Leerdoelen
•Je kunt uitleggen wat welvaart is en hoe je het kunt meten.
•Je kunt benoemen onder welke voorwaarden een land een ontwikkelingsland is.
•Je kunt de vicieuze cirkel van armoede herkennen en beschrijven.
•Je kunt vormen van ontwikkelingshulp herkennen en benoemen.
Welvaart
In de economie betekent welvaart de mate waarin je in je behoeften kunt voorzien. Het gaat over de hoeveelheid goederen en diensten die mensen tot hun beschikking hebben. Welvaart wordt gemeten door te kijken naar het inkomen per hoofd van de bevolking. Dit geeft aan hoeveel inkomen één persoon in een land gemiddeld heeft. De gedachte is: hoe hoger het inkomen, hoe hoger de welvaart.
Welvaart berekenen
Om het inkomen per hoofd van de bevolking te berekenen, deel je het totale nationale inkomen van een land door het aantal inwoners.
Rekenvoorbeeld Nederland:
Het nationale inkomen van Nederland is 1.028 miljard euro. Het aantal inwoners is 17,9 miljoen. Inkomen per hoofd van de bevolking = 1.028.000.000.000 euro / 17.900.000 inwoners = ongeveer 57.430 euro per persoon.
Dit getal geeft een indicatie van de welvaart in Nederland.
Beperkingen van de welvaartsmeting
Het inkomen per hoofd van de bevolking is een goede voorspeller van het welvaartsniveau, maar er zijn twee belangrijke dingen waar je rekening mee moet houden als je de welvaart van een land wilt meten:
1.De prijzen van producten in een land: als de prijzen van basisproducten (zoals eten, drinken, kleding en huisvesting) erg hoog zijn, kun je wel een hoog inkomen hebben, maar dan ben je ook veel meer kwijt om in je behoeften te voorzien. Je koopkracht is dan lager.
2.De verdeling van de welvaart: het gemiddelde inkomen zegt niet alles over hoe de welvaart verdeeld is. Het kan zijn dat een klein deel van de bevolking heel rijk is, terwijl de meeste mensen maar heel weinig hebben. Dit beïnvloedt de welvaart van de gemiddelde burger negatief.
Kenmerken van een ontwikkelingsland
Een land wordt een ontwikkelingsland genoemd als het te maken heeft met een aantal specifieke problemen. Dit zijn vaak de symptomen van een gebrek aan welvaart en ontwikkeling:
•Ondervoeding onder de bevolking: mensen krijgen niet genoeg voedsel of de juiste voedingsstoffen binnen.
•Werkloosheid: veel mensen hebben geen betaald werk.
•Slechte gezondheidszorg: er zijn te weinig dokters, ziekenhuizen en medicijnen.
•Slechte infrastructuur: wegen zijn slecht, er is geen goed openbaar vervoer, en vaak is er geen betrouwbare toegang tot water, elektriciteit of internet.
•Analfabetisme: veel mensen kunnen niet lezen of schrijven, vaak doordat ze geen onderwijs hebben genoten.
•Laag inkomen: het inkomen per hoofd van de bevolking is laag.
De vicieuze cirkel van armoede
Het is voor ontwikkelingslanden vaak erg moeilijk om uit deze situatie te komen. Een belangrijke reden hiervoor is de vicieuze cirkel van armoede. Dit betekent dat verschillende problemen elkaar versterken en zo de armoede in stand houden:
1.Armoede: als mensen arm zijn, moeten ze hard werken om te overleven. Vaak moeten ook kinderen meehelpen.
2.Kinderarbeid: kinderen die werken, kunnen niet naar school.
3.Geen onderwijs: zonder onderwijs groeien kinderen op tot laag- of niet-opgeleide volwassenen.
4.Slechtbetaalde banen: een bevolking zonder goede opleiding kan alleen slechtbetaald werk vinden, of helemaal geen werk.
5.Meer armoede: dit leidt uiteindelijk weer tot meer armoede, en de cirkel begint opnieuw.
Ontwikkelingshulp
Om de vicieuze cirkel van armoede te doorbreken, is vaak hulp van buitenaf nodig. Landen die zelf welvarend zijn, kunnen ontwikkelingshulp bieden aan landen die dit nodig hebben. Er zijn drie hoofdvormen van ontwikkelingshulp:
1.Noodhulp: dit is hulp die direct wordt gegeven bij acute crises, zoals natuurrampen (overstromingen, aardbevingen) of conflicten. Het gaat dan om bijvoorbeeld voedsel, water, medicijnen en tenten.
2.Structurele hulp: dit is hulp op lange termijn om de ontwikkeling van een land duurzaam te ondersteunen. Denk hierbij aan het bouwen van scholen, ziekenhuizen of infrastructuur, en het trainen van docenten of medisch personeel. Het doel is om het land zelfvoorzienend te maken.
3.Gebonden hulp: dit is een vorm van hulp waarbij het land dat de hulp ontvangt, aan bepaalde voorwaarden moet voldoen. Een voorbeeld is dat het ontvangende land verplicht is om goederen of diensten in te kopen bij het land dat de hulp geeft. Dit kan voordelig zijn voor het hulpverlenende land, maar is soms minder gunstig voor het ontvangende land.
Er is regelmatig discussie over de effectiviteit en de vormen van ontwikkelingshulp. Sommige landen stoppen met het geven van bepaalde hulp, zoals noodhulp, wat grote gevolgen kan hebben voor de landen in ontwikkeling die hiervan afhankelijk zijn.
