Wat is een democratie?
Hoe het allemaal begon
Dit verhaal begint in 1815, tijdens het begin van de nieuwste tijd, de periode die loopt van 1800 tot nu. Het koninkrijk der Nederlanden werd in dat jaar een constitutionele monarchie. Dat betekent dat de monarch (de koning) werd gebonden aan de grondwet. De term 'constitutioneel' heeft een sterke relatie met de grondwet.
Vervolgens nam Koning Willem I het roer over. Hoewel hij zich dus aan de grondwet moest houden, was zijn macht absoluut. Zo kon hij bijvoorbeeld zijn eigen ministers kiezen, en hen ook weer ontslaan. Dit gaf hem een enorme macht, aangezien hij zo in feite zijn ideale regering kon samenstellen, bestaande uit mensen die hem vertrouwden en naar zijn wil luisterden.
Wie maakt deel uit van de regering en het kabinet?
Voor we verder gaan, is het belangrijk om een paar dingen op te helderen. De regering is een groep die bestaat uit het staatshoofd (de koning) en de ministers. Het kabinet, daarentegen, bestaat uit alle ministers en staatssecretarissen.
Verlangen naar meer democratie
In 1848 kwam er steeds meer kritiek op de machtige koning. Mensen, en met name de liberalen, wilden dat het parlement de macht zou krijgen en de koning meer zou controleren. Dit leidde ertoe dat er onder leiding van Rudolf Thorbecke een herziene grondwet kwam. Deze nieuwe grondwet zorgde ervoor dat de koning bijna al zijn macht moest inleveren aan het parlement, inclusief de controle over wetten en ministers.
Het begin van parlementaire democratie
Naast de machtsverschuiving, werd er in 1848 een ander belangrijk besluit genomen: het parlement zou voortaan worden verkozen door de burgers. Aanvankelijk mochten alleen rijke mannelijke burgers (bekend als het censuskiesrecht) deelnemen aan de verkiezingen. Het was pas in 1919 dat er in Nederland algemeen kiesrecht kwam, waarbij zowel mannen als vrouwen mochten stemmen.
Nederland werd een parlementaire democratie, een politiek systeem waarbij een gekozen parlement de macht heeft, en de koning niet meer de hoogste macht.
