Leerdoelen
•Je kunt uitleggen hoe communicatie en massaconsumptie zorgen voor betere welvaart.
•Je kunt twee oorzaken noemen van verstedelijking.
•Je kunt uitleggen hoe modernisering zorgt voor meer nationale eenheid.
Hoe verliep de modernisering van Nederland?
De modernisering van Nederland begon tijdens de industrialisatie, toen de productie van goederen veranderde van handarbeid naar machines en fabrieken. Ook leek Nederland kleiner te worden, omdat reistijden veel korter werden. Vóór de industrialisatie reisden de meeste mensen te voet of te paard. Een paard was een luxe die maar weinig mensen zich konden veroorloven. Reizen van Noord- naar Zuid-Nederland duurde toen ongeveer twee dagen. Tegenwoordig duurt een reis van bijvoorbeeld Groningen naar Maastricht met de auto ongeveer 3,5 uur.
Moderne transportmiddelen
In de tijd van de industrialisatie kwamen er steeds meer moderne transportmiddelen beschikbaar, zoals de stoomtrein, de fiets en de auto. Deze nieuwe middelen zorgden ervoor dat mensen veel sneller konden reizen. Door deze snellere vervoersmiddelen leek het alsof de afstanden in Nederland kleiner werden en het land in het algemeen kromp, ook al veranderden de landsgrenzen niet.
Wat zijn de oorzaken en gevolgen van verstedelijking?
Oorzaken van verstedelijking
Verstedelijking is het proces waarbij steeds meer mensen van het platteland naar de steden verhuizen. Dit zorgt voor een snelle groei van de steden. Oorzaken van verstedelijking zijn:
•Meer werkgelegenheid in steden: door de industrialisatie kwamen er veel fabrieken in de steden. Arbeiders trokken naar de steden, omdat daar werk te vinden was, in tegenstelling tot het platteland, waar minder mensen nodig waren voor landbouw.
•Bevolkingsgroei: de bevolking van Nederland nam enorm toe. In 1850 had Nederland 3 miljoen inwoners, maar in 1920 waren dat er 7 miljoen. Hierdoor woonden er steeds meer mensen in de steden; van een derde van de bevolking in 1848 naar de helft in 1920.
Gevolgen van verstedelijking
De groei van de steden zorgde voor nog meer werkgelegenheid. Naast fabrieken waren er ook mensen nodig voor andere beroepen:
•Bouwvakkers: er moesten veel nieuwe huizen worden gebouwd voor alle mensen die naar de stad kwamen.
•Dienstensector: er waren ook meer mensen nodig voor diensten, zoals administratieve medewerkers in fabrieken en kantoren. De dienstensector is de sector die zich richt op het leveren van diensten in plaats van goederen.
Hierdoor groeiden zowel de industriesector als de bouw en de dienstensector.
Hoe zorgen communicatie en massaconsumptie voor betere welvaart?
Nieuwe communicatiemiddelen en massaconsumptie, het op grote schaal kopen en gebruiken van goederen door de bevolking, zorgden voor een toename van de welvaart in Nederland. Welvaart is de mate waarin mensen voldoende middelen hebben om te kunnen leven en genieten.
Moderne communicatiemiddelen
Nieuwe communicatiemiddelen, manieren om informatie uit te wisselen, werden rond deze tijd uitgevonden. Deze zorgden ervoor dat mensen sneller met elkaar konden communiceren:
•Telegraafmachine: dit was de eerste manier, naast brieven, waarmee berichten razendsnel over grote afstanden konden worden verstuurd.
•Telefonie: hierdoor konden mensen niet alleen getypte berichten, maar ook spraakberichten versturen, wat nog sneller was.
•Postverkeer: hoewel postverkeer geen nieuw communicatiemiddel was, bleven brieven een belangrijk middel om met elkaar te communiceren en werden ze nog veel gebruikt.
Massaconsumptie
Massaconsumptie droeg bij aan de welvaart doordat de lonen stegen en de prijzen van producten daalden. Dit kwam door de snelle productie in fabrieken. Hierdoor hielden mensen geld over dat ze konden uitgeven aan dingen die ze leuk vonden. Dit gaf mensen meer koopkracht en verbeterde hun levensstandaard.
Hoe zorgt modernisering voor meer nationale eenheid?
De combinatie van betere communicatie, massaconsumptie en sneller vervoer zorgde voor meer nationale eenheid in Nederland. Nationale eenheid is een gevoel van verbondenheid en gelijkheid tussen de inwoners van een land.
Doordat mensen makkelijker en sneller met elkaar in contact konden komen en meer reisden, zagen ze hoe anderen leefden en wat anderen hadden. Dit zorgde ervoor dat regionale verschillen tussen mensen kleiner werden.
Gevolgen voor dialect en klederdracht
Een gevolg van deze modernisering was dat dialect (regionale spreektaal) en klederdracht (traditionele kleding) in Nederland steeds meer verdwenen. Mensen gingen steeds meer Standaardnederlands spreken en zich kleden zoals men in de steden deed, in plaats van hun eigen regionale gewoontes te volgen.
