Hoeveel leden telt de Eerste Kamer?
Leerdoelen
•Je kunt uitleggen hoe Eerste Kamerleden worden verkozen.
•Je kunt de twee hoofdtaken van het parlement benoemen.
•Je kunt de wetgevende taak en bijbehorende rechten van de Eerste Kamer beschrijven.
•Je kunt de controlerende taak en bijbehorende rechten van de Eerste Kamer beschrijven.
•Je kunt het verschil tussen de wetgevende en controlerende rechten van de Eerste en Tweede Kamer uitleggen.
Hoe worden Eerste Kamerleden verkozen?
Een opvallend kenmerk van de Eerste Kamer is dat haar leden indirect worden verkozen. Dit gebeurt via de provinciale statenverkiezingen, waardoor de leden een stap verwijderd zijn van directe burgerkeuze. Met 75 leden is de Eerste Kamer kleiner dan de Tweede Kamer, die 150 leden telt. Interessant is dat veel Eerste Kamerleden hun rol parttime vervullen en daarnaast andere beroepen uitoefenen.
Taken van het parlement
Het Nederlandse parlement, de Eerste en Tweede Kamer, kent twee hoofdtaken: de wetgevende en de controlerende taak. Beide kamers dragen hieraan bij, maar niet op dezelfde wijze.
Wetgevende taak van de Eerste Kamer
Binnen de wetgevende taak beschikt het parlement over vier rechten: stemrecht, recht van amendement, recht van initiatief, en budgetrecht. De Eerste Kamer bekleedt hier een bijzondere positie: zij beschikt alleen over stemrecht. Dit betekent dat de Kamerleden weliswaar een wet in zijn geheel kunnen goedkeuren of afkeuren, maar ze mogen geen inhoudelijke wijzigingen voorstellen. De wet wordt dus in eerste instantie inhoudelijk vormgegeven en goedgekeurd door de Tweede Kamer, waarna de Eerste Kamer de definitieve poortwachter wordt.
Controlerende taak van de Eerste Kamer
De Eerste Kamer heeft een meer beperkte rol en beschikt over minder controlerende rechten dan de Tweede Kamer. Zo heeft de Eerste Kamer geen motierecht. De Eerste Kamer maakt in de praktijk zelden gebruik van haar controlerende rechten, aangezien de Tweede Kamer de primaire plek is waar ministers ter verantwoording worden geroepen.
Verschillen in rechten
Het duidelijkste onderscheid tussen de Eerste en de Tweede Kamer zit in hun wetgevende rechten: de Eerste Kamer heeft enkel stemrecht, en mist de andere rechten die de Tweede Kamer wel heeft, zoals het recht van amendement en het recht van initiatief. Bij de controlerende taak bezit de Eerste Kamer dezelfde rechten als de Tweede Kamer behalve het motierecht. De andere controlerende rechten worden nauwelijks gebruikt.
Op het eerste gezicht de Eerste Kamer misschien minder invloedrijk lijkt door haar beperkte rechten, maar het speelt een cruciale rol in het Nederlandse wetgevende proces door als laatste controlepost te dienen.
