Leerdoelen
•Je kunt het plot van een verhaal beschrijven met gebruik van de dramatic arc.
•Je kunt ieder onderdeel van de dramatic arc benoemen en beschrijven.
Wat is plot?
Simpel gezegd is plot de structuur van een verhaal. Ieder verhaal dat je ziet, leest of hoort, heeft een reeks gebeurtenissen die elkaar opvolgen. De ene gebeurtenis veroorzaakt de volgende. Deze structuur noemen we de dramatic arc, en deze wordt vaak uitgelegd aan de hand van de Freytag Pyramid. De meeste verhalen, eigenlijk bijna alle, volgen deze structuur helemaal of grotendeels. Bij iedere gebeurtenis in een verhaal kun je deze matchen met een onderdeel van de piramide.
De onderdelen van de Freytag Pyramid
Laten we de onderdelen van de Freytag Pyramid één voor één doornemen, zodat je beter kunt begrijpen wat wat is. We gebruiken The Hunger Games als voorbeeld om de verschillende fases te illustreren.
Exposition
Dit is de introductie van het verhaal. Het kan kort of lang zijn, maar de exposition zorgt ervoor dat wij als kijker, lezer of luisteraar geïntroduceerd worden in:
•het hoofdpersonage
•waar het verhaal zich afspeelt (de setting)
•wanneer het verhaal zich afspeelt
•de relaties tussen personen
•de wereld waarin we ons bevinden en hoe die eruitziet
Bijvoorbeeld, in The Hunger Games leren we wie Katniss is, waar zij woont (de districten), hoe die eruitzien en hoe haar wereld in elkaar zit.
Inciting incident
Dit is het eerste moment waarop er echt een actie ontstaat of iets gebeurt in het verhaal dat de rest van het verhaal op gang zet. Het dwingt het centrale conflict van het verhaal te starten. In The Hunger Games is dit het moment dat Katniss zichzelf als vrijwilliger opgeeft om haar zus Prim te redden. Als ze dat niet had gedaan, was er eigenlijk niets gebeurd en was het verhaal anders verlopen.
Rising action
Dit zijn meerdere gebeurtenissen die voortkomen uit de ‘Inciting incident’. Het is de spanning die wordt opgebouwd in het verhaal. De rising action is een stijgende lijn en is vaak het langste of grootste onderdeel van een verhaal. Hier gebeurt het meeste. Dit kunnen losse gebeurtenissen zijn of meerdere dingen die misschien niet direct met elkaar te maken hebben, maar ze werken wel allemaal ergens naartoe. De spanning wordt opgebouwd door obstakels, conflicten en confrontaties. In The Hunger Games omvat dit alles vanaf het moment dat Katniss zich als vrijwilliger opstelt tot bijna de climax. Denk aan de trainingen, de interviews, de gevechten in de arena en de bondjes die ze sluit.
Climax
Dit is het hoogste punt van de piramide en van het verhaal. Alles wat daaraan vooraf is gegaan, leidt tot dit moment. De spanning is zo opgebouwd dat het bijna tot een explosie komt. Het kan een eindgevecht zijn, een eindruzie die alle problemen van daarvoor eindelijk blootlegt of een cruciale beslissing. Dit is waar alle gebeurtenissen naartoe hebben geleid. Bijvoorbeeld, in The Hunger Games is de climax het moment dat Katniss en Peeta de giftige bessen gaan eten, omdat ze niets anders meer kunnen. Ze zijn in een hoek gedreven en alles heeft hen hiernaartoe geleid.
Falling action
Dit is het directe resultaat van de climax. Deze fase duurt vaak kort en kan meerdere kanten opgaan. Het kan leiden tot een goed of een slecht einde. Misschien is iemand opgelucht of misschien creëert de climax juist meer problemen. Wat er ook gebeurt, de climax is voorbij en we zijn nu in een dalende lijn. In The Hunger Games is dit de periode direct na de bessen-scène, waarin de gevolgen van hun actie duidelijk worden en ze uit de arena worden gehaald.
Resolution
Het probleem dat zich in het begin van het verhaal voordoet, wordt meestal opgelost in deze fase. Iemand krijgt antwoorden, een schurk is eindelijk verslagen, iemand heeft zijn lot of doel bereikt of de slechterik wordt opgepakt. In het geval van The Hunger Games is dit het moment dat Katniss en Peeta te horen krijgen dat ze naar huis mogen.
Denouement/conclusion
Het kan zijn dat deze fase bij een korter verhaal afwezig is of dat deze samenvalt met de ‘Resolution’. Dit is het laatste stukje van het verhaal en speelt zich vaak af buiten het hoofdverhaallijn. We zijn niet meer bezig met het verslaan van de schurk of het oplossen van het hoofdprobleem, maar we krijgen misschien een 'after credits'-scène of we zien dat het personage naar huis is gegaan en vredig leeft. Het kan ook een open einde zijn, wat suggereert dat het verhaal nog niet helemaal is opgelost. Bij The Hunger Games zien we dat het verhaal nog niet opgelost is en dat het nog een staartje krijgt, wat de weg opent voor vervolgdelen.
Waarom zijn alle verhalen hetzelfde?
Hoe kan het dat ieder verhaal, ondanks dat ze misschien compleet anders zijn, stiekem toch hetzelfde zijn? Het antwoord is simpel: omdat ze allemaal in de dramatic arc passen. Bijna ieder verhaal volgt diezelfde volgorde, ondanks dat het misschien compleet andere gebeurtenissen zijn.
Probeer dit zelf! Denk aan een verhaal dat je kent – een film, serie, boek of luisterboek – en probeer op te schrijven of je elke fase van de dramatic arc kunt herkennen en wanneer dit dan gebeurt in het verhaal. Dit is een goede manier om te controleren of je de climax op het juiste punt hebt geplaatst, of dat er daarna nog zoveel actie gebeurt dat je hem eigenlijk op de verkeerde plek hebt gezet. Dit gebeurt vaker dan je denkt!
