Heb je je ooit afgevraagd hoe het komt dat sommigen van ons een bril of contactlenzen nodig hebben om de wereld om ons heen scherp te kunnen zien? Of misschien ben jij wel een van die mensen die zonder bril bladeren aan bomen ziet samensmelten tot een groene waas, of die zonder leesbril geen boek kan lezen zonder het op armlengte te houden. Dit artikel gaat in op bijziendheid en verziendheid.
Het oog
Laten we beginnen bij het begin, het menselijk oog, een ingenieus systeem dat licht opvangt en dit vertaalt naar de beelden die we zien. Het licht komt ons oog binnen, gaat door de lens die afhankelijk van de afstand dikker of dunner kan worden om het beeld scherp te stellen op het netvlies aan de achterkant van ons oog. Dit proces noemen we accommodatie. Maar wat als dit proces niet vlekkeloos verloopt?
Bijziendheid
Stel je voor, je probeert een bord te lezen dat aan de andere kant van de kamer staat, maar de letters vermengen zich tot een onleesbare brij. Dit fenomeen wordt bijziendheid genoemd, waarbij je voorwerpen van dichtbij duidelijk kunt zien, maar dingen die ver weg zijn vervagen. Bij een bijziend oog buigen de lens en het hoornvlies het licht te veel of is het oog te lang, waardoor het beeld voor het netvlies focust in plaats van erop.
De oplossing voor bijziende ogen is een negatieve lens. Deze lenzen verspreiden het licht voordat het het oog binnenkomt, waardoor het beeld precies op het netvlies valt voor een helder zicht. Denk maar aan een holle spiegel die lichtstralen uit elkaar duwt.
Verziendheid
Aan de andere kant van het spectrum hebben we verziendheid. Hierbij kun je de tekst op je scherm niet lezen zonder je armen te strekken. Verziendheid treedt op wanneer je oog het binnenkomende licht niet genoeg buigt of wanneer je oog te kort is, waardoor het beeld achter het netvlies samenkomt.
Als je met verziendheid kampt, zijn positieve lenzen de juiste oplossing. Deze bolle lenzen buigen de lichtstralen naar elkaar toe, nog voordat ze het oog bereiken, en helpen het beeld correct op het netvlies te plaatsen.
De wereld op zijn kop
Wist je dat het beeld dat op ons netvlies valt eigenlijk ondersteboven is? Door de manier waarop lenzen in ons oog licht buigen, komt het beeld op zijn kop op het netvlies terecht. Gelukkig zetten onze hersenen dit weer rechtop, zodat we de wereld niet ondersteboven zien.
Rode ogen
Jouw netvlies is rijk aan bloedvaten. Wanneer er in het donker van jou een foto wordt gemaakt, kan het zo zijn dat je ogen er op de foto rood uit komen te zien. Dat is eigenlijk het licht dat gereflecteerd wordt door de rijke bloedvaten in je netvlies!
