Leerdoelen
•Je kunt uitleggen hoe onvolledige verbranding ontstaat.
•Je kunt de reactieproducten van onvolledige verbranding benoemen.
•Je kunt de gevaren van onvolledige verbranding benoemen.
Volledige verbranding
Bij een volledige verbranding heb je twee beginstoffen nodig: brandstof en voldoende zuurstof.
Beginstoffen:
•Brandstof
•Voldoende zuurstof
Eindproducten: De brandstof wordt omgezet in de veilige stoffen koolstofdioxide (CO_2CO_{\placeholder{}}CO) en water (H_2OH_{\placeholder{}}OHOH\_O).
Hoe herken je een volledige verbranding? Een volledige verbranding herken je aan een schone, rustige vlam. Er is weinig tot geen rook en er blijven bijna geen afvalstoffen over.
Onvolledige verbranding
Onvolledige verbranding ontstaat wanneer er niet genoeg zuurstof is voor de brandstof om volledig te reageren. Er is wel brandstof, maar de hoeveelheid zuurstof is onvoldoende.
Beginstoffen:
•Brandstof
•Onvoldoende zuurstof
Eindproducten: Omdat er niet genoeg zuurstof is, ontstaan er naast water ook andere, gevaarlijke en vervuilende stoffen:
•Koolstofmonoxide (): Dit is een zeer giftig gas.
•Water (): Dit ontstaat ook bij onvolledige verbranding.
•Roet: Dit zijn kleine, vaste deeltjes onverbrande brandstof die als zwarte deeltjes de lucht in gaan.
•Onverbrande brandstof: Een deel van de brandstof blijft over en is niet omgezet.
Hoe herken je een onvolledige verbranding? Een onvolledige verbranding herken je aan een ‘vuile’ vlam. Deze vlam produceert vaak veel rook en je ziet roet omhoog dwarrelen. De vlam kan ook oranje of geelachtig zijn en flakkeren. Als je zo'n vlam ziet, is dat een teken dat er niet genoeg zuurstof bij het vuur kan komen.
De gevaren van onvolledige verbranding
Onvolledige verbranding is erg gevaarlijk, vooral vanwege een van de reactieproducten: koolstofmonoxide.
Koolstofmonoxide
Koolstofmonoxide () wordt ook wel een sluipmoordenaar genoemd. Waarom?
1.Het is geurloos: je ruikt het niet.
2.Het is onzichtbaar: je ziet het niet.
3.Het is dodelijk: zonder dat je het merkt, adem je dit giftige gas in. Koolstofmonoxide bindt zich in het bloed veel makkelijker aan hemoglobine (het eiwit dat zuurstof vervoert) dan zuurstof dat doet. Daardoor kan je bloed minder zuurstof vervoeren en krijgen je hersenen en andere organen te weinig zuurstof.
Symptomen van koolstofmonoxidevergiftiging: In het begin merk je misschien niet veel, maar naarmate je langer in een ruimte bent met koolstofmonoxide, kun je de volgende symptomen krijgen:
•Hoofdpijn
•Moeheid
•Misselijkheid
•Duizeligheid
Als je heel lang aan koolstofmonoxide wordt blootgesteld, kun je in een coma raken en uiteindelijk overlijden.
Roet en andere gevaren
Naast koolstofmonoxide zorgt roet voor vervuiling. Roetdeeltjes kunnen schadelijk zijn voor de longen als je ze inademt. Daarnaast kan roet zich ophopen in schoorstenen of afvoerbuizen en zo leiden tot schoorsteenbranden. De onverbrande brandstof kan ook ongewenst achterblijven of zich ophopen.
Tips tegen onvolledige verbranding
Het is belangrijk om te zorgen dat onvolledige verbranding niet ontstaat, zeker in huis. Hier zijn enkele tips:
1.Zorg voor voldoende ventilatie: zorg altijd voor genoeg frisse lucht in huis. Zet een raam open, vooral als je kookt, doucht of apparaten gebruikt die verbranding veroorzaken (zoals een geiser of cv-ketel).
2.Controleer je apparatuur regelmatig: Laat je cv-ketel, geiser, kachel en schoorsteen jaarlijks controleren en onderhouden door een erkend installateur. Oude of slecht werkende apparaten kunnen koolstofmonoxide lekken.
3.Let op de vlam: als je een vlam ziet die veel rook geeft of veel roet afgeeft, is de kans groot dat het een onvolledige verbranding is. Zorg dan direct voor meer zuurstof door een raam open te zetten.
4.Installeer een koolstofmonoxidemelder: deze melders waarschuwen je met een alarm als er koolstofmonoxide in de lucht aanwezig is. Ze kunnen je leven redden!
5.Let op je eigen lichaam: als je hoofdpijn krijgt, je moe voelt of misselijk wordt terwijl je apparaten gebruikt die verbranding veroorzaken, open dan direct ramen en deuren en ga naar buiten. Waarschuw indien nodig je ouders of een volwassene.
