Welke economische en politieke factoren droegen bij aan de opkomst van het Britse rijk in India? Hoe beïnvloedden deze factoren de relatie tussen de Britten en de inheemse heersers?
Britse aanwezigheid in India
Engeland is al sinds de 17e eeuw actief in India. De East India Company stichtte in deze eeuw namelijk al meerdere factorijen op. Deze factorijen waren handelsposten die gevestigd waren langs de kustlijn van India. Dit werd gedaan met toestemming van de toen heersende Mogol-keizer. De Britten verkregen slechts beperkte macht rondom de gebieden van de factorijen.
India was op dit moment verdeeld onder honderden rijkjes die allen onder het gezag van de Mogol-keizer vielen. In de loop van de 18e eeuw nam zijn gezag echter af doordat steeds meer vorsten hem simpelweg niet meer gehoorzaamden. Sommige vorsten waren het ook niet eens met de vestiging van de Britse factorijen, onder wie de Bengaalse vorst. Deze vorst startte een oorlog tegen de Britten , maar kwam hier niet als winnaar uit (zie afbeelding). In het jaar 1765 werd daarom het Verdrag van Allahabad getekend waarin stond dat de Britten de macht over de Bengalen zouden krijgen. Zij verkregen hierbij ook het recht om belasting te heffen. Dit is het begin van het Britse rijk in India.
Uitbreiding Britse macht in India
Na de nederlaag van de Bengaalse vorst, besloten veel vorsten verdragen te sluiten met de Britten. Op deze manier gaven ze hun zelfstandigheid op, maar konden ze wel hun troon behouden. Uiteindelijk ging de East India Company ook regeren in naam van de Mogol-keizer. Dit leed echter tot veel corruptie waardoor de Britse regering vanaf 1784 besloot om de EIC onder toezicht te stellen. De Britten lieten het bestaand inheems bestuur intact en gaven hieraan orders door. Er was dus sprake van een indirect bestuur. De Britse macht werd behouden dankzij bescherming en controle door de Royal Navy en het Brits-Indisch leger.
Indiase opstand (1857)
De Britten hadden geen respect voor de Indiase tradities. Zo werden veel Indiase soldaten gedwongen om zich te bekeren tot het Christendom. Dit resulteerde in de Indiase Opstand van 1857. Deze opstand werd echter vrij snel neergeslagen door de superieure krijgsmacht van de Britten. Na de opstand besloten de Britten om hun bestuur anders te gaan organiseren:
•De Mogol-Keizer werd verbannen
•Het aandeel van Britse soldaten in het Brits-Indische leger werd verhoogd
•Koningin Victoria werd keizerin van India
India kwam dus vanaf 1857 onder direct gezag van de Britse regering.
