Wat is geluid?
Leerdoelen
•Je kunt uitleggen wat geluid is.
•Je kunt uitleggen wat transversale en longitudinale golven zijn.
•Je kunt uitleggen wat een bron, een tussenstof en een ontvanger zijn.
•Je kunt bepalen wat je moet doen om geluidshinder tegen te gaan.
Wat is geluid?
Geluid is eigenlijk een trilling van deeltjes. Stel je voor dat deeltjes heen en weer bewegen, net als een slinger. Deze beweging, deze trilling, is wat we geluid noemen.
Geluid begint altijd bij een geluidsbron. Dat kan van alles zijn: een speaker, je stem of een instrument. De geluidsbron zorgt ervoor dat de deeltjes om hem heen gaan bewegen. Deze beweging wordt doorgegeven aan andere deeltjes, net als een domino-effect.
Golven: transversaal en longitudinaal
De manier waarop de deeltjes bewegen, kunnen we weergeven als een golf. Er zijn twee soorten golven:
1.Transversale golven: Bij een transversale golf bewegen de deeltjes op en neer, loodrecht op de richting waarin de golf zich voortplant.
2.Longitudinale golven: Bij een longitudinale golf bewegen de deeltjes heen en weer in dezelfde richting als de golf. Dit zorgt voor drukverschillen. Op sommige plekken zitten veel deeltjes dicht op elkaar (hoge druk) en op andere plekken zitten weinig deeltjes (lage druk).
Bron, tussenstof en ontvanger
Om geluid te horen, heb je drie dingen nodig:
1.Bron: de bron maakt het geluid, bijvoorbeeld een speaker.
2.Tussenstof: de tussenstof zijn de deeltjes die het geluid doorgeven. Dit kan lucht zijn, maar ook water of een vaste stof.
3.Ontvanger: de ontvanger is degene die het geluid hoort, bijvoorbeeld je oren of een microfoon.
Je oren werken zo: de trillingen in de lucht (de drukverschillen) zorgen ervoor dat je trommelvlies gaat trillen. Deze trilling wordt doorgegeven aan je hersenen, waardoor je het geluid hoort.
Geluidshinder tegengaan
Soms is er te veel geluid, en dat kan verv elend zijn. Dit noemen we geluidshinder. Gelukkig zijn er manieren om geluidshinder tegen te gaan. Dit kan op drie plekken:
1.Bij de bron: je kunt de bron zachter zetten, bijvoorbeeld de muziek minder hard. Of je kunt ander materiaal gebruiken dat minder geluid maakt, zoals stiller asfalt op de snelweg.
2.Tussen de bron en de ontvanger: je kunt geluidsisolatie plaatsen, zoals schuimrubberen platen in een studio. Deze platen absorberen het geluid. Je kunt ook geluidsschermen plaatsen langs de snelweg.
3.Bij de ontvanger: je kunt oordoppen of een koptelefoon dragen om het geluid te dempen.
