandstoffen en stoten we minder broeikasgassen uit.
2. Minder veeteelt
De veeteelt (het houden van vee, zoals koeien, varkens en kippen) kost veel energie en elektriciteit. Bovendien stoten dieren zelf ook broeikasgassen (zoals methaan en CO₂) uit. Als iedereen iets minder vlees eet, bijvoorbeeld door:
•vaker vegetarisch te eten,
•iets kleinere porties vlees te nemen,
is er minder veeteelt nodig, wat leidt tot minder uitstoot van broeikasgassen.
3. Minder transport met brandstof
Vervoer met auto's, motoren, vliegtuigen en fatbikes werkt vaak op brandstoffen die broeikasgassen uitstoten. Je kunt hieraan bijdragen door:
•vaker te lopen of te fietsen voor kortere afstanden.
•minder vaak de auto of het vliegtuig te nemen.
4. Minder producten maken
Het maken van nieuwe producten kost enorm veel energie, materialen en leidt tot veel uitstoot van broeikasgassen. Je kunt hierin een verschil maken door:
•meer tweedehands spullen te kopen.
•even niks nieuws te kopen als je het niet echt nodig hebt.
