Leerdoelen
•Je kunt de belangrijkste oorlogen in het gebied Israël-Palestina opsommen
•Je kunt de twee grote golven van terrorisme in de regio beschrijven
•Je kunt uitleggen waarom verschillende vredesinitiatieven geen blijvende oplossing hebben gebracht
•Je kunt verklaren waarom de strijd om het gebied Israël-Palestina al sinds 1948 voortduurt
Welke oorlogen vonden plaats in de regio sinds 1948?
De oprichting van de staat Israël in 1948 zorgde voor veel spanningen tussen Israël, Palestina en andere Arabische landen. Deze spanningen maakten deel uit van het Israël-Palestina conflict en leidden tot verschillende oorlogen in de regio.
De Arabische Oorlog van 1948
Zodra Israël in 1948 werd gesticht, verklaarden zes omringende Arabische landen meteen de oorlog aan Israël. Dit conflict staat bekend als de Arabische Oorlog van 1948. Tot ieders verrassing wonnen Israëlische troepen deze oorlog. Veel van de Arabische bevolking die voor de oorlog waren gevlucht, konden daardoor nooit meer terugkeren naar hun thuisland. Deze gebeurtenis wordt ook wel de Nakba genoemd, wat 'catastrofe' betekent.
De Suezcrisis (1956)
Niet lang na de eerste oorlog brak de Suezcrisis uit in 1956. De president van Egypte, Nasser, nationaliseerde het Suezkanaal. Dit kanaal was eerder eigendom van het Groot-Britannië. Hierdoor ontstond er een oorlog tussen Egypte aan de ene kant, en Groot-Brittannië, Frankrijk en Israël aan de andere kant.
De Zesdaagse Oorlog (1967)
In 1967 volgde al snel de volgende grote oorlog: de Zesdaagse Oorlog. Egypte, Jordanië en Syrië vielen tegelijkertijd Israël aan. Maar binnen zes dagen behaalde Israël een enorme overwinning en grote terreinwinst. Ze bezetten de Sinaï, de Golanhoogten en de westelijke Jordaanoever (die ze van Jordanië heroverden). Sommige van deze gebieden worden vandaag de dag nog steeds bezet door Israël.
Hoe ontstond de Palestijnse roep om onafhankelijkheid?
Naast de oorlogen was er ook een groeiende Palestijnse roep om onafhankelijkheid. Dit leidde tot de oprichting van verschillende organisaties en periodes van geweld, vaak aangeduid als 'Intifada's'.
De PLO en de eerste Intifada (1987-1993)
In 1964 werd de PLO opgericht, de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie. Hun belangrijkste leider werd Yasser Arafat. De PLO wilde de staat Israël vernietigen en vond veel aanhang, vooral in Gaza en ten westen van de Jordaan. Van 1987 tot 1993 brak onder hun leiding de eerste Intifada uit. Dit was een periode van Palestijns verzet tegen de Israëlische bezetting, waarbij veel terroristische aanslagen plaatsvonden in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever.
Hamas en de tweede Intifada (2000-2005)
In 1987 werd ook Hamas opgericht. Hamas streeft naar het beëindigen van de Israëlische bezetting van Palestina. In 2007 nam Hamas de controle over Gaza over van de PLO; ze zijn dus ook vijanden van elkaar.
De tweede Intifada vond plaats van 2000 tot 2005. Er was een duidelijke verandering te zien vergeleken met de eerste Intifada. Tijdens de eerste Intifada pleegden terroristische organisaties vooral aanslagen in hun eigen gebieden (Gaza en de westelijke Jordaanoever), maar tijdens de tweede Intifada vonden de meeste terroristische aanslagen plaats in Israëlische gebieden. Deze zelfmoordaanslagen werden vooral uitgevoerd op publieke plekken zoals in bussen en restaurants. Soms werden vrouwen ingezet voor deze aanslagen, omdat dit minder argwaan zou wekken. Een belangrijk gevolg van de tweede Intifada was dat Israël zich in 2005 terugtrok uit Gaza.
Wat waren vredesinitiatieven voor het Israël-Palestina conflict?
Door de jaren heen zijn er diverse pogingen gedaan om vrede te stichten in het Midden-Oosten. Vaak kwam hierbij de zogenaamde tweestatenoplossing ter sprake. Het idee is simpel: het land wordt in tweeën gedeeld, waarbij het ene deel de staat Israël wordt en het andere een Arabische of Palestijnse staat. Dit plan is meerdere keren besproken en steeds aangepast.
Vroege voorstellen (1937, 1947)
•1937: al vóór de oprichting van Israël werd voor het eerst een tweestatenoplossing geopperd. 20% van het land zou naar de Joden gaan. De Joden gingen akkoord, maar de Arabieren weigerden.
•1947: een nieuw plan lag op tafel. Nu zou 55% van het land, met name de vruchtbare grond, naar de Joden gaan. De Joden gingen wederom akkoord, maar de Arabieren niet.
Camp David-akkoorden (1978, 2000)
In 1978 werden de Camp David-akkoorden gesloten tussen Egypte en Israël, onder bemiddeling van de Verenigde Staten. Deze akkoorden waren vooral gericht op het sluiten van vrede tussen beide landen. Daarnaast werd er een algemeen kader opgesteld voor toekomstige onderhandelingen over Palestijnse autonomie in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever. De Palestijnse Bevrijdingsorganisatie (PLO) was geen directe partij bij deze akkoorden en verwierp de uitkomsten.
In 2000 kwamen partijen opnieuw samen in Camp David, onder leiding van de Amerikaanse president Bill Clinton. Hier werd voorgesteld dat de Westelijke Jordaanoever een Palestijnse staat zou worden, met Oost-Jeruzalem als hoofdstad. Israël wilde hiermee akkoord gaan, maar Yasser Arafat van de PLO weigerde.
Waarom falen vredesinitiatieven?
Ondanks de vele vredesinitiatieven en verdelingsplannen zijn er tot nu toe geen blijvende oplossingen gevonden. Het is niet alleen omdat de Arabische of Palestijnse kant vaak niet akkoord gaat. Er zijn twee volken betrokken die beide een sterke historische verbinding met het gebied hebben:
•Israël wil veiligheid voor het Joodse volk in de historische koninkrijken Israël en Judea.
•De Palestijnen willen gerechtigheid voor hun ontheemde volk, zodat zij kunnen terugkeren naar hun thuisland.
Beide volken hebben dus diepe belangen bij hun veiligheid en hun historische band met de regio. Daarnaast maken politieke en terroristische organisaties het proces erg lastig en dragen ze bij aan het onopgelost blijven van het conflict. Dit alles verklaart waarom de strijd om het gebied Israël-Palestina al sinds 1948 voortduurt.
