Leerdoelen
•Je kunt uitleggen wat verzekeren is.
•Je kunt uitleggen hoe het risico en de schade worden berekend.
•Je kunt uitleggen wat premie is en je weet hoe de gemiddelde premie wordt berekend.
•Je kunt uitleggen waarom je soms verplichte solidariteit nodig is.
Wat betekent risico en verzekeren?
Sommige risico's neem je vrijwillig, bijvoorbeeld door te bungeejumpen, te bergbeklimmen of te hard op een scooter te rijden. Andere risico’s zijn onvermijdelijk. Ook wanneer je voorzichtig bent, kun je bijvoorbeeld bij een ongeluk betrokken raken.
Bij een verzekering neemt een verzekeringsmaatschappij een deel van jouw risico over. In ruil daarvoor betaal je een premie. In de verzekeringspolis staan de afspraken over onder andere de premie, de gedekte schade, de schade-uitkering, de voorwaarden en een eventueel eigen risico. Met deze informatie kun je bepalen of het verstandig is om een verzekering af te sluiten.
Begrip | Betekenis |
|---|---|
Premie | Het bedrag dat de verzekerde voor de verzekering betaalt. |
Verzekeringspolis | Het document waarin de afspraken en voorwaarden staan. |
Schade-uitkering | Het bedrag dat de verzekeraar bij schade uitbetaalt. |
Eigen risico | Het eerste gedeelte van de schade dat de verzekerde zelf betaalt. |
Poliskosten | De kosten voor het opstellen van de verzekeringspolis. |
Kosten van een verzekering
De totale verzekeringskosten kunnen bestaan uit de premie, de poliskosten en de assurantiebelasting. De assurantiebelasting is in de meeste gevallen 21% en wordt berekend over de premie en de poliskosten samen.
Voorbeeld:
Premie: € 100
Poliskosten: € 20
Bedrag waarover belasting wordt berekend: € 120
Assurantiebelasting: 21% van € 120 = € 25,20
Totale verzekeringskosten: € 145,20
Wanneer is verzekeren verstandig?
De waarde van een risico bereken je met de volgende formule:
risico = kans op schade × schadebedrag
Bij een kans van 10% op een schade van € 1.000 is het risico:
10% × € 1.000 = € 100
Is de premie lager dan het berekende risico, dan kan verzekeren verstandig zijn. Bij een risico van
De keuze hangt ook af van de mate waarin iemand risico-avers is. Een risico-avers persoon wil weinig risico lopen en zal daarom eerder een verzekering nemen.
Verplichte verzekeringen en solidariteit
Niet alle verzekeringen zijn vrijwillig. De overheid kan een verzekering verplicht stellen om mensen tegen zeer hoge schade te beschermen. Ziekenhuiskosten kunnen bijvoorbeeld tot duizenden euro’s oplopen. Daarom is het afsluiten van een basisverzekering voor zorg verplicht.
Verzekeringen kunnen ook verplicht zijn om anderen te beschermen, bijvoorbeeld bij wettelijke aansprakelijkheid in het verkeer. Daarnaast zorgt een verplichte verzekering ervoor dat genoeg mensen premie betalen om alle schade-uitkeringen te kunnen betalen. Dit heet verplichte solidariteit: iedereen betaalt mee, zodat de kosten en schade gezamenlijk kunnen worden gedragen.
Hoe beperken verzekeraars extra risicogedrag?
Mensen kunnen meer risico nemen wanneer zij weten dat ze verzekerd zijn. Wanneer iemand dit bewust doet, is er sprake van moreel wangedrag. Een voorbeeld is bewust te hard rijden, omdat mogelijke schade toch verzekerd is.
Een eigen risico kan dit gedrag beperken. De verzekerde betaalt dan het eerste gedeelte van de schade zelf. In de zorg bedraagt het minimale eigen risico bijvoorbeeld € 385. Een nadeel is dat mensen hierdoor noodzakelijke zorg kunnen vermijden of uitstellen.
Verzekeraars kunnen ook verschillende premies rekenen aan verschillende groepen. Dit heet premiedifferentiatie. Mensen met een groter risico betalen dan een hogere premie. Voor een fietsverzekering kan de premie in een stad bijvoorbeeld hoger zijn dan op het platteland, omdat in steden relatief meer fietsen worden gestolen.
