Wanneer bestond de Republiek van Weimar?
Leerdoelen
•Je kunt drie politieke problemen van de Republiek van Weimar na de Eerste Wereldoorlog beschrijven.
•Je kunt de oorzaak en drie gevolgen van de bezetting van het Ruhrgebied in 1923 benoemen.
•Je kunt uitleggen wat de Dolkstootlegende is.
Duitsland na de Eerste Wereldoorlog
Tegen het einde van de Eerste Wereldoorlog in 1918 was de situatie in Duitsland erg slecht: het ging economisch bergafwaarts, er was veel kritiek op de regering en overal braken opstanden uit. De Duitse keizer, Wilhelm II, moest zelfs vluchten naar Nederland. Het land was in chaos.
Midden in deze onrust ontstond een nieuwe regering: de Republiek van Weimar. Deze regering kwam voor het eerst bijeen in de stad Weimar, vandaar de naam. Hun eerste belangrijke besluit was om in 1918 een wapenstilstand te sluiten. Dit betekende het einde van de Eerste Wereldoorlog. De Republiek van Weimar regeerde van 1918 tot 1939. Het land had nu een president in plaats van een keizer. De bestuursvorm was een parlementaire democratie, wat inhoudt dat het volk het parlement (de volksvertegenwoordiging) koos.
De grote problemen van de Republiek van Weimar
De Dolkstootlegende en wantrouwen
Het besluit van de Republiek van Weimar om de wapenstilstand te sluiten en voor vrede te gaan, voelde voor veel mensen als een enorme klap. Vooral veel soldaten vonden dat de wapenstilstand voelde als een "mes in de rug". Zij geloofden dat Duitsland de oorlog had kunnen winnen als de regering niet had opgegeven. Dit idee werd bekend als de Dolkstootlegende. De schuld van het verlies werd niet alleen bij de regering gelegd, maar ook bij Joden en communisten. Dit was een van de eerste tekenen van Jodenhaat in die tijd, iets wat later in de Tweede Wereldoorlog veel erger zou worden.
Door dit diepe wantrouwen en de overtuiging dat Duitsland de schuld was van de Eerste Wereldoorlog, wilden andere landen niet samenwerken met de Republiek van Weimar. Duitsland werd bijvoorbeeld niet toegelaten tot de Volkenbond, een organisatie die was opgericht om vrede en samenwerking tussen landen te bevorderen.
Het zware Verdrag van Versailles
Een tweede groot probleem voor de Republiek van Weimar was het Verdrag van Versailles. Dit was het vredesverdrag dat na de Eerste Wereldoorlog werd opgesteld. In dit verdrag kreeg Duitsland alle schuld van de oorlog en moest het land aan veel zware eisen voldoen. Duitsland moest:
•Herstelbetalingen doen van meer dan honderd miljard mark.
•Gebieden afstaan aan Frankrijk en Polen.
•Kolonies in andere delen van de wereld afstaan.
•Een leger hebben dat niet groter mocht zijn dan honderdduizend man.
•Het Duitse Rijnland mocht niet langer beschermd worden door het leger.
Deze afspraken waren enorm moeilijk voor Duitsland om na te komen, zeker gezien de slechte economische situatie.
De bezetting van het Ruhrgebied en hyperinflatie
De economie van Duitsland ging van kwaad tot erger, mede door de zware herstelbetalingen aan landen zoals Frankrijk en Engeland. Duitsland kon deze betalingen bijna niet meer opbrengen. Daarom zei Frankrijk in 1923: "Wij willen ons geld zien!" en bezette Frankrijk het Ruhrgebied. Dit was een belangrijk industrieel gebied in Duitsland.
De Duitse arbeiders in het Ruhrgebied waren natuurlijk niet blij met de bezetting en kwamen in opstand. Ze legden hun werk neer, omdat ze niet voor Frankrijk wilden werken. De Duitse regering begreep dit en besloot de arbeiders te steunen door hun loon door te betalen. Maar hoe kon een regering loon betalen als ze zelf bijna geen geld had? De regering besloot geld bij te drukken.
Dit had een dramatisch gevolg: inflatie. Als je geld bijdrukt zonder dat er meer goederen of diensten zijn om mee te kopen, wordt het geld veel minder waard. In plaats van dat je bijvoorbeeld één mark betaalde voor een brood, betaalde je opeens duizend mark voor hetzelfde brood! Soms zelfs miljoenen of miljarden. Mensen hadden kruiwagens vol geld nodig om hun dagelijkse boodschappen te doen.
In datzelfde jaar, 1923, probeerde Adolf Hitler een staatsgreep te plegen in München. Hij zag zijn kans schoon door de chaos en onrust in het land. Deze staatsgreep mislukte echter en hij belandde in de gevangenis.
Uiteindelijk kwam er hulp uit Amerika. Zij boden het Dawesplan aan. Dit plan hield in dat Duitsland economische steun en leningen van Amerika kreeg. Hierdoor kon Duitsland de herstelbetalingen aan Frankrijk en Groot-Brittannië weer op tijd betalen. De Duitse economie begon hierdoor langzaam weer te groeien en Frankrijk trok zich uiteindelijk terug uit het Ruhrgebied.
