Leerdoelen
•Je kunt uitleggen wat een niet-hernieuwbare grondstof is.
•Je kunt uitleggen waarom metalen gerecycled moeten worden.
•Je kunt het belang van statiegeld op blikjes koppelen aan het recyclen van metalen.
•Je kunt voorbeelden noemen van de manieren waarop we materialen recyclen.
Waarom is statiegeld op blikjes zo belangrijk?
Sinds 1 april 2023 betaal je statiegeld voor blikjes. Dit was daarvoor alleen het geval voor plastic flessen. Deze nieuwe regel is heel belangrijk voor het recyclen van metalen en om onze planeet leefbaar te houden.
Wat zijn ertsen?
Het metaal dat wij gebruiken, komt oorspronkelijk uit de aarde. Daar vinden we het in de vorm van ertsen. Een erts is een combinatie van een metaal, zoals ijzer of aluminium, dat in de aarde zit, samen met andere stoffen en moleculen die we niet willen gebruiken. Ertsen worden overal ter wereld uit de aarde gehaald, bijvoorbeeld uit grote mijnen.
Niet-hernieuwbare grondstoffen: wat betekent dat?
Het grote probleem is dat de bronnen van ertsen in de aarde opraken. Ertsen groeien niet zomaar vanzelf weer aan in de aarde. Dit betekent dat de hoeveelheid erts die we eruit halen, niet meer terugkomt. Ze zijn dus niet-hernieuwbaar. Een niet-hernieuwbare grondstof is een stof die niet opnieuw wordt gevormd in de natuur binnen een mensenleven, of waarvan de voorraad op een dag helemaal op kan raken. Als we al het erts opmaken, kunnen we nooit meer nieuw metaal uit de aarde halen. Daarom is het heel belangrijk om metalen zoals die in blikjes goed te hergebruiken.
Een gesloten kringloop
Het hergebruiken van materialen die we al hebben, zorgt voor een gesloten kringloop. Dit betekent dat een product na gebruik niet wordt weggegooid als afval, maar opnieuw wordt gebruikt om er iets nieuws van te maken. Zo voorkom je dat waardevolle materialen verloren gaan.
Wat is recyclen?
Recyclen is een breed woord voor het opnieuw gebruiken van stoffen. Dit geldt voor plastic, maar dus ook voor metalen. Door te recyclen voorkomen we niet alleen dat kostbare niet-hernieuwbare grondstoffen opraken, maar verminderen we ook de noodzaak om nieuwe grondstoffen met veel energie uit de aarde te halen.
Recyclen in de praktijk
Het opnieuw gebruiken van materialen kan op verschillende manieren:
•Hele onderdelen hergebruiken: soms kun je een deel van een product opnieuw gebruiken. Denk bijvoorbeeld aan een schroefje uit een oud apparaat dat je in een ander apparaat kunt plaatsen. Of je geeft een product een tweede leven door het naar de kringloopwinkel te brengen, zodat iemand anders het kan hergebruiken.
•Materialen omsmelten en opnieuw gebruiken: als een product niet meer in zijn geheel te gebruiken is, kan het uit elkaar gehaald worden. Neem bijvoorbeeld een oude, kapotte telefoon. De bruikbare materialen, zoals koper of goud in de printplaat, worden eruit gehaald. De rest van de materialen wordt omgesmolten. Van deze gesmolten materialen kunnen dan weer hele nieuwe producten gemaakt worden.
De rol van blikjes: waarom aluminium recyclen?
Blikjes zijn meestal gemaakt van aluminium. Aluminium is een metaal, en zoals je nu weet, worden metalen geproduceerd uit ertsen. Die ertsen zijn niet-hernieuwbaar en kunnen opraken. Daarom is het cruciaal dat we aluminium blikjes recyclen. Het statiegeld op blikjes moedigt mensen aan om hun blikjes netjes in te leveren. Zo krijgen ze geld terug en zorgen ze ervoor dat bedrijven het aluminium weer kunnen omsmelten tot nieuw aluminium. Dit helpt om de gesloten kringloop van materialen in stand te houden en onze aardse bronnen te sparen.
