Leerdoelen
•Je kunt uitleggen welke tekstsoorten er zijn.
•Je kunt uitleggen hoe je tekstsoorten herkent.
•Je kunt uitleggen welke strategieën je altijd kunt toepassen.
Tekstsoorten
De verschillende soorten teksten zijn:
•Interviews: Een vraag-en-antwoord opzet.
•Recensies: Iemands mening over films, boeken, of zelfs een reiservaring.
•Informatieve en educatieve teksten: Teksten die de lezer wat willen leren, denk hierbij aan een schoolboek.
•Krantenartikelen: Feitelijke rapportages in kranten zoals de NRC.
•Columns: Een persoonlijke opinie in een krant, deze vertellen het nieuws niet objectief.
•Folder of gebruiksaanwijzing: Een uitleg.
•Ingeschreven brief: Een brief in een publicatie.
•Tijdschriftartikel: Een tekst in een tijdschrift, zoals de Linda.
•Fictie: Een niet-waargebeurd verhaal.
Tekstsoorten onderscheiden
Feitelijke teksten
Deze teksten zijn informatief en educatief, zoals krantenartikelen, folders en gebruiksaanwijzingen. Ze zijn kort en bondig en geven alleen de noodzakelijke informatie.
Tussen feit en mening
Teksten zoals interviews, tijdschriftartikelen en fictie vallen in deze categorie. Ze bevatten zowel feitelijke informatie als meningen.
Meningteksten
Columns, recensies en ingezonden brieven zijn voorbeelden van meningteksten. Ze bevatten de mening van de schrijver en gebruiken vaak humor en sterke bewoordingen.
Algemene leesstrategieën
Er zijn vijf speerpunten die je altijd kunt toepassen:
•Lees eerst de vraag.
•Lees alleen het benodigde deel van de tekst.
•Vul altijd iets in.
•Volg niet per se de vraagvolgorde.
•Baseer je antwoord op wat in de tekst staat.
Specifieke leesstrategieën
Skimmen
Gebruik skimmen om te bepalen of een tekst nuttig of interessant is. Lees de titel, introductie, tussenkopjes, en bekijk eventuele plaatjes en opvallende woorden.
Globaal lezen
Gebruik globaal lezen om de belangrijkste informatie te vinden. Lees de titel, introductie, conclusie en de eerste en laatste zin van elke alinea.
Scannen
Gebruik scannen om specifieke informatie te vinden. Lees de titel, tussenkopjes en let op opvallende woorden en symbolen.
Intensief lezen
Gebruik intensief lezen om een tekst volledig te begrijpen. Lees de hele tekst, zoek de topic sentence, en onderstreep belangrijke woorden.
Kritisch lezen
Gebruik kritisch lezen om te beoordelen of de informatie in de tekst klopt. Controleer of de informatie correct, compleet en niet eenzijdig is.
Hoe pak je een lastige tekst aan?
Om een lastige tekst over een onbekend onderwerp aan te pakken, is het belangrijk om te begrijpen wat voor soort tekst het is. Is het een feitelijke tekst of een meningtekst? Pas vervolgens de juiste leesstrategieën toe om de tekst beter te begrijpen.
