Leerdoelen
•Je kunt de drie verbrandingsvoorwaarden benoemen.
•Je kunt minstens vijf verschillende brandstoffen benoemen.
•Je kunt de vier verbrandingsverschijnselen benoemen.
•Je kunt uitleggen hoe een explosie ontstaat en wat hiervoor nodig is.
Wat is verbranding?
Een verbranding is een chemische reactie tussen een brandstof en zuurstof. Het is een proces dat we vaak zien, bijvoorbeeld als we een kaars branden of een kampvuur maken.
Om een verbranding te laten plaatsvinden, zijn er altijd drie dingen nodig. Zonder een van deze voorwaarden kan er geen vuur zijn:
1.Genoeg zuurstof: er moet voldoende zuurstof in de omgeving aanwezig zijn. Zonder zuurstof dooft een vlam bijvoorbeeld.
2.Genoeg brandstof: er moet voldoende brandstof aanwezig zijn om te kunnen verbranden. Als de brandstof op is, stopt de verbranding.
3.Ontbrandingstemperatuur bereikt: de temperatuur moet hoog genoeg zijn. Deze minimale temperatuur, waarbij een stof begint te branden, noemen we de ontbrandingstemperatuur. Als het niet warm genoeg is, start de verbranding niet.
Brandstoffen
Brandstof is de stof die verbrandt tijdens een verbrandingsreactie. Er zijn veel verschillende soorten brandstoffen. Een paar bekende brandstoffen zijn:
•Benzine: een vloeibare brandstof die veel in auto’s wordt gebruikt.
•Aardgas: een gasvormige brandstof die we thuis gebruiken om te koken of te verwarmen.
•Steenkool: een vaste brandstof die vroeger veel werd gebruikt, onder andere in stoomtreinen en voor elektriciteit.
•Diesel: een andere vloeibare brandstof, die vaak wordt gebruikt in vrachtwagens en bussen.
•Kerosine: een brandstof die je misschien kent van raketten en straalvliegtuigen.
Hoe herken je een verbranding?
Je weet zeker dat iets een verbranding is wanneer je de volgende verbrandingsverschijnselen ziet:
•Vlammen: dit zijn gloeiende roetdeeltjes. Deze deeltjes zijn zo heet dat ze licht geven en zichtbaar zijn als vlammen.
•Vonken: dit zijn grotere gloeiende deeltjes die soms uit de vlam vliegen. Ze zijn vaak kort zichtbaar.
•Rook: bestaat uit onverbrande, vaste deeltjes die in de lucht zweven. Lucht is een gas, en doordat je de deeltjes ziet, zie je de rook.
•Asresten: dit zijn vaste stoffen die na de verbranding overblijven. Deze resten zijn zelf niet brandbaar.
Wat is een explosie?
Een explosie is een heel snelle verbranding. Dit gebeurt wanneer brandstof en zuurstof extreem goed met elkaar gemengd zijn. Als deze mix de ontbrandingstemperatuur bereikt, kunnen ze snel met elkaar reageren. Tijdens deze snelle verbranding zet het gas in een kort moment heel sterk uit, wat de explosie veroorzaakt. Een goed voorbeeld hiervan is vuurwerk. Wanneer je het lontje van een vuurpijl aansteekt, gaat het vuur snel naar binnen. De brandstof en zuurstof in de vuurpijl zijn daar goed gemengd. Zodra de temperatuur hoog genoeg is, reageren ze razendsnel: de vuurpijl ontploft.
Kan vuur ontstaan in de ruimte?
In de ruimte is er bijna geen zuurstof. Hierdoor kan er geen vuur ontstaan in de ruimte. Toch zie je dat raketten vuur uitstoten wanneer ze vliegen. Dit is mogelijk doordat raketten hun eigen zuurstof meenemen. Deze zuurstof wordt aan de onderkant van de raket heel snel gemengd met de brandstof. Deze snelle reactie zorgt voor een soort gecontroleerde explosie, waardoor de raket met veel kracht omhoog wordt gestuwd.
