Leerdoelen
•Je kunt uitleggen hoe en waarom politie en justitie meer opsporingsbevoegdheden hebben verkregen.
•Je kunt uitleggen hoe en waarom politie en justitie meer vervolgingsbevoegdheden hebben verkregen.
Waarom uitbreiding van opsporings- en vervolgingsbevoegdheden?
De laatste jaren hebben politie en justitie meer bevoegdheden verkregen van de wet binnen opsporing en vervolging. Dit komt onder andere doordat georganiseerde misdaadorganisaties professioneler te werk zijn gegaan. Het gevolg hiervan is grotere maatschappelijke dreiging.
Uitbreiding van opsporingsbevoegdheden
Enkele voorbeelden van uitbreidingen in opsporingsbevoegdheden zijn:
1.Wet BOB (Wet bijzondere opsporingsbevoegdheden): Hierdoor mag de politie ook undercover gaan om criminele organisaties te ontmantelen en andere normaal gesproken strafbare feiten mag plegen om binnen zo'n organisatie niet op te vallen.
2.Meer beveiligingscamera's: Op snelwegen en in steden zijn er meer beveiligingscamera's opgehangen om mensen in het verkeer te volgen.
3.Wet Computercriminaliteit 3: De politie mag sinds 2019 ook hacken om bijvoorbeeld verdachten van kinderporno op te sporen of om cybercriminaliteit tegen te gaan.
4.Wet Opsporing Terroristische Misdrijven: Een verdachte hoeft niet per se een redelijk vermoeden van schuld te hebben, zoals normaal gesproken het geval is, maar een geringe verdenking of het voorbereiden van een terroristisch misdrijf is al genoeg om iemand aan te houden.
5.Wet Versterking Strafrechtelijke Aanpak Terrorisme: Iemand die verdacht wordt van terrorisme kan langer in voorarrest blijven zitten dan de normaal gesproken 110 dagen. Dit komt omdat iemand dan mogelijk een groot gevaar voor de samenleving kan vormen.
Uitbreiding van vervolgingsbevoegdheden
Ook binnen de vervolgingsbevoegdheden zijn de laatste jaren uitbreidingen geweest.
Enkele voorbeelden van uitbreidingen in vervolgingsbevoegdheden zijn:
1.Wet Afgeschermde Getuigen: De AIVD kan anonieme getuigenverklaringen gebruiken in rechtszaken tegen verdachten van terroristische misdrijven. Het is moeilijk om je hiertegen te verdedigen als verdachte.
2.Nationale Terroristenlijst: Dit is een soort zwarte lijst waar je al op komt te staan als jouw schuld aan terrorisme nog niet eens vastgesteld is door een rechter. Er hoeft dus alleen een vermoeden te zijn van schuld. Als je op deze lijst komt te staan, krijg je met hele zware sancties te maken. e kunt geen geld meer pinnen en komt ook niet meer in aanmerking voor bijvoorbeeld uitkeringen of studiefinancieringen.
Veiligheid vs. Privacy
Of het rechtvaardig is dat de politie en justitie steeds meer bevoegdheden hebben, kun je van twee kanten belichten. Voorstanders zullen zeggen dat het sowieso altijd gerechtvaardigd is in het belang van de veiligheid van de samenleving. We mogen blij zijn dat we tegenwoordig zoveel technologische mogelijkheden hebben om die veiligheid te waarborgen. Want die staat immers volgens hen voorop. Tegenstanders zullen het daarentegen zien het als een inbreuk op onze privacy, een grondrecht. De staat verzamelt namelijk veel data van ons.
Het is dus een duidelijke belangenafweging. Je zou eigenlijk steeds per geval die afweging weer moeten maken of het echt nodig is om ten behoeve van de veiligheid die inbreuk te maken. Steeds is het veiligheid tegenover privacy. Dit is ook een veelvoorkomend dilemma binnen politieke discussies.
